فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٨
اشبيلية
اشأم
اشأم
(
ac'am
) ص . ع . نامبارك . و مردم چپ دست . و طائر اشأم : مرغ نامبارك . ج : اشاثم . و قولهم ما اشأمه :
چه بد فال است آن .
اشامة
اشامة
(
ec mat
) م . ع . در آمدن در چيزى .
اشاوات
اشاوات
(
ac v t
) ع . ج شىء (
cay '
) .
اشاوة
اشاوة
(
ac vet
) ع . ج شاة و شىء (
cay '
) .
اشاوذ
اشاوذ
(
ac vez
) ع . ج اشوذ .
اشاوش
اشاوش
(
ac vec
) ع . ج اشوش .
اشاوص
اشاوص
(
ac ves
) ع . ج . اشوص .
اشاوى
اشاوى
(
ac v
) ع . ج شىء (
cay '
) .
اشاهب
اشاهب
(
ac heb
) ج ا . ع . فرزندان منذر .
اشاهر
اشاهر
(
ac her
) ا . ع . سپيدى نرگس .
اشايا
اشايا
(
ac y
) ع . ج شىء (
cay '
) .
اشائب
اشائب
(
ac eb
) ع . ج اشابة .
اشائم
اشائم
(
ac em
) ا . ع . بدبختى و بىنصيبى . و ص . مردم چپ دست يق فاذا الاشائم كالايامن و الايامن كالاشائم .
اشب
اشب
(
acb
) م . ع . اشب القوم اشبا ( از باب ضرب ) : در آميختند آن گروه بهم . و اشب فلانا اشبا ( از باب نصر و ضرب ) : عيب كرد فلان را و ملامت نمود .
اشب
اشب
(
acab
) م . ع . اشب الشجر اشبا ( از باب سمع ) : بهم پيچيدند درختان .
اشب
اشب
(
acab
) ا . ع . نخلستان بهم پيچيده .
اشب
اشب
(
aceb
) ص . ع . پيچيده و بسيار .
يق عدد اشب : عدد بسيار .
اشباء
اشباء
(
ecb '
) م . ع . اشبى اشباء :
داد و بخشيد . و پيدا شد او را فرزند زيرك .
و دفع نمود . و اشبى فلانا : در چاه انداخت فلان را . و در مكروه و بلا انداخت او را . و گرامى داشت و بزرگ پنداشت فلان را .
و اشبى الشجر : باليد و درهم پيچيد آن درخت از تازگى و نزاكت . و اشبى زيدا اولاده : مشابه زيد شدند اولاد او .
اشباب
اشباب
(
acb b
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردهاى جوان . و جوانيها .
اشباب
اشباب
(
ecb b
) م . ع . جوان گردانيدن و اشبه الله اشبابا : جوان گردانيد او را خداى . و اشب الله قرنه : افزون و قوى گرداند او را خداى . و اشب الرجل :
پدر فرزندان جوان شد آن مرد . و اشب لى كذا ( مجهولا ) : تقدير و اندازه كرده شد براى من . و نيز اشباب : برانگيختن . و بربالائيدن . و پير و كلانسال شدن . و بنشاط آوردن اسب .
اشباج
اشباج
(
ecb j
) م . ع . اشبج الباب اشباجا : رد كرد در را .
اشباح
اشباح
(
acb h
) ع . ج شبح (
cabah
) و (
cabh
) .
اشبار
اشبار
(
ecbr
) م . ع . مال كسى را به كسى دادن . و عطا كردن يق شبره فى كذا فاشبره اى طلب منه فاعطاه .
اشباع
اشباع
(
ecb '
) م . ع . سير گردانيدن كسى را از گرسنگى يق اشبعته من الجوع اشباعا .
و بسيار و وافر نمودن يق اشبع الله عقل فلان . و رنگ سير خورانيدن جامه را . و فى الدعاء لا اشبع الله بطنك اى ويل لك .
اشباع
اشباع
(
ecb '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سيرى و سيرشدگى . و به اصطلاح كيميا حد اشباع اندازه‌اى از ماده را گويند كه در تركيب بيشتر از آن محتاج نباشد مثلا در ساختن سيترات سود گويند محلول غليظ كربونات سود را بواسطهء محلول اسيد سيتريك اشباع كنند يعنى به قدرى كه در حصول ملح اسيد لازم است بريزند . به نحوى كه در محصول كاغذ تورنسل تغيير نكند و رنگش قرمز نشود . و در اصطلاح طب اندازهء تحمل بدن مرد وا را اشباع گويند كه زياده از آن مقدار بدن تحمل آن را نمىكند . و باصطلاح صرف و نحو پر خواندن فتحه و يا كسره و يا ضمه را گويند به نحوى كه يكى از حروف علت كه مناسب آن باشد بظهور آيد . و در اصطلاح عروض حركت ما بعد الف تأسيس را اشباع گويند مانند كسرهء صاد در كلمهء حاصل و فتحهء واو در كلمهء ياور .
اشباك
اشباك
(
ecb k
) م . ع . اشبكوا اشباكا :
چاههاى همديگر را نزديك كندند .
اشبال
اشبال
(
acb l
) ع . ج شبل (
cebl
) . و ابو اشبال ا . : شير بيشه .
اشبال
اشبال
(
ecb l
) م . ع . مهربانى كردن بر كسى . و اعانت نمودن . و اشبلت المراة على ولدها : پرورد آن بيوه زن بچه را و شوى نكرد .
اشبانى
اشبانى
(
acb niy
) ص . ع . بسيار سرخ .
اشبانى
اشبانى
(
ocb niy
) ص . ع . سرخ روى .
اشباه
اشباه
(
acb h
) ع . ج شبه (
cabah
) و (
cebh
) .
اشباه
اشباه
(
ecb h
) م . ع . مانند كسى شدن .
و اشبه امه : عاجز و ضعيف گرديد .
اشبة
اشبة
(
acebat
) ص . ع . بلدة اشبة :
شهر با درختان بسيار با هم پيچيده .
اشبة
اشبة
(
ocbat
) ا . ع . نام گرگى .
اشبل
اشبل
(
acbol
) ع . ج شبل (
cebl
)
اشبو
اشبو
(
acbu
) ا . پ . انبار زغال و انگشت .
اشبور
اشبور
(
ocbur
) ا . ع . يك قسم ماهى .
اشبونة
اشبونة
(
ocbunat
) ا خ . ع . نام شهر ليسبون كه اكنون پايتخت پرتقال و داراى 000 ، 489 نفر جمعيت و واقع در آن محلى كه رود تاژ باوقيانوس مىريزد .
اشبه
اشبه
(
acbah
) ص . ع . شبيه‌تر و مانندتر .
اشبيلية
اشبيلية
(
ecbiliyat
) ا خ . ع . نام شهر پايتخت آندلس كه اكنون معروف به سويل