فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٦
اشابة
و امسانون .
اسيانات
اسيانات
(
asy n t
) ع . ج اسيانة .
اسيانة
اسيانة
(
asy nat
) ص . ع . امراة اسيانة : زن اندوهگين . ج : اسايا و اسيانات .
اسيانون
اسيانون
(
asy nuna
) ع . ج اسيان .
اسية
اسية
(
asiyat
) ص . ع . امراة اسية :
زن اندوهگين .
اسيد
اسيد
(
asid
) ا . پ . - مأخوذ از آسيدوس رومى كه بمعنى ترش است - باصطلاح كيميا حاصل تركيب جسم مفردى را با اكسيژن و ئيدرژن اسيد نامند و اين مركب داراى طعمى گزنده و اغلب ترش و كاغذ تورنسل را سرخ مىكند .
اسيد
اسيد
(
asid
) ا خ . ع . نام هفت كس از صحابه . و پنج كس از تابعين .
اسيد
اسيد
(
osayd
) ا خ . ع . نام چند نفر از معاريف تازيان .
اسيد
اسيد
(
osayyed
) ص . ع . مصغر اسود .
اسيدى
اسيدى
(
osayyediy
) ص . ع . منسوب به اسيد .
اسير
اسير
(
asir
) ص . ع . گرفتار و مقيد و محبوس - يستوى فيه المذكر و المونث يق رجل اسير و امراة اسير . ج : اسرا و اسارى و اسارى و اسرى . و نبات اسير : گياه بهم پيچيده .
اسير
اسير
(
asir
) ا خ . پ . نام قلعه‌اى .
اسير
اسير
(
asir
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گرفتار و زندانى و محبوس . و بيخسته و در قيد و بند . و ا . غلام و برده . و اسير طبع ص . شهوت‌پرست .
و اسير كردن ف م . : گرفتار كردن و در بند و قيد آوردن . و اسير گرفتن : بيخستن .
اسيران
اسيران
(
asir n
) پ . ج . اسير .
اسيرجاى
اسيرجاى (
asir - j y
) و اسيرخانه
(
esir - x ne
) ا . پ . محبس و زندان .
اسيرك
اسيرك
(
asirak
) ا . پ . يك برش از خربزه .
اسيرگير
اسيرگير
(
asir - gir
) ا . پ . غلام و برده‌گير .
و برده‌فروش .
اسيرى
اسيرى
(
asiri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرفتارى . و بردگى و بندگى و غلامى و عبوديت .
اسيس
اسيس
(
asis
) ا . ع . عوض . و اصل هر چيزى .
اسيس
اسيس
(
osays
) ا خ . ع . نام موضعى .
اسيف
اسيف
(
asif
) ص . ع . اسير . و پير فانى . و خشمگين اندوهناك . و زود اندوهگين شوندهء رقيق القلب .
و مزدور . و اندوهگين . و بنده . و آنكه گاهى فربه نشود . ج : اسفاء .
اسيف
اسيف
(
asyof
) ع . ج سيف (
sayf
) .
اسيفة
اسيفة
(
asifat
) ص . ع . ارض اسيفة :
زمينى كه چيزى نروياند .
اسيل
اسيل
(
asil
) ص . ع . نرم . و هموار و برابر .
و كشيده و دراز . و رجل اسيل الخد :
مرد دراز رخساره و كشيده صورت .
اسيلة
اسيلة
(
asilat
) ا خ . ع . نام نخلستانى . و آبى .
اسيلم
اسيلم
(
osaylam
) ا . نام وريد كوچكى ما بين خنصر و بنصر كه گاه از آن فصد كنند .
اسيمر
اسيمر
(
osaymar
) ص . ع . مصغر اسمر (
asmar
) .
اسينة
اسينة
(
asinat
) ا . ع . تاهى از تاههاى زه كمان . و دوالى كه محكم بافند و در تنگ ستور و لگام و جز آن به كار برند .
اسيوس
اسيوس
(
asyus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - شوره و سنگى بغايت سست و مايل بزردى و چون زبان بر آن زنند زبان را بگزد .
اسيوط
اسيوط
(
osyut
) ا خ . ع . دهى در صعيد مصر كه سيوط نيز گويند و جلال الدين سيوطى صاحب تاريخ الخلفا و شارح الفيهء ابن مالك از اهل آنجاست .
اسييات
اسييات
(
asyiy t
) ع . ج اسيا .
اش
اش
(
ac
) سيوم شخص مفرد ضمير متصل اسمى كه چون در آخر اسم در آيد الفش در درج ساقط شده و بجاى وى فتحه ايراد كنند مانند پدرش و كتابش يعنى پدر او و كتاب او . و چون ملحق به اسمى گردد كه آخر آن الف ساكن بود مبدل به ياى مفتوح مىشود مانند كارهايش و مالهايش يعنى كارهاى او و مالهاى او و اگر ملحق به اسمى گردد كه آخر آن هاى غير ملفوظ بود الف وى به حال خود محفوظ مىماند مانند خانه‌اش و همشيره‌اش يعنى خانهء او و همشيرهء او .
اش
اش
(
ac
) ا . ع . چگونه و چه و كدام و چه چيز .
و اش حالك : چگونه است حال تو .
اش
اش
(
acc
) ا . ع . نان خشك . و قولهم الحق الحش بالاش اى الشيى بالشيى يعنى هرگاه براى تو چيزى فرستاده شود تو هم مثل آن را .
بفرست . و هو لغة فى السين المهملة .
اش
اش
(
acc
) م . ع . اش اشا ( از باب نصر ) :
برخاست . و اش فلانا : برانگيزانيد فلان را بر شر و بدى . و اش القوم : برخاستند آن قوم . و برانگيختند شر و بدى را . و اش الورق على غنمه ( از باب نصر و ضرب ) :
ريخت برگهاى درخت را با عصا . و اش بالشاة ( از باب نصر ) : زجر كرد گوسپند را .
اشاء
اشاء
(
ac '
) ا . ع . خرما بن . و يا خرما بن ريزه . و ا خ . نام موضعى .
اشاءة
اشاءة
(
ac at
) ج ا خ . ع . نام گروهى در حضرموت .
اشاءه
اشاءه
(
ec at
) م . ع . اشاءه اليه اشاءة مضطر گردانيد او را بسوى آن .
اشابانى
اشابانى
(
ac b niy
) ص . ع . سرخ . و سرخ بسيار سرخ .
اشابة
اشابة
(
ec bat
) م . ع . اشاب رأسه و برأسه اشابة : سپيد كرد سر او را .
و اشاب الرجل : صاحب فرزندان پير گرديد آن مرد .
اشابة
اشابة
(
oc bat
) ا ج . ع . مردم بهم آميختهء از هر جنس . و مال مكسوبهء مخلوط به حرام . ج اشائب .