فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٢

اسمهرار

در عمر از برادر خود اسحق كلان بود و پدر اعراب مستعر به و جد حضرت خاتم النبيين صلى اللّه عليه و آله و ذبيح همين اسماعيل است نه اسحق .

اسماعيل ابو الفداء : ملقب به ملك صاحب حماة و مصنف تاريخ معروف پور ملك افضل . گويند در ميان ملوك پس از مأمون عباسى كسى به فضيلت او نبود و وفات وى در سال 732 هجرى .

اسماعيل پور حمدان : معروف به جوهرى صاحب كتاب صحاح اللغة از اهالى فاراب تركستان كه اكنون به اطرار اشتهار دارد وفات وى در 398 هجرى .

اسماعيل سامانى : اولين پادشاه از سلسلهء سامانى و در حقيقت محيى زبان پارسى و مدت ملك او در تركستان و خراسان از 279 هجرى تا 295 .

اسماعيل صاحب بن عباد : از علماى بزرگوار و وزراى عالىمقدار تولدش در 336 هجرى و وفاتش در شهر رى در 385 و جنازهء وى را باصفهان حمل نموده در محلهء ميدان كهنه دفن كردند .

اسماعيل صفوى : نخستين پادشاه از سلسلهء صفوى و مروج مذهب اثنا عشرى تولدش در 891 و مدت ملكش از 906 تا 930 .

اسماعيل دويم : از سلسلهء صفوى و سومين پادشاه اين سلسله و بر خلاف نياكان خود مروج طريقهء اهل سنت و جماعت مدت ملكش از 984 تا 985 .

اسماعيل غزنوى : پادشاه دوم از سلسلهء غزنوى مدت ملكش از 387 تا 391 .

اسماعيل كمال الدين پور جمال الدين عبد الرزاق اصفهانى : از شعراى نامدار كه در آخر عمر ترك دنيا گفته در خارج شهر اصفهان عزلت گزيد و در سال 630 هجرى بدست لشكر مغول بدرجهء شهادت فايز گشت .

اسماعيلية

اسماعيلية

(

esm iliyat

) ج ا . ع . نام گروهى .

اسماعيليه

اسماعيليه

(

esm iliye

) ج ا . پ . پيروان حسن صباح معروف بملاحده .

اسمال

اسمال

(

asm l

) ع . ج سمل (

samal

) .

و ص . ثوب اسمال : جامهء كهنه .

اسمال

اسمال

(

esm l

) م . ع . اسمل بينهم اسمالا : صلح كرد ميان ايشان . و اسمل الثوب : كهنه شد آن جامه .

اسمان

اسمان

(

asm n

) ا . پ . آسمان . و نام روز بيست و هفتم از هر ماه شمسى .

اسمان

اسمان

(

asm n

) ج ا . ع . شلوار هاى كهنه .

اسمان

اسمان

(

esm n

) م . ع . اسمن الطعام اسمانا : تر كرد طعام را بروغن . و روغن كرد در طعام . و اسمنوا : بسيار گرديد روغن ايشان . و اسمن الرجل : دارا شد آن مرد چيز فربه را . و فربه داد به كسى . و فربه خريد . و نيز اسمان : صاحب ستور فربه شدن .

و فربه خلقى بودن .

اسماوات

اسماوات

(

asm v t

) ع . ج اسم .

اسمح

اسمح

(

asmah

) ص . ع . آسان‌تر . و جوانمردتر .

اسمداد

اسمداد

(

esemd d

) م . ع . برآماسيدن از خشم و جز آن .

اسمدرار

اسمدرار

(

esmedr r

) م . ع . ضعيف شدن بينائى .

اسمر

اسمر

(

asmar

) ا . ع . شير ماده .

و آهو .

اسمر

اسمر

(

asmar

) ص . ع . گندم‌گون . ج :

سمر (

somr

) . و قولهم : لا افعله ما اسمر السمير و ما اسمر بن سمير و ما اسمر ابنا سمير يعنى نخواهم كرد آن را هرگز .

اسمر

اسمر

(

asmor

) ع . ج سمرة (

samorat

) .

اسمرار

اسمرار

(

esmer r

) م . ع . سخت گندم گون شدن .

اسمران

اسمران

(

asmar ne

) ا . بصيغهء تثنيه . ع .

آب و گندم . و يا آب و نيزه .

اسمطة

اسمطة

(

asmetat

) ع . ج سماط .

اسمع

اسمع

(

asma '

) ص . ع . شنونده‌تر . و پسنديده‌تر .

و راست و درست‌تر . و سزاوارتر به شنيدن .

الحديث : لم اسمع قط قولا اسمع منه اى ابلغ منه و انجع فى القلب .

اسمع

اسمع

(

asmo '

) ع . ج سمع (

sam '

) .

اسمعداد

اسمعداد

(

esme'd d

) م . ع . اسمعد اسمعدادا : پر شد از خشم . و اسمعدت انامله : آماسيد سر انگشتان او .

اسمعيل

اسمعيل

(

esm il

) ا خ . ع . مر اسماعيل .

اسمغداد

اسمغداد

(

esmeqd d

) م . ع . مر .

اسمعداد .

اسمقه

اسمقه

(

asmeqat

) ج ا . ع . چوبهاى زنبيل خشت خام كشى .

اسمن

اسمن

(

asman

) ص . ع . فربه‌تر و سمين‌تر و جسيم‌تر و گنده‌تر .

اسمن

اسمن

(

asmon

) ع . ج سمن (

samn

) .

اسمند

اسمند

(

asmand

) ا خ . پ . نام قريه‌اى از توابع سمرقند .

اسمندر

اسمندر

(

asmandar

) ا . پ . مر .

سمندر .

اسموسا

اسموسا

(

asmus

) ا . پ . نوعى از مرزنجوش و گزر صحرائى .

اسمهداد

اسمهداد

(

esmehd d

) م . ع . كلان شدن كوهان شتر .

اسمهرار

اسمهرار

(

esmehr r

) م . ع . اسمهر اسمهرارا : سخت و درشت گرديد . و معتدل و راست و بر پا شد . و ثبات ورزيد .

و اسمهر الظلام : سخت شد تاريكى . و