فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٨
اسكندرى
تكلم ثم سكت .
اسكار
اسكار
(
esk r
) م . ع . مست گردانيدن و منه قولهم : كل مسكر حرام .
اسكاف
اسكاف
(
esk f
) ا . ع . كفشگر . ج : اساكفة و اساكيف . و اهل حرفه : و چوب تراش .
و هر صاحب حرفه‌اى كه با آهن كار كند . و مرد زيرك و ماهر در كار . و دردى مى . و ا خ . نام دو موضع در نواحى نهروان كه جمعى از علما منسوب به آنجا مىباشند .
اسكاف
اسكاف
(
esk f
) م . ع . اسكف فلان اسكافا : كفشگر گرديد فلان .
اسكال
اسكال
(
ask l
) ع . ج سكل (
sekl
) .
اسكالش
اسكالش
(
esk lec
) م ح . پ . اسكاليدن .
و ا . سكالش و فكر و انديشه . و خيال .
اسكالش
اسكالش
(
esk lec
) ص . پ . انديشه‌ناك و متفكر .
اسكاليدن
اسكاليدن
(
esk lidan
) ف ل و م . پ .
انديشه كردن و فكر كردن . و خيال كردن .
اسكان
اسكان
(
ask n
) ع . ج سكن (
sakn
) .
اسكان
اسكان
(
esk n
) م . ع . اسكنته الدار اسكانا : جاى دادم او را در آن خانه . و اسكنته :
ساكن و بىحركت كردم آن را . و آرام دادم آن را . و اسكن اسكانا : مسكين شد . و اسكنه الله : مسكين گردانيد او را خداى ( لازم و متعدى ) . و اسكنه الفقر : كم كرد حركت او را فقر . و نيز اسكان : بىحركت ساختن حرف را .
اسكانديناو
اسكانديناو
(
esk ndin v
) ا خ . پ .
سه ايالت يعنى نروژ و سود و دانيمارك را به اين نام مىنامند .
اسكانه
اسكانه
(
esk ne
) ا . پ . ماهيچهء پايها .
اسكاوند
اسكاوند
(
ask vand
) ا خ . پ . كوهى در سيستان كه سكاوند و بتازى سجاوند نيز گويند .
اسكبة
اسكبة
(
oskobbat
) ا . ع . اسكبة الباب : آستانهء در و شانهء در .
اسكة
اسكة
(
askat
) ا . ع . كرانهء زهدان . و كرانهء فرج . ج : اسك و اسك و اسك .
اسكتان
اسكتان
(
askat ne
) و (
eskat ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع . دو كرانهء زهدان . و يا هر دو جانب آن كه متصل دو كرانهء آن است . و يا دو كرانهء فرج .
اسكدار
اسكدار
(
askod r
) و (
oskod r
) و (
eskod r
) ا . پ . قاصد و بريد و پست و چاپار خواه سواره باشد يا پياده . و كيسه و خريطه‌اى كه قاصد و پست در آن مكتوبات خود را مىگذارد .
و ا خ . نام پادشاهى .
اسكردن
اسكردن
(
askardan
) ف م . پ . سحق و سلايه كردن و نرم كردن و سائيدن .
اسكرك
اسكرك
(
eskerk
) ا . پ . فواق و حركت اختلاجى معده كه با يك صداى مخصوصى صادر مىگردد .
اسكره
اسكره
(
oskare
) و (
oskarre
) ا . پ .
بشقاب و دورى . و كاسهء سفالى . و جام آبخورى .
اسكف
اسكف
(
askaf
) ا . ع . كفشگر .
اسكف
اسكف
(
oskoff
) ا . ع . اسكف العينين :
جاى روئيدن مويهاى مژگان و غلاف زيرين چشم .
اسكفة
اسكفة
(
oskoffat
) ا . ع . اسكفة الباب :
آستانهء در .
اسكلت
اسكلت
(
eskelet
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح تشريح دعامهء عظمى بدن انسان و ديگر حيوانات .
اسكله
اسكله
(
eskale
) ا . پ . - مأخوذ از ايطاليائى - جائى كه در آن از كشتى فرود مىآيند و به او مىريزند و بارگيرى مىكنند .
اسكن
اسكن
(
askan
) ص . ع . آرام‌تر و با آرامش‌تر . و ساكن‌تر يق اسكن للعطش :
تشنگى را بهتر آرام مىكند .
اسكناس
اسكناس
(
esken s
) ا . پ . - مأخوذ از روسى - شهر وا و كاغذى كه بانك بجاى پول نقره و طلا منتشر مىكند و رايج مىسازد .
اسكنان
اسكنان
(
eskan n
) ا . پ . اسفنان و گرداگرد كس .
اسكنج
اسكنج
(
eskanj
) ا . پ . بخر و بوى گند دهان .
اسكند
اسكند
(
askand
) ا . پ . بند بازى . و مرد بندباز .
اسكندان
اسكندان
(
askand n
) ا . پ . قفل و كليدان . و محل بستن و گشادن در باغ و خانه و جز آن .
اسكندر
اسكندر
(
eskandar
) ا خ . پ . نام پادشاه مقدونيائى پسر فيلفوس و يا دارا و مادرش ناهيد و معاصر با دارا آخرين پادشاه سلسلهء كيانى و پادشاهى خون‌خوار و ظالم و جابر و ايران را خراب و ويران نمود و قتل و نهب آن در ايران در متون تواريخ مضبوط است و در 365 سال قبل از ميلاد در حالتى كه 33 سال از عمرش گذشته بود اين عالم را بدرود گفت و جز ظلم و خونخوارى و كشتن نوع خود و ويرانى عالم حاصلى نبرد .
اسكندرانى
اسكندرانى
(
eskandar niy
) ص . ع .
منسوب به شهر اسكندريه .
اسكندروس
اسكندروس
(
eskandarus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - سيروثوم . و ا خ . نام مادر اسكندر مقدونيائى - گويند فيلفوس پادشاه يونان دختر خود را براى دارا شاهنشاه ايران فرستاد و پس از همخوابگى چون دهانش اسكنج داشت و بد بو بود دارا آن را نزد پدر پس فرستاد - و بوى دهان زن يعنى دختر فيلفوس را با اسكندروس كه سير باشد مىپوشانيدند و بدين جهت آن زن را اسكندروس و پسرى را كه از وى متولد شد اسكندر ناميدند .
اسكندرون
اسكندرون
(
eskandarun
) ا خ . ع .
نام شهرى در شام نزديك حلب .
اسكندرى
اسكندرى
(
eskandariy
) ص . ع .