فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٦
اسقاط
زراعت كرده‌اند . و ائمهء لغت مىگويند لفظ اسفناج مأخوذ از يونانى است . و اشفناج رومى : داروئى است كه بتازى قطف و سرمق و بقلة الذهبية خوانند و اگر پارچهء ابريشمين را با مطبوخ وى بشويند پاكيزه گردد .
اسفنان
اسفنان
(
esfan n
) ا . پ . گرداگرد كس .
اسفتنمان
اسفتنمان
(
esfantam n
) ص . پ .
نيكو و پسنديده . و ا خ . نام يكى از نياكان شت زردشت .
اسفنج
اسفنج
(
esfanj
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ماده‌اى سبك و متخلخل كه عبارت است از يك قسم زئوفيت دريائى و بپارسى آن را نشكرد و ابر مرده گويند .
اسفنجه
اسفنجه
(
esfanje
) ا . پ . اسفنج و ابر مرده و نشكرد .
اسفند
اسفند
(
esfand
) ا . پ . گياهى از جنس سداب كه هزار اسپند و بتازى حرمل گويند و در چشم زخم تخم آن را بر روى آتش ريزند .
و نام ماه دوازدهم از سال شمسى . و ا خ .
نام قصبه‌اى در نيشابور . و نام رب النوع عصمت .
و اسفند اسفيد ا . : تخم خردل كه بتازى حب الرشاد گويند .
اسفند
اسفند
(
esfand
) و (
esfend
) ا . ع . مى و شراب و خمر . و نوعى از مى انگورى خوشگوار .
اسفندار
اسفندار
(
esfand r
) ا . نام ماه دوازدهم از سال شمسى . و نام روز پنجم از هر ماه شمسى كه اسفندارمذ نيز گويند .
اسفندارمذ
اسفندارمذ
(
esfand r - moz
) ا . پ .
نام روز سيوم از خمسهء مسترقه .
اسفنديار
اسفنديار
(
esfandy r
) ا خ . پ . نام پورگشتاسب از سلسلهء پادشاهان كيانى كه روئين تن لقب اوست . و خداوند ماه اسفند .
و روز اسفندار . و نيز بمعنى نيكوئى و قدرت الهى .
اسفنط
اسفنط
(
esfent
) و (
esfant
) ا . ع . - مأخوذ از رومى - نوعى از مى انگورى خوشگوار . و يا اعلاترين شرابها .
اسفه
اسفه
(
asfah
) ص . ع . سفيه‌تر و نادان‌تر .
اسفهبد
اسفهبد
(
esfah - bod
) و (
esfah - bad
) ا . پ . سپهبد و سپهسالار . و لقب پادشاهان فارس .
اسفهبد خوره
اسفهبد خوره
(
esfah - bod - xore
) ا . پ . نفس ناطقه و قوهء متكلمهء انسانى .
اسفهسالار
اسفهسالار
(
esfah - s l r
) ا . سپهسالار و سالار سپاه .
اسفى
اسفى
(
asf
) ص . ع . اسب كم موى پيشانى .
و اشتر شتاب تيزرو .
اسفى
اسفى
(
asaf
) ا خ . ع . نام شهرى از مراكش در نزديكى اوقيانوس اطلس و داراى 000 ، 27 نفر جمعيت .
اسفيجاب
اسفيجاب
(
esfij b
) ا خ . پ . نام شهرى از ماوراء النهر كه بتركى شبران گويند .
اسفيد
اسفيد
(
esfeyd
) ص . پ . سفيد - ضد سياه .
و روشن و تابان و درخشان .
اسفيداب
اسفيداب
(
esfeyd b
) ا . پ . مر .
سفيداب .
اسفيداج
اسفيداج
(
esfeyd j
) ا . ع . معرب اسفيداب و بمعنى آن .
اسفيداد الرصاص
اسفيداد الرصاص
(
esfid dorras s
) ا . ع . سفيداب .
اسفيدار
اسفيدار
(
esfeyd r
) ا . پ . سفيدار و درخت پده . و يا نوعى از پده كه بتازى غرب گويند .
اسفيدبا
اسفيدبا
(
esfeyd - b
) ا . پ . شورباى ساده كه در آن ترشيها و ساير چيزها نباشد .
اسفيدباج
اسفيدباج
(
esfidb j
) ا . ع . اسفيدبا .
اسفيد دشت
اسفيد دشت
(
esfeyd - dact
) ا خ . پ .
قريه‌اى از توابع اصفهان .
اسفيدى
اسفيدى
(
esfeydi
) ا . پ . بياض و سفيدى .
اسفيذاج
اسفيذاج
(
esfeyz j
) ا . ع . سفيداب .
اسفيوش
اسفيوش
(
esfayuc
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - اسفرزه و بزرقطونا .
اسقاء
اسقاء
(
esq '
) م . ع . اسقيت الزرع الماء اسقاء : آب دادم آن كشت را . و اسقانا الله الغيث : باران دهاد خداى ما را . و اسقيته :
آب دادم او را . و آب خورانيدم . و دلالت نمودم او را بر آب . و يا قيمت آب دادم به او .
و نيز اسقاء : آب دادن چاروا و زمين هر دو را .
و سقيا لك و يا سقاك الله گفتن مر كسى را . و اسقاه : مشك داد او را . و يا پوست داد تا مشك سازد آن را . و اسقيت من البئر :
آب دادم او را از چاه . و اسقيت فى القربة :
از مشك آب دادم او را . و اسقى فلان فلانا :
غيبت كرد فلانى فلان را و عيب نمود وى را .
و نيز اسقاء : نوبت آب معين كردن مر كسى را .
المثل : اسق رقاش انها سقاية : نيكوئى كن مر او را از جهت نيكوئى او ( رقاش نام زنى بود ) .
اسقاب
اسقاب
(
esq b
) م . ع . اسقبت الدار اسقابا : نزديك شد آن خانه و اسقبتها :
نزديك گردانيدم آن را ( لازم و متعدى ) .
اسقاد
اسقاد
(
esq d
) م . ع . لاغر گردانيدن اسب فربه را .
اسقار
اسقار
(
esqar
) م . ع . اسقرت النخلة اسقارا : روان كرد آن خرما بن سقر يعنى دوشاب را .
اسقاط
اسقاط
(
asq t
) ع . ج سقط (
saqat
) .
اسقاط
اسقاط
(
esq t
) م . ع . بچهء ناتمام افگندن زن و جز آن . و خطا و زلل بستن بر كسى . و دروغ بر بستن . و واگفتن هر آنچه در كسى باشد . و سخن‌چينى نمودن . و بر خطا انگيختن كسى را . و غلط كردن در سخن يق اسقط فى كلامه يعنى خطا كرد در سخن و غلط