فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢

آتشين زبان

و زبان‌آور .

آتش دهقان

آتش دهقان

(

tec - dehq n

) ا . پ .

آتشى كه دهقانان پس از درو كردن و برداشتن غله بر بقيهء آن زنند تا زمين قوت گرفته زور بهم رساند .

آتش‌زار

آتش‌زار

(

tec - z r

) ا . پ . جاى پر از آتش و آتشدان .

آتش زبان

آتش زبان

(

tec - zab n

) ص . پ .

تيز زبان كه به تندى و تيزى حرف زند . و بليغ .

آتش‌زن

آتش‌زن

(

tec - zan

) ا خ . پ . ققنس .

آتشزنه

آتشزنه

(

tec - zane

) پ . چقماق و زناد و مقدح و سيخى كه بدان آتش شكنند .

آتشستان

آتشستان

(

tecest n

) ا . پ . ناحيهء آتش و استعمال اسلحهء آتشى . و آتش توپ در جنك .

آتش سخن

آتش سخن

(

tec - soxan

) ص . پ .

طعن‌زننده و در سخن عتاب‌كننده .

آتش عنان

آتش عنان

(

tec - an n

) ص . پ .

اسب شتاب و تند و تيز .

آتش‌فام

آتش‌فام

(

tec - f m

) ص . پ . هر چه رنگ آتش و مانند آتش باشد .

آتش‌فروز

آتش‌فروز

(

tec - foruz

) ا . پ . مر .

آتش‌افروز .

آتش‌فشان

آتش‌فشان

(

tec - fecan

) ص . پ . يك قسم كوهى كه در قلهء آن مخرجى باشد و از آن گاز و بخار و خاكستر و سنگ و بعضى مواد مذاب موسوم به سعير خارج شده و به اطراف پراكنده گردد . و دانشمندان فرنگ در باب كوههاى آتش‌فشان چنين گويند : آبها پس از آنكه بواسطهء شكافهاى زمين از طبقات آن عبور نمودند باعماق كرهء زمين كه در آن جا حرارت شديد موجود است مىرسند و از اثر اين حرارت تبديل به بخار مىشوند و اين بخار چون داراى قوهء ارتجاعيت زيادى است بشدت موانع را دور مىكند و قشر زمين را منكسر نموده توليد كوه آتشفشان مىنمايد و اين قبيل كوهها هميشه تقريبا در حوالى دريا مىباشند .

آتش فعل

آتش فعل

(

tec - fe'l

) ص . پ . اسب جلد و تند و مرد خشمناك .

آتشك

آتشك

(

tecak

) ا . پ . برق و كرم شب تاب . و آبلهء فرنگ . و آتش كم . و مگس آتشى سرخ رنگ .

آتشكار

آتشكار

(

tec - k r

) ص . پ . خشمگين .

و شتاب‌زده . و بدكاره .

آتشكار

آتشكار

(

tec - k r

) ص . كسى كه شغل او كار كردن با آتش بود مانند آهنگر و گلخنى و مطبخى .

آتشكاروان

آتشكاروان

(

tece - k rev n

) ا . پ .

آتشى كه از كاروان در منزل باقى ماند .

آتشكده

آتشكده

(

tec - kade

) ا . پ . معبد زردشتيان كه در آنجا آتش را نگاهداشته محترم مىدارند و آتشكدهء بهرام ا خ . :

برج حمل . چه حمل خانهء مريخ است .

آتشكده كاو

آتشكده كاو

(

tec - akde - k v

) ا . پ .

سيخ آهنى و يا چوب دراز كه بدان آتش را پيش كشند تا مشتعل گردد .

آتشگر

آتشگر (

tec - gar

) و آتشگره (

tec - gare

) و آتشگيره

(

tec - gire

) ا . پ . ابزارى كه بدان از منقل و ديگدان آتش بردارند و انبر .

آتشگون

آتشگون

(

tec - gun

) ص . پ . آنچه برنگ آتش باشد و ا . نام يك قسم گلى .

آتشلاخ

آتشلاخ

(

tec - l x

) ا . پ . جائى كه آتش فراوان باشد .

آتش لباس

آتش لباس

(

tec - leb s

) ص . پ . سرخ پوش .

آتش محلول

آتش محلول

(

tec - mahlul

) ا . پ .

آب گرم و روغن گرم . و كنايه از شراب .

آتش مزاج

آتش مزاج

(

tec - mez j

) ص . پ .

تندخو .

آتشناك

آتشناك

(

tec - n k

) ص . پ . آتشى و گرم .

آتش نثار

آتش نثار

(

tec - nes r

) ص . پ . مردم گريان و غمزده .

آتش‌نشين

آتش‌نشين

(

tec - necin

) ص . پ . قرار گرفته در آتش .

آتش نمرودى

آتش نمرودى

(

tec - namrudi

) ا خ . پ . آتش عظيمى كه نمرود جهت سوزاندن حضرت ابراهيم افروخته و محيطش يفكرسخ بوده و هيچ ذىروحى از چهار فرسخى آن نتوانستى گذشت و به حكم الهى آن آتش بر آن حضرت گلستان شد :

قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ

آتش نهال

آتش نهال

(

tec - nah l

) ا . پ . آتش يكدسته چوب هيزم .

آتش‌واى

آتش‌واى

(

tec - v y

) ا . پ . شمشير .

و آتش‌واى هندى : شمشير هندى .

آتشى

آتشى

(

teci

) ص . پ . متعلق به آتش و حرارت . و سوخته شدهء از قهر و غضب .

آتشيان

آتشيان

(

teci n

) ا ج . پ . ديو و جن .

آتشيزه

آتشيزه

(

tecize

) ا . پ . كرم شب‌تاب .

آتشين

آتشين

(

tecin

) ص . پ . هر چيز منسوب به آتش و شراب آتشين : شراب سرخ و اشك آتشين : اشك گرم و آتشين آب : شراب سرخ و اشك گرم و آتشين پنجه : كارگر و استاد جلد كار و تند و تيز آتشين اژدها : جلد و تند و تيز . ا خ . :

هر يك از سبعهء سياره و آتشين پيكر :

جن و شياطين و ا خ . : آفتاب و آتشين پيل ا خ . آفتاب و آتشين دواج : شفق و آفتاب و شراب لعلى و آتشين صدف :

آفتاب . و آتشين كاسه : آفتاب .

آتشين داغ

آتشين داغ

(

tecin - d q

) . پ .

قيد منگنهء صحافى .

آتشين زبان

آتشين زبان

(

tecin - zab n

) ص . پ .

كسى كه جلد و تند و تيز حرف زند .