فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٤
اسفاد
اسطوانة
اسطوانة
(
ostov nat
) ا . ع . مأخوذ از استون فارسى - ستون . و استوانه . و قوائم ستور . و نره . ج : اسطوانات و اساطين . و اساطين مسطنة : ستونهاى استوار . و اهل الاسطوانة ج ا خ . : آن طايفه‌اى از حكما كه رواقيون نيز گويند .
اسطوخودوس
اسطوخودوس
(
ostuxudus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياهى از طايفهء لبيه و معطر و گلهاى آن سنلبه مانند و قسم سيوم از سه قسم لوند كه بتازى ضرم و بپارسى كشه گويند .
اسطور
اسطور (
ostur
) و اسطورة
(
osturat
) ا . ع . سخن پريشان و بيهوده . و افسانه . ج :
اساطير .
اسطون
اسطون
(
ostun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گزر و زردك .
اسطى
اسطى
(
ost
) ا . ع . ريش تراش و كسى كه اصلاح ريش مىكند .
اسطير
اسطير (
estir
) و اسطيرة
(
estirat
) ا . ع . افسانه . و سخن پريشان و بيهوده . ج :
اساطير .
اسعاء
اسعاء
(
es ' '
) م . ع . اسعاه اسعاء اى جعله يسعى : سخن‌چين گردانيد او را . و نيز اسعاء : دادن جسته جوينده را . و محتاج طلب گردانيدن كسى را .
اسعاد
اسعاد
(
es ' d
) م . ع . اسعده اسعادا :
اعانت كرد او را و يارى داد وى را . و اسعده الله : نيك‌بخت كرد او را خداى . و نيز اسعاد :
يارى دادن زن را در نوحه - و هو منهى عنه .
اسعار
اسعار
(
as'ar
) ع . ج سعر (
se'r
) .
اسعار
اسعار
(
es ' r
) م . ع . اسعرت النار اسعارا : افروختم آتش را . و اسعرت الحرب : برانگيختم جنگ را . و اسعرت الشيى : نرخ نهادم بر آن چيز و تعيين كردم قيمت آن را . و نيز اسعار : بدى رسانيدن به كسى .
اسعاط
اسعاط
(
es ' t
) م . ع . اسعطه الدواء اسعاطا : دارو ريخت در بينى او . و اسعطه علما : مبالغه كرد او را در فهمانيدن علم .
و اسعط فلانا الرمح : نيزه زد در سينهء فلان و يا در بينى او .
اسعاطة
اسعاطة
(
es ' tat
) ا . ع . يك‌بار دارو ريختن در بينى .
اسعاف
اسعاف
(
es ' f
) م . ع . اسعف بحاجته اسعافا : روا كرد حاجت او را . و اسعف منه : نزديك او شد . و اسعف له الصيد :
قادر گردانيد او را بر شكار . و اسعف باهله فرود آمد بر اهل خود .
اسعال
اسعال
(
es'al
) م . ع . اسعلته اسعالا :
شادمان كردم او را . و نيز اسعال : مانند غول و يا ساحرهء جن گردانيدن كسى را در حركت و جز آن .
اسعان
اسعان
(
es ' n
) م . ع . اسعن اسعانا :
خيمهء بزرگ ساخت . و سايبان ساخت .
اسعد
اسعد
(
as'ad
) ص . ع . نيك‌بخت . و نيك بخت‌تر . الحديث : اسعد الناس بشفاعتى من قال لا إله الا الله خالصا .
اسعد
اسعد
(
as'ad
) ا . ع . شقاق و كفتگى . و بند دست ستور . و يا بيمارى مانند آن كه عارض شتر مىشود و از آن لاغر مىگردد . و ا خ . نام مردى . و بنو اسعد ج اخ . : بطنى از تازيان .
اسعر
اسعر
(
as'ar
) ص . ع . مرد كم گوشت نمايان پى و لاغر بدن برگرديده رنگ . و ا خ .
لقب چند نفر . و نام چند نفر .
اسعف
اسعف
(
as'af
) ا . ع . شتر شيرينه برآورده .
و اسب پيشانى سپيد .
اسغاب
اسغاب
(
esqab
) م . ع . اسغب اسغابا :
گرسنه كرد . و در گرسنگى و مجاعه درآمد .
اسغام
اسغام
(
esq m
) م . ع . اسغمه اسغاما :
بسيار اذيت رسانيد دل او را . و اسغم الغلام ( مجهولا ) : فربه و ناز پرورده گرديد آن كودك .
اسغان
اسغان
(
asq n
) ج ا . ع . غذاهاى ردى و بلايه .
اسغده
اسغده
(
asaqde
) ص . پ . ساخته و آماده و مهيا .
اسغديدن
اسغديدن
(
asaqdidan
) ف م . پ . پرداختن و انجام دادن . و ساختن و مهيا كردن . و ترتيب دادن .
اسغر
اسغر (
osqor
) و اسغرنه
(
osqorne
) و
اسغره
اسغره
(
osqore
) ا . پ . خارپشت تيرانداز و سيخول .
اسف
اسف
(
asaf
) ا . ع . اندوه سخت . و خشم الحديث : سئل رسول الله صلى الله عليه و آله عن موت الفجاة فقال راحة للمومن و اخذة اسف للكافر . و نيز اسف ا خ . : نام دهى در نهروان .
اسف
اسف
(
asaf
) م . ع . اسف اسفا ( از باب سمع ) : اندوهگين گرديد . و اسف عليه :
خشم گرفت بر آن .
اسف
اسف
(
asef
) ص . ع . خشمناك . و اندوهگين الحديث : اخذة اسف للكافر اى اخذة ساخط . مر . اسف .
اسفاء
اسفاء
(
esf '
) م . ع . بردن باد خاكرا .
و افگندن گياه بهمى خار را . و استر شتاب رو گرفتن و اختيار كردن . و بىخرد گرديدن .
و اسفى الزرع : سخت كرد آن كشت اطراف خوشه را و اسفى فلان : نقل كرد فلان خاك را .
و اسفت الناقة : لاغر گرديد آن ماده شتر .
و اسفى فلانا : برانگيخت فلان را بر سبكبارى و خفت . و اسفى به : بدى رسانيد بوى .
اسفاء
اسفاء
(
osaf '
) ع . ج اسيف (
asif
) .
اسفابور
اسفابور
(
asf bur
) ا خ . پ . نام يكى از هفت شهر مداين كه انوشيروان بنا كرده بود .
اسفاح
اسفاح
(
esf h
) ا . ع . بىگرو اسب را تاختن . يق اجروا خيلهم اسفاحا : اى لغير خطر و سيق : تاختند اسبها را بىخطر و سنبق .
اسفاد
اسفاد
(
esf d
) م . ع . اسفد الذكر على