فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٣
اسطونات
و خويشاوند . و خويشى و قرابت پدرى .
ج : اسر .
اسرة
اسرة
(
aserrat
) ع . ج سرّ و سرّ و سرار و سرير .
اسرع
اسرع
(
asra '
) ص . ع . شتابان‌تر و سريع‌تر .
و چالاك‌تر . و زودتر .
اسرف
اسرف
(
osrof
) ا . ع . سرب .
اسرق
اسرق
(
asraq
) ص . ع . دزدتر و بيشتر قابل بدزدى .
اسرنج
اسرنج
(
esrenj
) ا . پ . سرنج كه تركيبى است از گوگرد و سيماب و داراى رنگ سرخ است . و نيز طبقى بر كناره كه از روى سازند و بر پشت آن قبه‌اى باشد كه بر آن بندى گذاشته تا انگشت را در وى داخل كنند و در جشنها دو تاى از آن را در دو دست گرفته بهم زنند و سنج و چنگ نيز گويند .
اسرنداء
اسرنداء
(
esrend '
) م . ع . اسرانده اسرنداء : غالب آمد او را . و بلند گرديد .
اسروش
اسروش
(
osrowc
) ا . پ . سروش و آواز خوش . و فرشته . و نام روز هيفدهم از هر ماه شمسى . و ا خ . فرشته‌اى كه تدبير امور بندگان بدست او است .
اسروشنه
اسروشنه
(
esrawcane
) و (
osrucane
) ا خ . پ . نام شهرى در ماوراء النهر
اسروع
اسروع
(
osru '
) ا . ع . شاخهء ريزه‌اى كه از بن درخت رز رويد و گاهى نرم و ترش آن را مىخورند . و صفا و آب‌دارى و رخشندگى دندان . و خطوط و نشان كمان . و پارهء سيم و زر گداخته . و كرمكى سپيد رنگ سرخ سركه در ريگ و در وادى ظبى يافت مىشود و انگشتهاى زنان را در نزاكت و جز آن بدان تشبيه مىكنند . ج : اساريع . و در صفت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله گفته‌اند : و كان عنقه اساريع الذهب اى سبائكه .
اسرى
اسرى
(
asr '
) ع . ج اسير .
اسرياء
اسرياء
(
asri '
) ع . ج سرىّ .
اسرية
اسرية
(
asriat
) ع . ج سرىّ .
اسريشم
اسريشم
(
esricam
) ا . پ . سريش . و سريشم . و صمغ .
اسس
اسس
(
asas
) ا . ع . اساس و بنياد و اصل و پايه . ج : آساس .
اسس
اسس
(
osos
) ع . ج اساس .
اسط
اسط
(
asatt
) ص . ع . مرد دراز پاى .
اسطار
اسطار
(
ast r
) ع . ج سطر (
satar
) و (
satr
) .
اسطار
اسطار
(
est r
) ا . ع . سخن پريشان و بيهوده . و افسانه . ج : اساطير .
اسطار
اسطار
(
est r
) م . ع . اسطر اسمه اسطارا : تجاوز كرد و درگذشت اسم آن از يك سطر . و اسطر فلان فى قراءته :
خطاى سطر كرد فلان در قرائت خود .
اسطارة
اسطارة
(
est rat
) ا . ع . سخن پريشان و بيهوده . و افسانه . ج : اساطير .
اسطاعة
اسطاعة
(
est at
) م . ع . توانستن . مر .
استطاعة .
اسطام
اسطام
(
est m
) ا . ع . فروزينهء آتش .
و آتش كاو . و ا خ . نام شمشيرى .
اسطان
اسطان
(
ast n
) ا . ع . آوند رويين .
اسطبة
اسطبة
(
ostobbat
) ا . ع . آنچه بر افتد از كتان وقت صاف كردن آن .
اسطبر
اسطبر
(
estabr
) ص . پ . ستبر و هنگفت .
اسطبل
اسطبل
(
establ
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - جاىباش ستور .
اسطخدور
اسطخدور
(
estaxdur
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گياهى معطر كه بتازى اكليل الجبل و بفرانسه رمارن نامند .
اسطخر
اسطخر
(
estaxr
) ا خ پ . شهر قديم پرسپوليس كه خرابه‌هاى آن اكنون معروف به تخت جمشيد است .
اسطر
اسطر
(
astor
) ع . ج سطر (
satr
) .
اسطر
اسطر
(
ostor
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ترازو . و ا خ . نام پادشاهى .
اسطراغيلس
اسطراغيلس
(
estar qilos
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - طاس يعنى مهرهء مكعب بازى نرد .
اسطرخ
اسطرخ
(
estarx
) ا . پ . آبگير . و درياچه .
و استخر . و ا خ . شهر پرسپوليس .
اسطرخا
اسطرخا
(
esterx
) ا . پ . زرنيخ سرخ .
اسطرلاب
اسطرلاب
(
ostorl b
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى استرلاب . و اسطرلاب چهارم :
آفتاب .
اسطرنونا
اسطرنونا
(
ostornun
) ا . پ . - ماخوذ از يونانى - علم نجوم و هيئت . مر . استونومى .
اسطع
اسطع
(
asta '
) ص . ع . دراز گردن .
اسطفلين
اسطفلين
(
estafelin
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گزر و زردك .
اسطفين
اسطفين
(
estafin
) و (
ostafin
) ا . پ .
- مأخوذ از يونانى - گزر و زردك .
اسطقس
اسطقس
(
ostoqos
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - عنصر . و هر يك از چهار عنصر پيشينيان كه خاك و آب و باد و آتش بود .
اسطقسات
اسطقسات
(
ostoqos t
) ج ا . پ . عناصر چهارگانه . و اجرام سماوى . و اصل و مادهء هر چيز . و علم هندسه . و طبائع چهارگانه كه حرارت و برودت و يبوست و رطوبت بود .
و ج اسطقس (
ostoqos
) .
اسطم
اسطم
(
ostomm
) ا . ع . ميانهء دريا .
اسطمة
اسطمة
(
ostommat
) ا . ع . ميانهء قوم .
و اشرف و بهتر ايشان . و فراهم آمد نگاه مردمان . و كسى كه بر وى اعتماد كنند . ج :
اساطم .
اسطوان
اسطوان
(
ostov n
) ا . ع . شتر دراز گردن .
و شتر بلند بالا . و ا خ . نام شاعرى در روم .
اسطونات
اسطونات
(
ostov n t
) ع . ج اسطونة (
ostov nat
) .