فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٢

اسرة

اى عطفيه و منكبيه يعنى فارغ آمد از هر چيز و تهىدست و بىنيل مقصود گرديد . و جلس يضرب اسدريه اى حرك عطفيه و منكبيه يعنى مىجنباند بازو و دوشهاى خود را از شدت شادى و فرح .

اسدف

اسدف

(

asdaf

) ص . ع . سياه و اسود .

اسدل

اسدل

(

asdal

) ص . ع . ذكر اسدل :

نرهء مايل و كژ . ج : سدل .

اسدل

اسدل

(

asdol

) ع . ج سدل و سديل .

اسدى

اسدى

(

osdiy

) ا . ع . جامهء بافته . و نام يك نوع گياهى .

اسدى

اسدى

(

osdiy

) و (

asdiy

) ا . ع . تار جامه .

اسدى

اسدى

(

asadiy

) ص . ع . شير مانند . و منسوب به قبيلهء اسد .

اسدية

اسدية

(

asdiat

) ع . ج سداة .

اسر

اسر

(

asr

) ا . ع . رسن و دوال و قوت . و هذه لك باسره يعنى همهء آن از تو است . و قوله تعالى : وَ شَدَدْنا أَسْرَهُمْ : اى خلقهم و قيل احكمنا مفاصلهم بالاعصاب .

اسر

اسر

(

asr

) م . ع . اسرت الرجل اسرا و اسارا : ( از باب ضرب ) : بستم آن مرد را و اسير كردم وى را . و اسره الله :

آفريد او را خداى . و نيك آفريد او را خداى .

و آفريد ويرا باقوت و شدت در خلق و خلق .

و اسر الرجل ( مجهولا ) : مبتلا شد آن مرد به بيمارى احتباس بول . و اسر قتبه اسرا ( نيز از باب ضرب ) : محكم كرد پالان آن را با اسار .

اسر

اسر

(

osr

) ا . ع . بيمارى احتباس بول .

و عود اسر : چوبى است كه مىنهند بر شكم كسى كه مبتلا به احتباس بول باشد .

اسر

اسر

(

osar

) ع . ج اسرة .

اسر

اسر

(

osor

) ج ا . ع . پايه‌هاى تخت . و ج . اسار .

اسر

اسر

(

asarr

) ص . ع . شادمان‌تر . و اجوف و ميان كاواك . و آنكه در كار كسى دخل كند .

و ناخوانده در آينده . و شترى كه كر كرهء آن مجروح باشد .

اسرا

اسرا

(

osar

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اسيران و بنديها .

اسراء

اسراء

(

esr '

) م . ع . چون مهموز باشد يق اسرات الجرادة اسراء :

هنگام تخم نهادن ملخ نزديك شد . و چون واوى بود از خود افگندن چيزى را يق اسريت الثوب عنى : افگندم جامه را از خود .

و چون يائى بود يق اسرى اسراء : بشب رفت . و اسراه و اسرابه : سير كنانيد او را بشب . و قوله تعالى : سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا : تأكيد . و نيز اسراء :

در سراة درآمدن . و بسوى سراة شدن .

اسراء

اسراء

(

osar '

) ع . ج اسير .

اسراب

اسراب

(

asr b

) ع . ج سرب .

اسراج

اسراج

(

esr j

) م . ع . روشن كردن چراغ .

و فراگرفتن آن . و اسرجت الفرس :

زين نهادم آن اسب را .

اسراد

اسراد

(

esr d

) م . ع . اسرد النخل اسرادا : داراى غورهء سخت شده گرديد آن خرما بن .

اسرار

اسرار

(

asr r

) ع . ج سرّ و سر رو سرر .

اسرار

اسرار

(

asr r

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - رازهاى نهفته و پنهانى . و چرس . و اسرار زمين : نباتات .

اسرار

اسرار

(

esr r

) م . ع . اسره اسرارا :

پوشيد آن را و پنهان نمود . و ظاهر كرد . و اسر اليه حديثا : رسانيد بسوى وى سخن را . و اسر اليه بسره : در ميان نهاد با وى راز خود را .

اسراع

اسراع

(

esr '

) م . ع . اسرع فى السير اسراعا : بشتافت . و اسرع المشى :

بشتاب رفت . و اسرعوا : صاحب ستور شتاب رو شدند .

اسراف

اسراف

(

esr f

) م . ع . اسرف اسرافا :

درگذشت از حد ميانه . و بىاندازه و بىگزاف خرج كرد . و خورد چيزى را كه حلال نبود .

اسراف

اسراف

(

esr f

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرج بىجا و بىاندازه . و تجاوز از حد ميانه روى .

اسراف

اسراف

(

esr f

) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - بنده و برده و عبد .

اسرافيل

اسرافيل (

esr fil

) و اسرافين

(

esr fin

) ا خ . ع . نام فرشتهء موكل بر باد .

اسراق

اسراق

(

esr q

) م . ع . اسرق اسراقا :

سست و ضعيف گرديد . و اسرق عنهم :

سپس ماند از آنها و پنهان شد تا برود .

اسرال

اسرال

(

esr l

) ا خ . ع . مر . اسرائيل .

اسرام

اسرام

(

asr m

) ا . ع . انتهاى رودها .

اسراييل

اسراييل (

esr yil

) و اسرائيل

(

esr il

) ا خ . ع . نام يعقوب پيغمبر پورشت اسحق پورشت ابراهيم - و گويند معنى آن به زبان سريانى برگزيدهء خدا و يا بندهء خداست . و بنى اسرائيل ج ا . : فرزندان اسرائيل - و شامل همهء يعنى يهود .

اسرائيلى

اسرائيلى

(

esr ili

) ا و ص . پ . منسوب به اسرائيل يعنى يهود .

اسرايين

اسرايين (

esr yin

) و اسرائين

(

esr in

) ا خ . ع . مر . اسرائيل .

اسرب

اسرب

(

osrob

) ا . پ . مر . سرب .

اسربى

اسربى

(

osrobi

) ص . پ . منسوب به سرب و سربى .

اسربى

اسربى

(

osrobiy

) ص . ع . هر چيز وزين و سنگين كه نتوان آن را حركت داد .

اسرپ

اسرپ

(

osrop

) ا . پ . مر . سرب .

اسرة

اسرة

(

osrat

) ا . ع . دوال . و زره محكم .