فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤١

اسدران

اسحوف

اسحوف

(

oshuf

) و (

eshawf

) ص . ع .

ناقة اسحوف : ماده شتر بسيار شير كه آواز دوشيدن شير آن شنيده شود . و ناقة اسحوف الاحاليل : ماده شتر فراخ سوراخ پستان - و در هر دو معنى اسحوف نيز گويند .

اسحية

اسحية

(

ashiat

) ع . ج سحاء و سحاية .

اسحية

اسحية

(

oshiat

) ا . ع . ضريع و پردهء روى استخوان . و گوشت روى استخوان .

اسخاره

اسخاره

(

asx re

) ا . پ . گياهى خاردار كه اسخارهء رومى نيز گويند .

اسخاط

اسخاط

(

esx t

) م . ع اسخطه اسخاطا :

بخشم آورد او را .

اسخال

اسخال

(

esx l

) م . ع . اسخله اسخالا :

سپس گذاشت آن را .

اسخان

اسخان

(

esx n

) م . ع . اسخنه اسخانا :

گرم كرد آن را . و اسخن الله عينه : دعاى بد است يعنى بگرياند خداى او را . و ماء مسخن : آب گرم .

اسخم

اسخم

(

asxam

) ص . ع . سياه و اسود .

اسخن

اسخن

(

asxan

) ص . ع . بسيار گرم . و گرم‌تر .

اسخنة

اسخنة

(

esxenat

) ا . ع . نوعى از بيمارى گرمى - ضد ابروة .

اسخى

اسخى

(

asx

) ص . ع . جوانمردتر و سخىتر .

اسخيا

اسخيا

(

asxi

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردان و مردان جوانمرد و سخى .

اسخياء

اسخياء

(

asxi '

) ع . ج . سخى (

saxiy

) .

اسخيتات

اسخيتات

(

esxit t

) م . ع . فرونشستن آماس جراحت .

اسد

اسد

(

asd

) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى از يمن كه ازد نيز گويند .

اسد

اسد

(

asd

) م . ع . اسد اسدا ( از باب ضرب ) : درنده شد . و اسد بين القوم :

فساد انداخت ميان آن گروه .

اسد

اسد

(

osd

) ع . ج اسد .

اسد

اسد

(

asad

) ا . ع . شير بيشه . ج : آساد و اسود و اسودة و اسد و آسد و اسدان و ماسدة . و نام برج پنجم از بروج دوازده‌گانه فلكى .

و ا خ . نام پدر قبيله‌اى از مصر . و ذو الاسد :

نام مردى . و اسد الارض ا . : شير فروتن .

و قلمون . و يك نوع گياهى . و اسد العدس :

نام گياهى .

اسد

اسد

(

asad

) م . ع . اسد الرجل اسدا ( از باب سمع ) : ترسيد آن مرد از شير و مدهوش شد . و شيرى و دليرى نمود .

و خشمگين شد . و نادان گشت .

اسد

اسد

(

asad

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شير بيشه . و برج اسد : برج پنجم از بروج دوازده‌گانهء فلكى . و اسدآباد ا خ . :

نام شهرى نزديك همدان . و اسد الله الغالب : از القاب حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . و اسد الدوله : از القاب دولتى . و اسد الدين : از القاب ملتى .

اسد

اسد

(

essad

) ا . ع . بز پير و سالديده .

اسد

اسد

(

asadd

) ص . ع . امر اسد : كار درست و محكم .

اسداء

اسداء

(

esd '

) م . ع . اسدى الثوب اسداء : بافت آن جامه را . و اسدى الابل : به خود گذاشت آن شتران را . و اسدى بينهما : اصلاح كرد ميان آن دو نفر . و اسدى اليه : نكوئى نمود بسوى وى . و اسدى النخل : سست شد غلاف غورهء خرما .

اسدآباد

اسدآباد

(

asad - b d

) ا خ . پ . نام شهرى نزديك همدان .

اسداد

اسداد

(

asd d

) ا . ع . ضرب عليه الارض بالاسداد : بند كرده شد بر آن راهها .

اسداد

اسداد

(

esd d

) م . ع . اسد اسدادا :

بصواب و راستى رسيد . و طلب كرد صواب را .

اسدار

اسدار

(

esd r

) م . ع . اسدر البعير اسدارا : سراسيمه كرد چشم شتر را شدت سرما .

اسداس

اسداس

(

asd s

) ع . ج سدس و سدس .

اسداس

اسداس

(

esd s

) م . ع . دندان افگندن شتر بهشت سالگى . و شش تن شدن قوم .

و اسدس فلان : صاحب شتران سدس گرديد فلان .

اسداف

اسداف

(

esd f

) م . ع . تاريك و ضعيف شدن هر دو چشم از گرسنگى و يا از غايت پيرى . و روشن كردن چراغ . و فراگرفتن آن .

و مقنعه فروهشتن زن . و در سپيدى صبح درآمدن . و در آن هنگام به جائى شدن . و اسدف الباب : باز كرد در را تا روشن شود خانه . و اسدف الستر : برداشت پرده را . و اسدف الفجر : نيك روشن شد صبح . و اسدف الليل : تاريك شد شب . و اسدف فلان : خوابيد فلان . و اسدف عنه : دور شد از وى .

اسدال

اسدال

(

asd l

) ع . ج سدل و سدل و سديل .

اسدال

اسدال

(

esd l

) م . ع . اسدل الشعر اسدالا : فروهشت موى . و كذا اسدل ثوبه .

اسدام

اسدام

(

asd m

) ع . ج سدم و سدم و سدم و سدم .

اسدان

اسدان

(

asd n

) ع . ج سدن .

اسدان

اسدان

(

osd n

) ع . ج اسد .

اسدة

اسدة

(

asadat

) ا . ع . شير ماده .

اسدة

اسدة

(

asedat

) ا . ع . محوطه‌اى كه از چوب و نى سازند . و ماده سگ درندهء بر صيد .

اسدة

اسدة

(

aseddat

) ع . ج سدّ .

اسدران

اسدران

(

asdar ne

) ا . ع . بصيغهء تثنيه ع .

نام دو رگ در چشم . و دو كرانهء دوش و گردن . و قولهم جاء يضرب باسدريه