فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٩
اژدرها
گلها و شكوفه‌ها .
ازهار دسته
ازهار دسته
(
azh r - daste
) ا . پ .
گلدسته و دسته گل .
ازهار
ازهار
(
ezh r
) م . ع . شكوفه بيرون آوردن گياه . و ازهرت النار : روشن گردانيدم آتش را .
ازهاف
ازهاف
(
ezh f
) م . ع . خوار داشتن . و خيانت نمودن . و بسوى بدى شتافتن . و بردن چيزى را و هلاك گردانيدن . و خسته را كشتن . و شگفت داشتن به چيزى . و نسبت كردن سخن هيچ‌كاره را بسوى كسى . و بشگفت آوردن كسى را . و افگندن ستور كسرا . و از هفت فلانة اليه : بشگفت آمد فلان زن نزد آن . و ازهف فلان :
بدى انداخت فلان . و ازهف اليه الطعنة نزديك وى گردانيد نيزه را . و ازهف له حديثا : دروغ آورد براى او . و ازهف عليه : زود كشت او را . و ازهف بالشرّ :
برآغالانيد ببدى . و ازهف بما طلبه : روا كرد حاجت او را . و ازهف الخبر : زياد كرد در آن خبر . و دروغ گفت . و سخن‌چينى نمود .
ازهاق
ازهاق
(
ezh q
) م . ع . پر كردن خنور .
و درگذرانيدن تير از نشانه . و بر گردن آوردن ستور زين و رحل را . و ازهق فى سيره :
شتافت در رفتار . و ازهق العظم : مغز آگنده شد استخوان . و ازهق الله الباطل :
نيست و نابود گردانيد خداى باطل را .
ازهام
ازهام
(
ezh m
) م . ع . ازهم العظم ازهاما : مغزدار شد آن استخوان .
ازهر
ازهر
(
azhar
) ص . ع . سپيد . و نيكو روشن .
و شير بيشهء سپيد رنگ و روشن و درخشان . و شتر شتاب كه در رفتن پايها را از هم باز نهد و درختان اطراف را بخورد . و شير تازه دوشيده شده . وا .
ماه . و روز جمعه . و گاو دشتى . و ازهر بين الزهرة : سپيدى نيك سپيد . و نيز ازهر ا خ . :
نام چند نفر صحابى .
ازهراك
ازهراك
(
azhar k
) ا خ . پ . نام ضحاك تازى پادشاه ظالم و ستمگر معروف .
ازهران
ازهران
(
azhar ne
) ا خ . بصيغهء تثنيه .
ع . : آفتاب و ماه .
ازهيرار
ازهيرار
(
ezhir r
) ا . ع . شكوفه برآوردن گياه .
ازى
ازى
(
azy
) م . ع . ازى اليه ازيا و ازيّا ( از باب ضرب ) : فراهم آمد بسوى او .
و فراهم كرد ( لازم و متعدى ) . و ازى له ازيا :
پيش آمد او را بوجهى كه خود سلامت ماند و او را بفريفت . و ازى الرجل : در مشقت انداخت آن مرد را . و ازى ماله ( از باب سمع ) :
كم كرد مال او را . و ازى الظل : كم گرديد سايه .
ازى
ازى
(
oziy
) م . ع . ازى اليه ازيا و ازيّا ( از باب ضرب ) : فراهم آمد بسوى او .
و فراهم كرد . و ازى الظل ازيّا : كم گرديد سايه .
ازياء
ازياء
(
azy '
) ع . ج زاى و زىّ .
ازيار
ازيار
(
azy r
) ع . ج زير .
ازياف
ازياف
(
azy f
) ع . ج زيف .
ازيان
ازيان
(
azy n
) ع . ج زين .
ازيان
ازيان
(
ezy n
) م . ع . ازينه ازيانا :
آراست آن را . و ازينت الارض بعشبها ازيانا : آراسته شد زمين .
ازيان
ازيان
(
ezziy n
) م . ع . ازينت الارض بعشبها ازيانا : آراسته شد زمين .
ازيب
ازيب
(
azib
) ص . ع . دراز و طويل .
ازيب
ازيب
(
azyab
) ا . ع . باد جنوب . و باد نكبا كه ميان صبا و جنوب وزد . و دشمنى . و شادمانى .
و پسر خوانده . و امربد . و بلا . و بيم . و مال بسيار .
و آب بسيار . و ديو . و خارپشت . و يق مرّ و له ازيب منكرة : اى مرمرا سريعا من النشاط .
ازيب
ازيب
(
ezyabb
) ص . ع . ركب ازيب زهار بزرگ . و انه لازيب البطش : او سخت گرفته است .
ازيبة
ازيبة
(
ezyabbat
) ص . ع . زن بخيل .
ازية
ازية
(
aziat
) ص . ع . ناقة ازية : ماده شترى كه جز در ازاء آب نخورد .
ازير
ازير
(
azir
) ا . ع . سردى . و شدت سير . و بانگ رعد . و آواز جوش ديگ . و ص . سرد و بارد .
ازيرا
ازيرا
(
azir
) پ . كلمهء تعليل بمعنى زيرا و از اين جهت و از اين سبب و از براى اين .
ازيره
ازيره
(
azire
) ا . پ . تيشه . و چكش . و پتك آهنگرى .
ازيز
ازيز
(
aziz
) م . ع . ازازا و ازازا و ازيزا ( از باب نصر و ضرب ) . مر . ازّ .
و ازت السحابة ازيزا : آواز كرد ابراز دور .
ازيش
ازيش
(
azic
) پ . كلمهء رابطه يعنى از او و از وى .
ازيع
ازيع
(
ozi '
) ا خ . ع . اسم خاص .
ازيغ
ازيغ
(
aziq
) ا . پ . دريافت و ادراك و فهم . و يادداشت و يادآورى . و مذاكره .
ازيل
ازيل
(
azy l
) ص . ع . كسى كه ميان دوران وى دورى بود و رانهاى او از هم دور باشند .
ازيم
ازيم
(
azyam
) ا . ع . شترى كه بانگ نكند .
ازين
ازين
(
azin
) پ . كلمهء رابطه مخفف از اين و بمعنى آن . و بمعنى چنين چنان كه گويند ازين جائى نديده‌ام يعنى چنين جائى نديده‌ام .
ازيى
ازيى
(
azyi
) ع . ج زاى .
اژخ
اژخ
(
ajax
) ا . پ . آژخ و ثؤلول .
اژدر
اژدر
(
ajdar
) ا . پ . اژدها . و مار بزرگ .
و نوك علم و سر رايت .
اژدرشكار
اژدرشكار
(
ajdar - cek r
) ص . پ .
آنكه اژدها شكار مىكند .
اژدرها
اژدرها
(
ajdarh
) ا . پ . اژدها و مار بزرگ . و رايت و علم . و ا خ . ضحاك تازى . و ص .
مردم شجاع و دلاور و زورآور . و مردم ظالم .
و مردم خشمگين .