فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٢
ازدفاف
ازجى
ازجى
(
azj
) ص . ع . هو ازجى به منه . او نافذتر و رساتر است در آن از آن .
ازحاف
ازحاف
(
ezh f
) م . ع . ازحف لنا بنو فلان ازحافا : زحف گرديدند براى ما طايفهء فلان ( مر . زحف ) . و ازحف فلان :
بنهايت مطلوب خود رسيد فلان . و ازحف البعير : مانده گرديد آن شتر . و ازحف الرجل : صاحب شتر خسته و مانده گرديد آن مرد و كذا ازحف عليه ( مجهولا ) غير مسمى للفاعل .
ازحلفاف
ازحلفاف
(
ezhelf f
) م . ع . ازحلف ازحلفافا : دور گرديد . و كناره گزيد .
ازخ
ازخ
(
azx
) ا . ع . گاو نر - لغة فى ارخ .
ازخ
ازخ
(
azax
) ا . پ . دانهء سختى كه بر بدن آدمى برآيد و درد نكند و تبازى ثؤلول گويند .
ازخاف
ازخاف
(
ezx f
) م . ع . ازخف ازخافا :
تكبر كرد .
ازخاك
ازخاك
(
ezx k
) م . ع . ازخك فلان ازخاكا : صاحب شتر مانده گرديد فلان .
ازخال
ازخال
(
ezx l
) م . ع . ازخله ازخالا :
مضطر گردانيد او را بسوى وى . و دور گردانيد آن را .
ازخام
ازخام
(
ezx m
) م . ع . ازخم اللحم ازخاما : گنديده و تباه شد گوشت .
ازخش
ازخش
(
azxac
) ا . پ . برق و صاعقه .
ازد
ازد
(
azd
) ا خ . ع . نام پدر قبيله‌اى در يمن كه همهء انصار از اولاد او مىباشند و پدرش غوث نام داشت - اسد افصح از ازد مىباشد - و او را ازد شنوءة و ازد السراة و ازد عمان نيز گويند .
ازداء
ازداء
(
ezd '
) م . ع . ازدى اليه ازداء اى صنع معروفا : احسان كرد بسوى او .
ازدآب
ازدآب
(
ezde b
) م . ع . بار برحسب طاقت خود برداشته شتافتن . و ازداب القربة :
برداشت مشك را و شتافت .
ازداب
ازداب
(
azd b
) ع . ج زدب .
ازدار
ازدار
(
ezd r
) م . ع . ازدره ازدارا :
بازگردانيد آن را - لغة فى اصدار .
ازداف
ازداف
(
ezd f
) م . ع . ازدف الليل ازدافا : تاريك شد شب - لغة فى اسداف .
ازدب !
ازدب !
(
azdab
) پ . كلمهء فعل . پرهيز كن و در حذرباش . و بگير . و نگاهدار .
ازدباء
ازدباء
(
ezdeba '
) م . ع . ازدباه ازدباء : بار كرد آن را . و از پس راند .
ازدباب
ازدباب
(
ezdeb b
) م . ع . ازدبت القربة ازدبابا : پرديد آن مشك .
ازدپ !
ازدپ !
(
azdap
) پ . كلمهء فعل . بگير رو نگاهدار .
ازدجاج
ازدجاج
(
ezdej j
) م . ع . ازدج الحاجب ازدجاجا : تا دنبالهء هر دو چشم رسيد ابرو .
ازدجار
ازدجار
(
ezdej r
) م . ع . ازدجر ازدجارا : بازداشت آن را و نهى نمود . و ازدجر هو : باز ايستاد ( لازم و متعدى ) .
و ازدجر الطائر : فال‌گوئى كرد به آن مرغ .
ازدحاف
ازدحاف
(
ezdeh f
) م . ع . ازدحف ازدحافا : رفت بسوى او .
ازدحام
ازدحام
(
ezdeh m
) م . ع . ازدحم القوم على كذا : انبوهى كردند آن قوم و فراهم آمدند .
ازدحام
ازدحام
(
ezdeh m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجتماع و خرنباز . و انبوهى . و فراهم آمدگى و جماعت . و هنگامه و هجوم . و بسيارى انبوهى .
و ازدحام كردن ف ل . : انبوهى كردن و اجتماع كردن . و هجوم آوردن . و هنگامه نمودن .
ازدخام
ازدخام
(
ezdex m
) م . ازدخم الحمل ازدخاما : برداشت آن بار را .
ازدر
ازدر
(
azdar
) ص . پ . زيبا و رعنا و جميل .
و سزاوار و شايسته و لايق و مناسب .
ازدراء
ازدراء
(
ezder '
) م . ع . حقير داشتن كسى را و كم شمردن . و عيب كردن .
ازدراد
ازدراد
(
ezder d
) م . ع . ازدرد ازدرادا : فرو برد لقمه و جز آن را بگلو .
ازدراع
ازدراع
(
ezder '
) م . ع . ازدرع ازدراعا : كاشت تخم را .
ازدرام
ازدرام
(
ezder m
) م . ع . ازدرم اللقمة ازدراما : فرو برد آن لقمه را بگلو .
ازدران
ازدران
(
azdar ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع .
دو شانه و دو كتف و جاء يضرب باز دريه :
آمد فارغ و تهى دست از هر چيزى .
از دست
از دست
(
az - dast
) م ف . پ . مطيع و فرمان بردار و زير دست . و از دست فرا و يا از دست پرا ا . : نان فطيرى كه به شكل كماج در ساج و يا به روى آتش خلواره پزند . و معاف‌نامهء از خراج و باج .
ازدعاب
ازدعاب
(
ezde b
) م . ع . ازدعبه ازدعابا : بريد آن را . و ازدعب البعير بحمله : گرانبار رفت آن شتر . و دفع كرد بار را .
ازدعاف
ازدعاف
(
ezde f
) م . ع . ازدعفه ازدعافا : برجاى كشت آن را .
ازدغاف
ازدغاف
(
ezdeq t
) م . ع . بسيار گرفتن چيزى را يق ازدغف فلان اذا اخذ كثيرا .
ازدف
ازدف
(
azdaf
) و (
ezdaf
) ا . پ . ميوهء سرخ صحرائى كه زال زالك و بتازى زعرور گويند .
ازدفات
ازدفات
(
ezdef t
) م . ع . تمام گرفتن و ازدفت المال : تمام گرفتم آن مال را .
ازدفار
ازدفار
(
ezde fr
) م . ع . برداشتن چيزى را .
ازدفاف
ازدفاف
(
ezdef f
) م . ع . فرستادن عروس بخانهء شوى . و ازدف الحمل :
برداشت آن بار را