فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩١
ازجم
نيزهء منسوب به يزن كه نام وادى است مر حمير را .
ازانى
ازانى
(
az niy
) ص . ع . رمح ازانى :
نيزهء منسوب به ذو يزن پادشاه حمير .
ازاهير
ازاهير
(
az hir
) ع . ج زهرة .
ازاهيق
ازاهيق
(
az hiq
) ا خ . ع . نام اسب زياد بن هندابة - و هندابة مادر اوست و پدرش حارثة است .
ازاهيق
ازاهيق
(
az hiq
) ص . ع . فرس ذات ازاهيق : اسب شتاب و تيز قدم .
از ايرا
از ايرا
(
az - ir
) پ . كلمهء تعليل بمعنى زيرا .
ازب
ازب
(
azb
) م . ع . ازب الماء ازبا ( از باب ضرب ) : جارى شد آب .
ازب
ازب
(
ezb
) ا . ع . مرد كوتاه و ستبر و زيرك و لئيم و زشت روى و لاغر و باريك مفاصل كه شكم و اسفل بدن وى فربه باشد و استخوانش همچنان باريك بود .
ازب
ازب
(
azab
) م . ع . ازبت الابل ازبا ( از باب سمع ) : نشخوار نكردند شتران .
و ازب الشيى : سخت شد آن چيز .
ازب
ازب
(
azeb
) ص . ع . دراز و طويل .
ازب
ازب
(
azabb
) ص . ع . بسيار موى از مردم و شتر . و عام ازب : سال فراخ و ارزان و سال بسيار علف . و رمح ازب : نيزهء باريك سر .
ازب
ازب
(
azabb
) ا خ . ع . نام شيطانى . و ازب العقبة : نيز نام شيطانى .
ازب
ازب
(
azobb
) ع . ج زبّ .
ازباء
ازباء
(
ezb '
) م . ع . بار كردن .
ازباب
ازباب
(
azb b
) ع . ج زبّ .
ازباب
ازباب
(
ezb b
) م . ع ازبت الشمس ازبابا : نزديك بفرو شدن شد آفتاب . و ازب العنب : مويز كرد انگور را .
ازباد
ازباد
(
ezb d
) م . ع . ازبد البحر ازبادا : كفك بر آورد دريا . و كذلك ازبدت السراب و نحوها . و ازبد السدر : شكوفه آورد درخت كنار .
ازبار
ازبار
(
ezb r
) م . ع . ازبر الرجل ازبارا : بزرگ جثه و دلير گرديد آن مرد .
ازبة
ازبة
(
azbat
) ا . ع . شدت و بلا و سختى . و احتياج . و قحطى .
ازبة
ازبة
(
azebat
) ص . ع . ابل ازبة : شتر لاغر .
ازبر
ازبر
(
az - bar
) م ف . پ . از حفظ و از ياد و بخاطر و به ياد . و از برداشتن ف م . : در حفظ داشتن . و بخاطر داشتن . و فراموش نكردن .
و از بر كردن : حفظ كردن و بخاطر سپردن .
ازبر
ازبر
(
azbar
) ص . ع . مرد بزرگ دوش و كتف . و موذى از هر چيزى .
ازبرم
ازبرم
(
az - barm
) م ف . پ . مر .
از بر .
از بس
از بس
(
az - bas
) م ف . پ . بسيار و فراوان .
ازبى
ازبى
(
ozbiy
) ا . ع . زبونى . و بدى . و كار مشكل . و طريقهء رفتار . و چالاكى . و شادمانى و سرور . و عجله و ص . عظيم و بزرك . ج : ازابىّ .
ازبير
ازبير
(
az - bir
) م ف . پ . ازبر و از حفظ .
ازبيرار
ازبيرار
(
ezbir r
) م . ع . برخاستن موى بر اندام سگ و رستن پشم و گياه . و آمادهء شر و بدى شدن مرد .
از پاى
از پاى
(
az - p y
) و
از پى
از پى
(
az - pay
) م ف . پ . از عقب و از دنبال و متعاقب و در عقب و از پس .
ازت
ازت
(
azot
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - مركب از دو لفظ يكى آكه كلمهء نفى است و ديگرى زت بمعنى حيات يعنى مفسد الحيات - جسمى است بخارى شكل و مفرد و بىرنگ و غير حاجب .
و را و داراى ارتجاعيت كمى و سبك‌تر از هوا و وزن مخصوص آن 976 ، 5 و چهار خمس اتموسفر عبارتست از ازت .
ازتات
ازتات
(
azot t
) - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا ملحى كه از تركيب اسيد ازتيك با يك بزى حاصل شود مانند ازتات نقره كه از تركيب اسيد ازتيك و نقره حاصل شده .
ازتيك
ازتيك
(
azotik
) ص . پ . اسيد ازتيك : باصطلاح كيميا اسيدى كه حاصل شده است از تركيب ازت و اكسيژن . و اسيد نيتريك نيز گويند .
ازج
ازج
(
azaj
) ا . ع . نوعى از عمارت طولانى و دراز كه سغ گويند ج : آزج و آزاج و ازجة و باب الازج ا خ . : محله‌اى در بغداد .
ازج
ازج
(
azaj
) م . ع . ازج ازجا ( از باب سمع ) : تكبر كرد و تبختر نمود .
ازج
ازج
(
azej
) ص . ع . تكبركننده و تبختر نماينده . و گستاخ و بىادب . و در گذرندهء از حد خوشى .
ازج
ازج
(
azajj
) ص . ع . شتر مرغ درازگام .
و شترمرغى كه بر بالاى هر دو چشم آن پر سپيد باشد . و رجل ازج : مرد باريك ابرو و كشيده ابرو و كذلك رجل ازج الحاجبين .
ازجاء
ازجاء
(
ezj '
) م . ازجاه ازجاء :
راند آن را يق الريح تزجى السحاب و البقر تزجى ولدها اى تسوقه و ازجى به العيش : بسر برد با آن زندگانى را .
ازجاج
ازجاج
(
ezj j
) م . ع . ازججت الرمح ازجاجا : آهن را در بن نيزه در آوردم .
ازجة
ازجة
(
azajat
) ع . ج ازج .
ازجر
ازجر
(
azjar
) ص . ع . بعير ازجر :
شترى كه در مهره‌هاى پشت او شكستگى و بريدگى باشد از بيمارى و يا از پشت ريش
ازجم
ازجم
(
azjam
) ص . ع . بعير ازجم :
شترى كه بانگ نكند و يا آواز بلند نكند