فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥
آبدندان
آبچين
آبچين
(
b - cin
) ا . پ . جامه‌اى كه پس از غسل دادن تن مرده را بدان خشك كنند . و جامه‌اى كه پس از حمام بدن را بدان خشكانند .
آب حيات
آب حيات
(
be - hay t
) ( آب حياة ) ا . پ . آب زندگانى بطور افسانه مىگويند چشمه‌ايست در ظلمات هر كه از آن آشامد هرگز نميرد و جز خضر و الياس نصيب ديگرى نشده و نمىشود . و در اصطلاح شعر سخن نيكو و شيرين و صاف و پاك و سخن معشوق و دهان وى . و در اصطلاح عرفا مراد از آب حيات عشق و محبتى است كه هركس از آن چشيد فانى نگردد و نيز آب حيات كنايه است از مى .
آبخانه
آبخانه
(
b - x ne
) ا . پ . مستراح و آبشتگاه .
آبخست
آبخست
(
bxast
) ا . پ . هندوانه .
و خربزه . و هر ميوه‌اى كه درونش ترش و ضايع بود . و مردم بداندرون . و جزيرهء نامسكون .
آبخو
آبخو
(
bxu
) ا . پ . جزيره‌اى كه داراى گياه و درخت بود و داراى آب شيرين و بتوان در آن تعيش كرد .
آبخور
آبخور
(
b - xor
) ا . پ . نصيب و قسمت . و طالع نيكو . و جلال . و هستى . و ظرف آبخورى . و كنار رودخانه و سرچشمه‌اى كه مردمان و جانوران از آنجا آب بردارند و خورند . و يك جرعه آب . و درياچه و تالاب . و سرچشمه .
آبخورد
آبخورد
(
b - xord
) ا . پ . آبخور .
و توقف و مقام . و طالع نيكو . و نصيب و قسمت و تقدير . و درنگ .
آبخوره
آبخوره
(
b - xore
) ا . پ . مر .
آبخور .
آبخورى
آبخورى
(
b - xori
) ا . پ . ظرفى كه بدان آب نوشند . و دهنه‌اى كه حلقهء زير لب ندارد و در وقت آب دادن ستور در دهان وى گذارند .
آبخوست
آبخوست
(
bxust
) ا . پ . جزيره‌اى كه آب آن گنديده باشد به مرتبه‌اى كه نتوان در آن تعيش نمود . و هر محلى كه آبش گنديده بود . و آب گند . و جاى غير مسكون . و خيار . و هندوانه . و مطلق جزيره .
آبخوست
آبخوست
(
bxost
) ا . پ . مر .
آبخوست (
bxust
) .
آبخون
آبخون
(
bxun
) ا . پ . جزيرهء غير مسكون . و نيز جزيره‌اى كه قابل سكنى نباشد .
آبخيز
آبخيز
(
b - xiz
) ا . پ . موج و كوههء آب . و ناودان . و چشمه . و مخرج آب . و آب راهه . و مدّ آب .
آبخيز
آبخيز
(
b - xiz
) ص . پ . زمينى كه هر جاى آن را بكنند آب برآيد .
آبداده
آبداده
(
b - d de
) ا . پ . آهن سخت بواسطهء آب دادن .
آبدار
آبدار
(
b - d r
) ا . پ . گياهى مانند ليف خرما . و كسى كه اسباب آبدارى به دو سپارند . و ص . مردم مالدار .
آبدار
آبدار
(
b - d r
) ص . پ . هر ميوهء با طراوت و پر آب . و كارد و شمشير و جواهر . و نيز تيغ و شمشير تيز و برنده .
آبدارخانه
آبدارخانه
(
b - d r - x ne
) ا . پ .
مخزن مشروبات و شربت آلات .
آبدارى
آبدارى
(
b - d ri
) ا ج . پ . چيزهائى كه به آبدار سپارند از قبيل ظرف آبخورى و غذا خورى و چاىخورى و جز آن . وا . نازكى .
و شفافت و طراوت و تاب‌دارى و رونق .
آبدان
آبدان
(
b - d n
) ا . پ . غدير و جاى عميقى كه آب در آن جمع شود . و ظرفى كه داراى آب بود . و مثانهء آدمى و ساير جانوران ص .
مزروع . و معمور و آبادان . و داراى جمعيت .
آبدانى
آبدانى
(
bd ni
) ا . پ . جمعيت و زراعت .
آبدة
آبدة
(
bedat
) ا . ع . بلاى سختى كه ذكر آن هميشه باقى ماند . و قافيهء غير مشهور . و جانور وحشى . ج : اوابد (
av bed
) و ابد (
obbad
) .
آبدزد
آبدزد
(
b - dozd
) ا . پ . نوعى از رهگذر آب كه بطور پنهانى آب در آن جارى بود .
آبدزدك
آبدزدك
(
b - dozdak
) ا . پ . تلمبهء كوچكى كه هوا و مايعات را جذب مىكند . و زراقه و آلتى كه در احتقان ادويه به كار مىبرند و بتازى مضخه نامند . و نام جانورى از حشرات الارض كه در باغچه‌ها و اراضى مزروع زندگى مىنمايد .
آبدست
آبدست
(
b - dast
) ا . پ . آب مخصوص بدست و روى شستن . و زاهد پاك‌دامن . و جبهء آستين كوتاه . و مستراح .
آبدست
آبدست
(
b - dast
) ص . پ . كارگرى كه دست وى در كارها با طراوت باشد .
آبدستان
آبدستان
(
b - dast n
) ا . پ . آفتابه و ابريق و مطهره . و تطهير . و خوى و رسم . و تزوير .
آبدستان‌دار
آبدستان‌دار
(
b - dast n - d r
) ا . پ .
آفتابه‌دار .
آبدستدان
آبدستدان
(
b - d st - d n
) ا . پ . آفتابه و ابريق و مطهره . و تطهير . و خوى و عادت و رسم . و تزوير .
آبدسدان
آبدسدان
(
b - das - d n
) ا . پ . مر .
آبدستدان .
آبدن
آبدن
(
bdan
) ا . پ . آبدان و حوض . و درياچه . و مصب آب . و ظرف آبخورى . و خيار و هندوانه .
آبدندان
آبدندان
(
b - dand n
) ص . پ .
مضبوط و موافق . وا . نوعى از حلوا . و جنسى از امرود . و قسمى از انار و عموم درخت و گياه .
و ص . حريف گول‌خور و مغلوب و مفت‌باز كه در قمار هميشه از او مىتوان برد . و سست و ضعيف . و استوار و محكم و لايق و سزاوار .
و نادان و بىتجربه .