فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٤

ارض

نمودن . و كسى را در راه راست داخل كردن .

و رستگار كردن .

ارشاش

ارشاش

(

erc c

) م . ع . ارش الفرس ارشاشا : عرق‌ناك گردانيد اسب را بدوانيدن . و ارشت السماء :

باران‌ريزه باريد . و ارشت العطنة :

فراخ شد زخم و پراكنده گرديد خون آن .

و ارش الفصيل : دم خود را شتربچه خاريد . و دراز كرد گردن را در ميان دوران مادر تا شير خورد .

ارشاف

ارشاف

(

erc f

) م . ع . مكيدن آب و جز آن .

ارشاق

ارشاق

(

erc q

) م . ع . تيز نگريستن .

و انداختن تير و جز آن به جائى . و دراز كردن آهو گردن را .

ارشام

ارشام

(

erc m

) م . ع . ارشم ارشاما : مهر كرد خنور را به مهر چوبين .

و ارشم الشجر : برگ آورد آن درخت .

و ارشم البرق : درخشيد آن درخش . و ارشمت المهاة الرشم فرعته : ديد گاو دشتى علف نخستين برآمده را پس چريد آن را .

ارشح

ارشح

(

arcah

) ص . ع . تيز خاطر و زيرك . و هوشيار و باوقوف . و زيرك‌تر و تيز . خاطرتر . يقال هو ارشح فؤادا .

ارشد

ارشد

(

arcad

) ا . پ . مرقشيشا و حجر النور .

ارشد

ارشد

(

arcad

) ص . پ . - مأخوذ از تازى - با رشدتر و باهوش‌تر . و ارشد اولاد و يا اولاد ارشد : آنكه در ميانهء اولاد كسى با رشدتر و باهوش‌تر و با لياقت‌تر از همه باشد .

ارشد

ارشد

(

arcad

) ص . ع . راه راست‌تر .

و قريب‌تر بمطلب .

ارشنگ

ارشنگ

(

arcang

) ا . پ . نام روز بيست و پنجم از هر ماه شمسى .

ارشق

ارشق

(

arcaq

) ا خ . ع . نام كوهى در حوالى مغان .

ارشق

ارشق

(

arcaq

) ص . ع . خوش قامت يق ما ارشق القوس : چه خوش قامت است اين كمان .

ارشك

ارشك

(

arcak

) ا . پ . خطا و گناه . و عيب . و خشخاش .

ارشك

ارشك

(

arcak

) ا . پ . رشك و حسد .

ارشكا

ارشكا

(

arack

) ا . پ . بلغت زند رشك و حسد .

ارشم

ارشم

(

arcam

) ا . ع . باران اندك . و سگ و كلب . و ص . هر چيز نكوهيدهء اندك . و كسى كه بوى طعام برد و حريص بر آن گردد .

و هر چيز كه بر آن خطها و سياهى و نگارها باشد .

ارشميدس

ارشميدس

(

arcmides

) ا خ . پ .

نام يكى از دانشمندان معروف يونان كه در سال 387 قبل از ميلاد متولد شد .

ارشن

ارشن

(

arcan

) ا . پ . بلغت اهالى دشت قبچاق ابر و سحاب .

ارشه ارشه

ارشه ارشه

(

arcoh - arcoh

) و (

arceh - arceh

) ع . كلمه‌ايست كه نخست با دست كون شتر را مىخارانند و بعد آن را مىگويند تا شتر تيز رود و بدود .

ارشيا

ارشيا

(

arcy

) ا . پ . بلغت زند تخت و اورنگ پادشاهى .

ارشية

ارشية

(

arciat

) ع . ج رشاء .

ارص

ارص

(

arass

) ص . ع . كسى كه دندانها و يا رانهايش بهم نزديك باشند .

ارصاء

ارصاء

(

ers '

) م . ع . ارصى بالمكان ارصاء : پائيد در آنجاى و نگذاشت آن را .

ارصاد

ارصاد

(

ars d

) ع . ج رصد .

ارصاد

ارصاد

(

ars d

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - رصدهاى منجمين . مر . رصد .

ارصاد

ارصاد

(

ers d

) م . ع . آمادهء چيزى شدن . و ارصدت له : مهيا ساختم براى او . و پاداش دادم او را بخير و يا بشر .

ارصاع

ارصاع

(

ers '

) م . ع . سخت خستن به نيزه . و نشاندن آن به چيزى . و داراى بچه شدن خرمابن .

ارصاف

ارصاف

(

ers f

) م . ع . ارصف ارصافا : آميخت شراب را به آب جارى و روان .

ارصان

ارصان

(

ers n

) م . ع . ارصنه ارصانا :

محكم و استوار گردانيد آن را .

ارصح

ارصح

(

arsah

) ص . ع . مردى كه دو ران وى بهم نزديك باشد . ج : رصح .

ارصع

ارصع

(

arsa '

) ص . ع . رجل ارصع :

مرد لاغر سرين و ران . و طعن ارصع :

آنكه سنان آن فرو رود در مطعون .

ارصوصة

ارصوصة

(

orsusat

) ا . ع . كلاهى كه به شكل خربزه باشد .

ارض

ارض

(

arz

) ا . ع . زمين - مؤنث است و اسم جنس و يا جمعى است بدون واحد و ارضة نمىگويند . ج : ارضات و ارضون و اروض و آراض و اراضى . و اسفل قوائم شتر . و هرچه فرود و پست باشد . و زكام . و لرزه . و لرزهء تب . و ابن ارض : مسافر و غريب . و نوعى از تره . و ابن الارض :

گياهى مانند مو كه مىخورند آن را . و كرة الارض : كرهء زمين ( مر . زمين ) . و اهل الارض : . ج ا . جنها و ديوها . و كلاب الارض : سگهاى بيگانه و بىصاحب .

و ارض الذئب ا خ . نام جزيره‌اى نزديك خط استوا . و ارض روم : ارزن الروم .

و ارض نوح : دهى به بحرين . و لا ارض لك : كلمهء ذم است مانند لا ام لك . و من اطاعنى كنت له ارض : هركس اطاعت كند من را من مطيع خواهش وى خواهم گرديد .