فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٧
ارحيقنه
ارجل
ارجل
(
arjal
) ص . ع . مرد قوى و زورآور . و مرد كلان‌پاى . و اسب يك ياى سپيد . و ارجل الرجلين : قوىترين و زوردارترين آن دو مرد .
ارجل
ارجل
(
arjol
) ع . ج رجل .
ارجلة
ارجلة
(
arjelat
) ع . ج رجل .
ارجمند
ارجمند
(
arj - mand
) ص . پ . گرامى و صاحب قدر و عزيز و بزرگوار و شريف و خداوند مرتبه . و گران‌بها و داراى قيمت و نفيس . و محبوب و معشوق . و جوانمرد و بلند همت . و سخى . و نجيب و اصيل . و نامور و نامدار . و دانا و هوشيار و خردمند .
وا . ارجمند بانو : - يعنى بانوى نجيب - نام خاص زنان است .
ارجمندى
ارجمندى
(
arjmandi
) ا . پ .
بزرگوارى و فضيلت و عزت . و گرانبهائى .
ارجن
ارجن
(
arjan
) ا . پ . درخت بادام تلخ . و درخت بادام كوهى كه از چوب آن عصا سازند . و نام موضعى در نزديكى شيراز .
ارجند
ارجند
(
arjand
) ا خ . پ . نام شهرى .
ارجنگ
ارجنگ
(
arjang
) ا . پ . نام نگارخانهء مانى نقاش .
ارجنه
ارجنه
(
arjane
) ا . پ . نام دشتى در فارس كه دشت ارجن نيز گويند . و نام نوائى از موسيقى .
ارجو
ارجو
(
arju
) كلمهء فعل مأخوذ از تازى يعنى اميدوارم .
ارجوان
ارجوان
(
arjav n
) ا . پ . ارغوان ( مر . ارغوان ) . و سرخى . و نشاسته و آهار . و آب ارجوان : شراب و مى .
ارجوان
ارجوان
(
orjov n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ارغوان .
ارجوانى
ارجوانى
(
arjav ni
) ص . پ .
ارغوانى و سخت سرخ .
ارجوانى
ارجوانى
(
orjov niy
) ص . ع .
ارغوانى و سخت سرخ .
ارجوجة
ارجوجة
(
orjujat
) ا . ع . باز پيچ يعنى ريسمانى دولائى كه از بلندى آويزان كنند و كودكان و دختران در آن نشسته در هوا آيند و روند كنند .
ارجوزة
ارجوزة
(
orjuzat
) ا . ع . قصيده مانندى از بحر رجز . ج : اراجيز .
ارجوزه
ارجوزه
(
orjuze
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر شعرى كه از بحر رجز باشد . و خود ستائى . و ارجوزه خواندن : ف ل . :
شعر خواندن در معركهء جنگ . و خودستائى كردن .
ارجية
ارجية
(
orjiyat
) ا . ع . هر چيز اميد داشته شده مالى فى فلان ارجية : من را در فلان اميدى نيست .
ارجيس
ارجيس
(
arjis
) ا خ . ع . نام قلعه‌اى در مزوپوتاميا .
ارچند
ارچند
(
arcand
) پ . كلمهء شرط بمعنى اگر چند . و هرچند .
ارچه
ارچه
(
arce
) پ . كلمهء شرط بمعنى اگرچه و هرچه .
ارچين
ارچين
(
arcin
) ا . پ . زينه پايه و نردبان .
و پله و رازينه .
ارچينى
ارچينى
(
arcini
) ا خ . پ . نام كوهى در توابع اصفهان .
ارح
ارح
(
arahh
) ص . ع . حيوان فراخ سم .
و سم فراخ . و رجل ارح : مرد فراخ كف پا كه همهء آن به زمين نرسد - ضد اخمص .
ج : رحّ .
ارحاء
ارحاء
(
arh '
) ا خ . ع . دهى بواسط .
و ج رحى (
rah
) .
ارحاب
ارحاب
(
erh b
) م . ع . ارحب ارحابا :
فراخ گرديد . و ارحبه : فراخ گردانيد آن را ( لازم و متعدى ) . و ارحب و ارحبى ( بصيغهء امر ) : دو كلمه است كه بدان اسب و شتر را زجر كنند يعنى گشاده شو . و دور بمان .
ارحاض
ارحاض
(
erh z
) م . ع . ارحضه ارحاضا : شست آن را .
ارحاف
ارحاف
(
erh f
) م . ع . ارحف ارحافا :
تيز كرد كارد و مانند آن را .
ارحال
ارحال
(
erh l
) م . ع . رياضت دادن و رام كردن ستور . و ارحل الرجل : بسيار شتر شد آن مرد . و ارحل البعير : قوى پشت گرديد آن شتر بعد ضعف و سستى . و ارحل الابل : فربه شدند شتران پس از لاغرى .
و توانا گرديدند بر كوچ . و ارحل فلانا :
داد فلان را ستور باركش .
ارحام
ارحام
(
arh m
) ع . ج رحم و رحم .
ارحب
ارحب
(
arhab
) ا خ . ع . نام قبيله‌اى از همدان .
و النجائب الارحبيات : شتران نجيب منسوب بقبيلهء ارحب .
ارحب !
ارحب !
(
arheb
) و
ارحبى !
ارحبى !
(
arhebi
) ع . ( به صيغهء امر ) كلمه‌ايست كه بدان اسب و شتر را زجر كنند يعنى گشاده شو و دور بمان .
ارحل
ارحل
(
arhal
) ص . ع . اسب سپيد پشت .
و گوسپند سياه پشت .
ارحل
ارحل
(
arhol
) ع . ج رحل .
ارحم
ارحم
(
arham
) ص . ع . بخشاينده‌تر . و رحم‌كننده‌تر . و ارحم الراحمين ا خ . :
خداوند عالم جل شأنه يعنى بخشاينده‌تر بخشايندگان .
ارحم !
ارحم !
(
erham
) ع . ( بصيغهء امر ) يعنى ببخشا و عفو كن . و ارحم يا ارحم الراحمين :
به بخشاى اى بخشاينده‌تر بخشايندگان .
ارحى
ارحى (
arhi
) و (
orhiy
) و ارحية
(
arhiat
) ع . ج رحى (
rah
) .
ارحيقنه
ارحيقنه
(
arhiqene
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - اسپرك و آن گياهى بود كه بدان چيزها را رنگ كنند .