فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٣
ارتكاز
ارتعاب
ارتعاب
(
erte b
) م . ع . ارتعب ارتعابا : ترسيد .
ارتعاب
ارتعاب
(
erte b
) ا . ع . ترس و بيم و خوف .
ارتعاث
ارتعاث
(
erte s
) م . ع . با گوشواره شدن زن .
ارتعاج
ارتعاج
(
erte j
) م . ع . لرزيدن . و بسيار شدن مال و شتران و اولاد . و پر شدن رود .
ارتعاج
ارتعاج
(
erte j
) ا . ع . لرز . و ترس و هول .
ارتعاد
ارتعاد
(
erte d
) م . ع . ارتعد ارتعادا :
مضطرب و بىآرام گرديد . و لرزيد يق ارعده فارتعد .
ارتعاد
ارتعاد
(
erte d
) ا . ع . هول و هراس .
ارتعاس
ارتعاس
(
erte s
) م . ع . ارعسه فارتعس : لرزانيد آن را پس لرزيد .
ارتعاش
ارتعاش
(
erte c
) ا . ع . ارتعش ارتعاشا : لرزيد .
ارتعاش
ارتعاش
(
erte c
) ا . ع . لرزش .
ارتعاص
ارتعاص
(
erte s
) ا . ع . جنبيدن و لرزيدن .
و در پيچيدن مار زخم‌خورده . و گران شدن نرخ .
و برجستن بزغاله از نشاط . و سخت جنبان شدن نيزه . و ارتعص : درپيچيد . و افشانده شد . و ارتعص البرق : عارض شد برق .
ارتعاف
ارتعاف
(
erte f
) م . ع . توانا و با قوت شدن . و ارتعف الفرس : پيشى نمود و درگذشت آن اسب .
ارتغاء
ارتغاء
(
erteq '
) م . ع . ارتغى الرغوة ارتغاء : گرفت كفك شير را و خورد . المثل :
يسر حسوا فى ارتغاء - دربارهء كسى گويند كه امرى را ظاهر نمايد و مراد وى غير آن باشد .
ارتغاب
ارتغاب
(
erteq b
) م . ع . ارتغب فيه ارتغابا : خواهانى آن نمود .
ارتغاث
ارتغاث
(
erteq s
) م . ع . شير مكيدن .
ارتفاد
ارتفاد
(
ertef d
) م . ع . ورزيدن .
ارتفاص
ارتفاص
(
ertef s
) م . ع . ارتفص السعر ارتفاصا : گران شد نرخ .
ارتفاع
ارتفاع
(
ertef '
) م . ع . ارتفعه ارتفاعا فارتفع : برداشت و بلند كرد آن را پس بلند شد آن . و نيز ارتفاع : با خصم نزديك حاكم شدن .
ارتفاع
ارتفاع
(
ertef '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افراختگى . و بلندى . و برداشتگى .
و اوج و رفعت . و بلندى نصف النهار . و فراغت . و حاصل زراعت و محصول و حاصل ملك كه مالك از ملك مزروع خود برمىدارد .
و باج و خراجى كه دولت از حاصل املاك مىگيرد . و كلية برداشت از هر ملكى را ارتفاع آن گويند . و ارتفاع فرو شوكت :
بلندى جلال و بزرگوارى . و ص . قلاع فلك ارتفاع : قلعه‌هائى كه بلندى آنها مانند آسمان است . و ارتفاع داشتن ف . ل : بلندى داشتن . و رفعت داشتن . و در اوج بودن كوكب . و ارتفع ولايت . :
ماليات ولايت . و محصول ولايت . و ارتفاع گرفتن ف م . : بلندى جاى و يا خورشيد را معين كردن .
ارتفاف
ارتفاف
(
ertef f
) م . ع . ارتف لونه ارتفافا : درخشيد و روشن گرديد گونهء او .
ارتفاق
ارتفاق
(
ertef q
) م . ع . ارتفق ارتفاقا : تكيه كرد بر آرنج خود و بر ناز بالش خود . و ارتفق الحوض :
پر آب گرديد آن حوض .
ارتقا
ارتقا
(
erteq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صعود و عروج . و بلندى . و فزونى و ازدياد .
و ترقى . و برترى . و سرفرازى . و ارتقاى درجه : فزونى و برترى درجه .
و ارتقا جستن ف ل . : از رتبه و مقام خويش بالا شدن . و برآمدن و بالا رفتن .
ارتقاء
ارتقاء
(
erteq '
) م . ع . ارتقى ارتقاء : برآمد بر نردبان .
ارتقاب
ارتقاب
(
erteq b
) م . ع . ارتقب ارتقابا : بالا برآمد . و ديدبانى كرد .
و ارتقبه : چشم داشت او را .
ارتقاش
ارتقاش
(
erteq c
) م . ع . ارتقشوا فى القتال ارتقاشا : باهم پيوستند در جنگ .
ارتقاع
ارتقاع
(
erteq '
) م . ع . باك داشتن و پروا كردن - و يستعمل فى النفى يق ما ارتقع له و به اى ما اكترث له و ما بالى به يعنى باك ندارد مر او را و پروا نمىكند او را . و قولهم ما ترتقع يا فلان برقاع و برقاع و برقاع يعنى باك ندارى فلان و پرواى ما نمىكنى .
ارتقان
ارتقان
(
erteq n
) م . ع . ارتقن ارتقانا : آلوده شد بزعفران .
ارتكاء
ارتكاء
(
ertek '
) م . ع . هميشه و برجاى بودن . و اعتماد كردن بر كسى .
ارتكاب
ارتكاب
(
ertek b
) م . ع . ارتكبه ارتكابا : برنشست آن را . و ارتكب الذنب : گناه ورزيد .
ارتكاب
ارتكاب
(
ertek b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنش . و كوشش و سعى . و وضع .
و مباشرت . و بجاآوردگى . و برداشت و تحمل . و ارتكاب زحمت : تحمل زحمت . و ارتكاب زنا : مباشرت زنا و بجا آوردن آن . و ارتكاب معاصى معصيت كردن . و كوشيدن در معصيت .
ارتكاح
ارتكاح
(
ertek h
) م . ع . ارتكح ارتكاحا : تكيه كرد و اعتماد نمود .
ارتكاز
ارتكاز
(
ertek z
) م . ع . ارتكز ارتكازا : ثابت شد . و ارتكز العرق :
برجست آن رگ و پريد . و ارتكز على