فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٠
ارتباع
اربل
اربل
(
erbel
) ا خ . ع . شهر اربل - و على بن عيسى رحمه اللّه صاحب كشف الغمة از اهل آنجا بود .
اربو
اربو
(
arbu
) ا . پ . امرود و گلابى .
اربوجينا
اربوجينا
(
arbujin
) ا . پ . بلغت زند تربزه و هندوانه . و نيز بمعنى آداك و جزيره .
اربودار
اربودار
(
arbud r
) ا . پ . درخت امرود .
اربون
اربون
(
orbun
) ا . ع . - مأخوذ از ارمون فارسى - بيعانه . مر . ارمون .
اربونا
اربونا
(
arbun
) ا خ . ع . نام شهرى در فرانسه كه ناربون گويند .
اربى
اربى
(
orab
) ا . ع . سختى و بلا .
اربياسيوس
اربياسيوس
(
arbi sayus
) ا خ . پ .
نام حكيمى يونانى .
اربيان
اربيان
(
arbay n
) ا . ع . ملخ آبى .
اربية
اربية
(
orbiyat
) ا . ع . بن ران . و ا ج .
قبيلهء مرد يق جاء فى اربية من قومه .
اربيان
اربيان
(
arbi n
) ا . پ . گل بابونه .
اربيتا
اربيتا
(
arbit
) ا . پ . بلغت زند بام خانه .
اربيثاث
اربيثاث
(
erbis s
) م . ع . ارباث اربيثاثا : باز ايستاد از حاجت . و ارباث امرهم : سست شد كارشان و ضعيف گرديد پس درنگى كردند تا متفرق شدند .
اربيداد
اربيداد
(
erbid d
) م . ع . خاكستر گون و تيره رنگ شدن .
اربيكاك
اربيكاك
(
erbik k
) م . ع . ارباك عن الامر اربيكاكا : باز ايستاد از آن كار . و ارباك رأيه : شوريده شد عقل او .
ارپاخان
ارپاخان
(
arp x n
) ا خ . پ . دهمين پادشاه از سلسلهء هلاكوئيان كه در 736 هجرى آغاز پادشاهى كرد و زمان او دولت مغول رو بضعف گذاشته تا كم‌كم منقرض گرديد .
ارة
ارة
(
erat
) ا . ع . آتش . و آتشدان .
و برافروختگى آتش و شدت آتش . و گوشت خشك . و گوشت خشك كرده شدهء در آفتاب . و گوشت اندك بريان كرده . و گوشتى كه در سركه يك جوش داده در سفر همراه برند . ج : ارات و ارون و ارون .
ارة
ارة
(
errat
) ا . ع . آتش .
ارت
ارت
(
aratt
) ا . ع . از اعلام است .
ارت
ارت
(
aratt
) ص . ع . گنگلاج .
ارتا
ارتا
(
art
) ا . پ . بلغت زند بوم و زمين و ديار و كشور .
ارتاء
ارتاء
(
ert '
) م . ع . ارتى فى فتور .
ارتاء : خنديد .
ارتاب
ارتاب
(
ert b
) م . ع . ريخته و سوده شدن .
و ارتب فلان : سئوال كرد فلان بعد بىنيازى .
ارتابان
ارتابان
(
art b n
) ا خ . مر . اردوان .
ارتات
ارتات
(
ert t
) م . ع . ارته الله ارتاتا : كند زبان گرداند او را خداى .
ارتاج
ارتاج
(
ert j
) م . ع . ارتج الباب ارتاجا : بند كرد در را .
و ارتجت الناقة : بسته شد زهدان ماده شتر و قبول آب نكرد . و ارتجت الدجاجة :
پر شد شكم آن مرغ از تخم . و ارتج البحر : جوش زد دريا و بسيار شد آب آن و فرو برد همه چيز را .
و ارتجت السنة : تمام آن سال بقحط گذشت .
و ارتج الثلج : پيوسته باريد برف . و ارتج الخصب : گرفت تمامى زمين را فراخى و ارزانى . و ارتج الاتان : باردار شد آن ماده خر .
و ارتج عليه : ( مجهولا ) : بسته شد به روى سخن .
ارتاحاشت
ارتاحاشت
(
art h ct
) ا خ . ع . معرب اردشير و بمعنى آن .
ارتاع
ارتاع
(
art
) ا ج . ع . جماعت بسيار رأيت ارتاعا من الناس : ديدم جماعت بسيارى از مردم .
ارتاع
ارتاع
(
ert '
) م . ع . رويانيدن باران علف چريدنى رايق غيث مرتع . و ارتع فلان ابله : چرانيد فلان شتران خود را . و قرئ نرتع و يلعب اى نرتع نحن و دوابنا و يلعب هو . و قرئ بالعكس اى يرتع هو دو ابنا و نلعب جميعا . و قرئ بالنون فيهما و بالياء .
ارتاق
ارتاق
(
or q
) ا پ . بلغت زند خوارزميان تاجر و پيله‌ور .
ارتاك
ارتاك
(
ert k
) م . ع . ارتك الضحك ارتاكا : نرم خنديد . و ارتكت البعير :
پويه دوانيدم آن شتر را .
ارتام
ارتام
(
ert m
) م . ع . ارتمه ارتاما :
رشته بست بر انگشت او . و ارتم الفصيل پيه آورد آن شتر بچه در كوهان .
ارتباء
ارتباء
(
erteb '
) م . ع . ديدبانى كردن .
و بر بلندى برآمدن . و از بالا به زير نگريستن .
و مطلع گرديدن بر چيزى . و چشم داشتن .
ارتباب
ارتباب
(
erteb b
) م ع . ارتب الصبى ارتبابا : پرورد آن كودك را تا بالغ شد .
ارتباث
ارتباث
(
erteb s
) م . ع . ارتبث ارتباثا پراكنده گرديد .
ارتباز
ارتباز
(
erteb z
) م . ع . ارتبز الامر :
كامل و تمام گرديد .
ارتباس
ارتباس
(
erteb s
) م . ع . درهم شدن و مخلوط گشتن . و در آكنده شدن از گوشت و جز آن .
ارتباط
ارتباط
(
erteb t
) م . ع . ارتبط فرسا ارتباطا : معين كرد اسب را بر آن رباط .
ارتباط
ارتباط
(
erteb t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - علاقه و اتصال و پيوستگى و بستگى . و پيوند چيزى به چيزى . و بستن چيزى را به چيزى . و ارتباط دادن ف م . : چيزى را به چيزى بستن و بند كردن .
و ارتباط كردن : پيوسته كردن و اتصال دادن .
ارتباع
ارتباع
(
erteb '
) م . ع . سنگ بدست برداشتن براى آزمايش زور و قوت . و چهار