فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٨
ارباض
مىتوان گفت مخلوقى است ما بين انسان و حيوان چه مانند انسان سى و دو دندان دارد و عارى از دم مىباشد . و بر خلاف همهء چارپايان مانند انسان داراى عظم لامى است و جگرش نهايت مشابهت به جگر انسان دارد .
و بسيار با قوت و زور و چست و چالاك است . و قد آن متجاوز از دو متر و نوعا به روى پاشنهء پاها مثل انسان دو زانو مىنشيند .
و در آسيا در جنگلهاى سوماترا و در افريقا در نزديكى خط استوا زندگى مىكند .
ارانى
ارانى
(
ar ni
) ع . ج ارنب .
ارانى
ارانى
(
or ni
) ا . ع . يك نوع دانه‌اى كه شير را پنير مىگرداند .
ارانية
ارانية
(
or niat
) ا . ع . نوعى از حمض كه داراى ساق درازيست . و هر درخت تلخ و شورمزه كه ساقش دراز باشد .
اراوند
اراوند
(
ar vand
) ا . پ . حسرت و آرزو . و آزردگى . و افسوس . و رغبت . و جلال و شوكت و جاه و بزرگوارى و عظمت .
و ا خ . نام رود دجله . و نام كوهى در همدان كه الوند نيز گويند .
اراوى
اراوى
(
ar viy
) ع . ج ارويّة .
اراويح
اراويح
(
ar vih
) ع . ج ريح .
اراه
اراه
(
ar h
) ا . پ . مصطكى .
اراهط
اراهط
(
er het
) و
اراهيط
اراهيط
(
ar hit
) ع . ج رهط .
اراى
اراى
(
ar '
) ص . ع . لايق‌تر و قابل‌تر .
و مخصوص‌تر .
ارائة
ارائة
(
er at
) ع . مر . اراءة .
ارائك
ارائك
(
ar ek
) ع . ج اراك و اريكة .
ارائه
ارائه
(
er e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديد . و نمود . و ديده و مشهود . و ارائه شدن ف ل . : ديده شدن و مشهود گشتن . و ارائه كردن ف م . : نمودن بر كسى چيزى را .
اراييح
اراييح
(
ar yih
) ع . ج ريح .
ارب
ارب
(
arb
) ا . ع . ما بين سبابه و وسطى .
ارب
ارب
(
arb
) م . ع . ارب العقد اربا ( از باب ضرب ) : محكم كرد آن گره را . و ارب فلانا : زد بر ارب فلان .
ارب
ارب
(
erb
) ا . ع . زيركى و مكر . و زشتى و بدى . و عقل . و دين و وام . و فرج . و حاجت . و عفو . و دين . ج : آراب و ارآب .
ارب
ارب
(
orb
) ا . ع . بچهء گوسپند و گاو وقتى كه از شكم مادر برآمده باشد . و زيركى .
ارب
ارب
(
arab
) م . ع . ارب به اريا ( از باب سمع ) : حريص گشت به آن . و اربت معدته : فاسد شد معدهء وى . و ارب الدهر : سخت شد زمانه . و ارب الرجل :
خو گرو بينا شد آن مرد به چيزى . و محتاج گشت . و ساقط شد اعضاى او . و بريده شد ارب او . و اربت من يديك و يا اربت عن ذى يديك : ساقط باد دستهاى تو . و اربت يده : بريده شد دست او . و تهىدست شد پس محتاج گشت بمال ديگران .
ارب
ارب
(
arab
) ا . ع . عقل . و حاجت .
ارب
ارب
(
areb
) ص . ع . خوگر . و داناى به چيزى . و عاقل .
ارب
ارب
(
erab
) م . ع . ارب اربا و ارابة ( از باب كرم ) : عاقل شد .
ارب
ارب
(
erab
) ص . ع . عاقل .
ارب
ارب
(
orab
) ع . ج اربة .
ارباء
ارباء
(
arb '
) ع . ج ربو .
ارباء
ارباء
(
erb '
) م . ع . زائد گرفتن از آنچه را كه داده باشد . و اربيته : فزون گردانيدم آن را .
ارباب
ارباب
(
arb b
) ع . ج ربّ .
ارباب
ارباب
(
arb b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مالك و دارنده . و خداوندگار و صاحب .
و رئيس . و آقا و بزرگ . و ملاك و صاحب ملك . و ارباب تغلب ص . : فاتح و مظفر و كشور گشاى . و ارباب تميز : زيرك و صاحب فراست و هوشيار . و عاقل و خردمند و صاحب بصيرت . و ارباب تيمار : اهل معاش و وظيفه‌خوار . و ارباب جاه و تمكين :
صاحبان جاه و جلال و قدرت . و ارباب خرد : عقلا و دانايان . و ارباب ديوان :
وزرا و مدبرين امور جمهور . و ارباب سخن : مردمان فصيح و بليغ و خطبا .
و ارباب سلوك : پارسايان و مردمان زاهد از دنيا گذشته . و عرفا . و ارباب صفاى باطن : مردمان متدين خوش‌عقيده . و ارباب صنعت : صنعتگران و پيشه‌وران و اهل حرفه . و ارباب فضل : فضلا و ادبا .
و ارباب معالى : مردمان بزرگ عالىمقام .
و ارباب معنى : مردمان روحانى . و ارباب مكرمت : كريمترين بزرگان . و ارباب نشاط : مغنى و رقاص و خواننده و اهل طرب .
و ارباب همت : بلند همتان و مردمان با جود و كرم .
ارباب
ارباب
(
erb b
) م . ع . نزديك آمدن به چيزى . و پيوسته بودن باد جنوب و ابر . و اربت الابل به مكان كذا : اقامت نمودند شتران در اين جاى .
اربابان
اربابان
(
arb b n
) ع . ج ارباب .
ارباج
ارباج
(
erb j
) م . ع . اربج ارباجا :
پسران كوتاه بالا آورد .
ارباح
ارباح
(
erb h
) م . ع . ذبح كردن شتر بچه براى مهمان . و دوشيدن ماده شتر بامدادان و در نيم‌روز . و اربح على سلعته : سود داد او را بر متاع وى .
ارباخ
ارباخ
(
erb x
) م . ع . اربخ زيد ارباخا : در سختى افتاد زيد . و خريد زيد كنيزك ربوخ را . و اربخ الرمل : برهم نشست ريك و ستبر گرديد .
ارباذ
ارباذ
(
erb z
) م . ع . تازيانهء چابق‌دار ساختن . و اربذه : بريد آن را .
ارباز
ارباز
(
erb z
) م . ع . زيرك گردانيدن .
و فربه نمودن گوسپند و مانند آن .
ارباش
ارباش
(
erb c
) م . ع . اربش الشجر ارباشا : برگ آورد آن درخت . و شكافته شد .
ارباض
ارباض
(
arb z
) م . ج ربض .
ارباض
ارباض
(
erb z
) م . ع . گوسپندان را در آغل آوردن و خوابانيدن آنها . و فرو خوابانيدن ستور و اسب و سگ . الحديث : فدعا باناء