فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٤
اذيب
و لبست اذنىّ له يعنى روى گردانيدم و تغافل نمودم .
اذن
اذن
(
ozon
) ا . ع . آن جزء از هر چيز كه بدست گرفته شود مانند قبضهء شمشير و كمان .
و دسته و عروة . و گوشه . ج : آذان . و مرد سخن شنو كه سخن هركس را بشنود - و به اين معنى اخير واحد و جمع در وى يكسان است . و اذن القوم : مردى كه نصيحت كند قوم را . قوله تعالى : يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ - اى يستمع الى ما يقال له - قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ اى يستمع الى ما هو خير لكم . و اذنا القلب : دو گوشت پارهء بالاى دل . و اذن الحمار : گياهى كه بيخش بزرگ و شيرين و خوراكى مانند گزر .
و اذن السهم : پر تير . و نيز اذن ا خ . : نام كوهى . و ام اذن : نام پشته‌اى . و بنو اذن ج ا خ : نام بطنى از تازيان .
اذن
اذن
(
azan
) م . ع . اذن بالشيى اذنا و اذنا و اذانا و اذانة : مر . اذان . و اذن له و اليه اذنا ( نيز از باب سمع ) :
بشيند . و بشنيد در حالتى كه شگفت آرنده بود .
اذن
اذن
(
azan
) ع . ج اذنة .
اذن
اذن
(
ezan
) ع . حرف مكافات و جواب بمعنى اكنون . و در آن‌وقت و در آن هنگام .
و گاه همزهء آن را حذف كنند و ذن گويند .
و گاه نون آن را به الف بدل نمايند و اذا گويند .
اذن
اذن
(
azann
) ص . ع . رجل اذن : مردى كه آب از هر دو سوراخ بينى وى روان باشد .
اذناء
اذناء
(
azn '
) ص . ع . - مؤنث آذن - يق نعجة اذناء : ميش درازگوش .
اذناب
اذناب
(
azn b
) ج ا . ع . اذناب الناس :
مردم كم‌پايه . و حواشى و خدم و سپس روندگان و ج . ذنب . و اذناب الخيل ا . : نام گياهى .
اذناب
اذناب
(
ezn b
) م . ع . اذنب الرجل اذنابا : گناه كرد آن مرد .
اذنان
اذنان
(
ozon n
) ا خ . ع . نام مردى .
اذنب
اذنب
(
aznab
) ص . ع . ملحدتر . و عاصىتر و گناهكارتر .
اذنبة
اذنبة
(
aznebat
) ع . ج ذنوب .
اذنة
اذنة
(
azanat
) ا . ع . برگ دانه . و بچهء شتران و گوسپندان . و گياه خشك . ج : اذن . و طعام لا اذنة له : طعامى كه به آن رغبت نباشد . و ا خ . نام شهرى نزديك طرسوس . و كوهى نزديك مكه . و وادى اذنة : وادى سيل عرم .
اذنة
اذنة
(
ozonat
) ص . ع . رجل اذنة :
مردى كه هرچه بشنود تصديق كند .
اذنك
اذنك
(
eznak
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شيپور كوچكى كه در گوش گذاشته و بدان آواز را بهتر درك مىكنند .
اذواء
اذواء
(
azv '
) ج ا خ . ع . سلسله‌اى از پادشاهان يمن كه اول اسمشان ذو مىباشد .
و ج ذو .
اذواء
اذواء
(
ezv '
) م . ع . اذوى الحر البقل : پژمرانيد گرما آن تره را .
اذواب
اذواب
(
ezv b
) و
اذوابة
اذوابة
(
ezv bat
) ا . ع . مسكه‌اى كه در ديگ گدازند جهت آنكه وى را طبخ داده روغن كنند و ما دام كه در ديگ است و هنوز آن را در خيك نكرده‌اند بيكى از اين دو نام ناميده مىشود .
اذواد
اذواد
(
azv d
) ا ج . ع . جماعت شتران از سه تا ده . و ج . ذود .
اذواط
اذواط
(
azv t
) ع . ج ذوطة .
اذواق
اذواق
(
azv q
) ع . ج ذوق .
اذؤب
اذؤب
(
az'ob
) ع . ج ذئب .
اذوذ
اذوذ
(
azuz
) ص . ع . سيف اذوذ :
شمشير بران . و شفرة اذوذ :
كارد بسيار برنده .
اذوط
اذوط
(
azvat
) ص . ع . ناقص زنخ از مردم و جز آن . و آنكه حنك زبرينش دراز و زيرينش ناقص و كوتاه بود .
اذوم
اذوم
(
ezum
) ا خ . ع . ناحيه‌اى از فلسطين قديم .
اذوى
اذوى
(
ezaviy
) ص . ع . منسوب به اذا يعنى هرگاهى .
اذهاب
اذهاب
(
azh b
) ع . ج ذهب .
اذهاب
اذهاب
(
ezh b
) م . ع . اذهبه و به :
برد او را و دور گردانيد . و اذهبه : زر اندود كرد او را .
اذهال
اذهال
(
ezh l
) م . ع . فراموش كنانيدن و سبب شدن مر فراموش كردن را .
اذهان
اذهان
(
azh n
) ع . ج ذهن .
اذهان
اذهان
(
ezh n
) م . ع . اذهننى عنه : فراموش گردانيد مرا از آن و مشغول كرد .
اذى
اذى
(
az
) ا . ع . رنجش . و پليدى . و خس و خاشاك و سنگ سر راه . و موى و جز آن . و پليدى سر كودك كه روز هفتم از ولادت سترده مىشود .
اذى
اذى
(
az
) م . ع . اذى به اذى و اذاء . مر . اذاء .
اذى
اذى
(
azi
) ص . ع . بعير اذ : شترى كه بالطبع قرار نگيرد بىآنكه او را درد و بيمارى باشد . و نير اذى : مرد بسيار متأذى شونده و بسيار ايذا رساننده .
اذى
اذى
(
aziy
) ص . ع . مرد بسيار متأذى شونده . و بسيار اذيت رساننده .
اذياخ
اذياخ
(
azy x
) ع . ج ذيخ .
اذيال
اذيال
(
azy l
) ج ا . ع . اذيال الناس : مردمان سپس رونده و سپس مانده و جاءنا اذيال من الناس اى اواخرهم .
و نيز اذيال : ج ذيل .
اذيال
اذيال
(
ezy l
) م ع . اذيل اذيالا : صاحب ذيل و دامن گرديد .
اذيب
اذيب
(
azyab
) ا . ع . آب فراوان . و بيم . و شادمانى و نشاط .