فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٢
اذكاء
اذباحا : مذبوح ساخت آن را .
اذبال
اذبال
(
ezb l
) م . ع . اذبله اذبالا :
پژمرانيد آن را . و لاغر گردانيد . و اذبلت الريح النبات : پژمرانيد باد آن گياه را .
اذبة
اذبة
(
azebbat
) ع . ج ذباب .
اذبك
اذبك
(
ozbak
) ا خ . ع . طايفهء معروفى از تاتار . مر . اوزبك .
اذحاج
اذحاج
(
ezh j
) م . ع . استادن و توقف كردن . و آرام داشتن .
اذحال
اذحال
(
azh l
) ع . ج ذحل .
اذخار
اذخار
(
azx r
) ع . ذخر .
اذخار
اذخار
(
ezzex r
) م . ع . اذخره اذخارا : برگزيد آن را . و يخنى ساخت آن را و يخنى نهاد آن را .
اذخر
اذخر
(
ez er
) ا . ع . يك نوع گياهى خوش‌بو كه كوم نيز گويند . ج : اذاخر .
اذدكار
اذدكار
(
ezdek r
) م . ع . اذدكره اذدكارا ياد كرد آن را و به ياد آورد .
اذذاك
اذذاك
(
ez - z ka
) ع . مر . اذّاك .
اذراء
اذراء
(
azr '
) ص . ع . رجل اذراء :
مرد پير . و كبش اذراء : قچقارى كه در سر وى سپيدى بود و يا هر دو گوشش خال‌دار بود و ساير بدنش سياه . و فرس اذراء و جدى اذراء كذلك .
اذراء
اذراء
(
ezr '
) م . ع . چون مهموز باشد يق اذرأه اذراء : در خشم آورد او را .
و ترسانيد . و اذرأه بالشيى : حريص گردانيد او را به آن چيز . و مضطر كرد بسوى آن . و اذرأه : روان كرد آن را . و ارذأت الناقة : فرود آورد آن ماده شتر شير را در پستان . و چون واوى بود يق اذرت الريح التراب : برداشت باد خاك را و پرانيد آن را و برد . و طعنه فاذراه عن ظهر دابته : نيزه زد وى را و انداخت او را از پشت ستور . و نيز اذراء : انداختن تخم در زمين . و اشك ريختن چشم .
اذراب
اذراب
(
azr b
) ع . ج ذرب .
اذراع
اذراع
(
ezr '
) م . ع . اذرع فى الكلام اذراعا : پر گفت . و اذرعت البقرة :
گوساله زاد آن ماده گاو و صاحب گوساله گرديد .
و اذرع فلان : باذراع خود گرفت فلان .
و اذرع ذراعيه من تحت الجبة :
بيرون آورد هر دو ذراع خود را از زير جبه .
الحديث : و عليه جمازة فاذرع منها يده اى اخرجها .
اذراع
اذراع
(
ezzer '
) م . ع . اذرع ذراعيه من تحت الجبة : بيرون آورد هر دو ذراع خود را از زير جبه .
اذراق
اذراق
(
ezr q
) م . ع . اذرق الطائر اذراقا : سرگين افگند آن مرغ . و اذرقت الارض : اسپست رويانيد آن زمين .
اذراق
اذراق
(
ezzer q
) م . ع . اذرقت به اذراقا : سرمه در كشيدم بعصارهء اسپست .
و نيز اذراق : آميختن شير با آب .
اذرام
اذرام
(
azr m
) ا . پ . ادرام و درفشى كه نمد زين و تكلتو بدان دوزند .
اذربى
اذربى
(
azr biy
) ص . ع . آذربايجانى و منسوب به آذربايجان .
اذرة
اذرة
(
azerrat
) ع . ج ذرور و ذريرة .
اذرح
اذرح
(
azroh
) ا خ . ع . نام شهرى از شام .
اذرع
اذرع
(
azra '
) ص . ع . اسب بدنژاد .
و كسى كه پدرش بنده و مادرش آزاد بود .
و آنكه پدرش تازى و مادرش راه آزاد باشد .
و مرد فصيح . و قتلوهم اذرع قتل اى اسرع و افحش .
اذرع
اذرع
(
azro '
) ع . ج ذراع .
اذرعات
اذرعات
(
azre t
) ا خ . ع نام شهرى در شام .
اذرعفاف
اذرعفاف
(
ezre'f f
) م . ع . اذرعفت الابل اذر عفافا : سر خود رفتند آن شتران . و با شتاب رفتند .
اذرعى
اذرعى
(
azra'iy
) ص . ع . خمر اذرعى : شراب منسوب به شهر اذرعات .
اذرياس
اذرياس
(
azary s
) ا . پ . آذرياس و صمغ سداب برى .
اذط
اذط
(
azat
) ص . ع . مرد كج زنخ .
اذعار
اذعار
(
ez ' r
) م . ع . ترسانيدن .
اذعاف
اذعاف
(
ez ' f
) م . ع . اذعفه اذعافا : زود كشت او را .
اذعان
اذعان
(
ez ' n
) م . ع . اذعن له اذعانا : فروتنى نمود او را و خوار گرديد .
و اقرار كرد . و بشتافت در فرمانبردارى او و گردن نهاد .
اذعان
اذعان
(
ez ' n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اقرار با فروتنى . و اعتراف . و اطاعت .
و تواضع و تسليم و فروتنى و فرمانبردارى و خضوع . و فرمان واجب الاذعان :
فرمانى كه اطاعت آن لازم و در اجراى آن بايد شتافب . و اذعان كردن ف م . :
اقرار كردن با فروتنى و اعتراف نمودن .
اذفاف
اذفاف
(
ezf f
) م . ع . اذفه اذفافا :
كشت خسته را .
اذفر
اذفر
(
azfar
) ص . ع . خوشبوتر .
و تند و تيز . و گنده و بدبو . و مسك اذفر : مشك تيزبوى .
اذقان
اذقان
(
azq n
) ع . ج ذقن .
اذقن
اذقن
(
azqan
) ص . ع . رجل اذقن :
مرد دراز ذقن .
اذقه
اذقه
(
azoqe
) ا . پ . مر . آذوقه .
اذقى
اذقى
(
azq
) ص . ع . فرس اذقى :
اسب فروهشته گوش سست بينى .
اذكاء
اذكاء
(
ezk '
) م . ع . اذكى النار اذكاء : برافروخت آتش را . و اذكيت عليه العيون : ديده‌بان بر آن گماشتم