فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٦

ادلاء

و داد او را پشم بسيار . و ادفاه الثوب :

گرم كرد او را جامه . و ادفا القوم : گرد آمدند آن گروه . و چون يائى باشد يق ادفى الظبى ادفاء : دراز شد شاخ آن آهو تا آنكه نزديك سرين وى رسيد . و ادفيت الجريح :

كشتم خسته را . و ادفيته : جامهء گرم پوشانيدم او را .

ادفاء

ادفاء

(

eddef '

) م . ع . ادفا به ادفاء :

جامهء گرم پوشيد .

ادفاع

ادفاع

(

edf '

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دور گردانيدن . و دفع كردن بشدت و راندن به سختى .

اين مصدر در كلام عرب نيامده و از كلمات مستعمله در نزد فارسيان است .

ادفاف

ادفاف

(

edf f

) م . ع . ادف الطائر ادفافا : نزديك به زمين پريد آن مرغ . و نيز بر زمين نشسته جنبانيد هر دو بال را . و ادفت عليه الامور : پياپى رسيدند آن كارها .

ادفاق

ادفاق

(

edf q

) م . ع . ادفق الكوز ادفاقا : افشاند آنچه در كوزه بود .

ادفان

ادفان

(

adf n

) ع . ج دفين .

ادفان

ادفان

(

eddef n

) م . ع . ادفنه ادفانا :

پوشيده و پنهان كرد آن را . و ادفن العبد :

گريخت آن بنده . و نيز گريخت پيش از رسيدن بشهرى كه در آن فروخته مىشد .

ادفر

ادفر

(

adfar

) ا . پ . ادف و برادرزاده .

و عمو و خالو .

ادفر

ادفر

(

adfar

) ص . ع . گنديده و بد بو و متعفن .

و گياه بد بو كه شتر آن را نخورد . ج : دفر .

ادفساس

ادفساس

(

edfes s

) م . ع . ادفس الرجل ادفساسا : سياه شد روى آن مرد بدون بيمارى .

ادفع

ادفع

(

adfa '

) ص . ع . دفع‌كننده‌تر و دور تر كننده‌تر . و چابك‌تر در دفع و حمل و نقل .

ادفق

ادفق

(

adfaq

) ص . ع . كج . و مرد خم شدهء از پيرى و اندوه . و شترى كه آرنج وى از هر دو پهلوى او جدا باشد . و شتر دندان بيرون آمده و هلال برابر و سپيد غير مايل به طرفى . و سير ادفق .

رفتار شباب .

ادفوة

ادفوة

(

odfovvat

) و (

adfovvat

) ا خ . ع . دهى نزديك اسكندريه . و موضعى در صعيد مصر .

ادفوى

ادفوى

(

odfaviy

) ص . ع . منسوب به ادفوة .

ادفى

ادفى

(

adf

) ص . ع . رجل ادفى :

مرد كوز . و طائر ادفى : مرغ دراز بال .

و ظبى ادفى : آهوى دراز شاخ . و علّ ادفى : بز كوهى دراز شاخ كه شاخ وى تا جلو گوش آن آمده باشد .

ادفية

ادفية

(

odfiat

) ا خ . ع . نام كوهى در عربستان .

ادق

ادق

(

adaqq

) ص . ع . دقيق‌تر و نازك‌تر و باريك‌تر . و لاغرتر . و تنگ‌تر . و غامض‌تر .

ادقاق

ادقاق

(

edq q

) م . ع . ادقه ادقاقا :

باريك گردانيد آن را . و ادق فلانا : گوسپند بخشيد او را . و اتيته فما ادقنى و لا اجلنى : آمدم او را و نداد به من نه گوسپند و نه ماده شتر . و نيز ادقاق : نرم كردن آرد .

ادقال

ادقال

(

edq l

) م . ع . ادقل النخل ادقالا : خرماى بلايه آورد آن خرمابن .

و ادقلت الشاة : لاغر و خرد گرديد آن گوسپند .

ادقچه

ادقچه

(

adaqce

) ا . پ . پوشش . و روپوش و لفافه . و روپوش منقش .

ادقع

ادقع

(

adqa '

) ص . ع . جوع ادقع :

گرسنگى سخت كه درد سر آورد . و ا .

خاك .

ادقم

ادقم

(

adqam

) ص . ع . كسى كه سه دندان وى شكسته باشد .

ادك

ادك

(

adok

) ا . پ . فرج زن و ديگر جانوران .

ادك

ادك

(

adakk

) ص . ع . شتر بىكوهان .

و شترى كه كوهانش بلند نبود . و اسب پهنا پشت . ج : دكّ .

ادكار

ادكار

(

eddek r

) م . ع . ادكرت الشئى ادكارا : ياد كردم آن چيز را و به ياد آوردم آن را قوله تعالى وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ .

ادكاس

ادكاس

(

edk s

) م . ع . ادكست الارض ادكاسا : ظاهر كرد آن زمين گياه را .

ادكل

ادكل

(

adkal

) ص . ع . حجر ادكل :

سنگ مايل بسياهى .

ادكن

ادكن

(

adkan

) ص . ع . ثوب ادكن :

جامهء مايل بسياهى .

ادگر

ادگر

(

adgar

) ا . پ . قياس و حدس .

و اندازه . و سنجش و پيمانش و اوخل .

ادل

ادل

(

adl

) م . ع . ادل الجرح ادلا ( از باب ضرب ) : بيفتاد پوست ريش خشك شده و به گرديد . و ادل اللبن : جنبانيد شير را تا دوغ گردد . و ادل الشئى :

گرانبار رفت به آن چيز .

ادل

ادل

(

edl

) ا . ع . دردى كه در گردن بهم رسد . و هرچه بدان گرانبار روند . و شير خفته و ترش شده .

ادلاء

ادلاء

(

edl '

) م . ع . بچاه فرو رها كردن دول . و ادلى الفرس : برآورد آن اسب نره را تا كميز اندازد و يا بر ماده جهد .

و ادلى فلان فى فلان : زشت گفت فلان دربارهء فلان . و ادلى برحمه :

وسيله و خويشى جست بر قرابت رحم . و ادلى بحجته : دليل آورد . و ادلى اليه بماله : داد او را مال خود . و قوله تعالى : وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ يعنى الرشوة ليغيروا لكم الحكم .