فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٤
ادريون
المشترى : ملزم شد مشترى آن ثمن را .
ادراك
ادراك
(
edr k
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافت و فهم . و دانش و شعور و هنگ و عقل و آگاهى . و هوش و فراست . و اطلاع و احاطه . و مهارت . و قوهء مدركه . و اكتساب و تحصيل . و رسيدگى .
ادراكات
ادراكات
(
edr k t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - دريافتها و آگاهيها . و ادراك‌ها .
ادرام
ادرام
(
adr m
) ا . پ . درفشى كه نمد زين و تكلتو بدان دوزند .
ادرام
ادرام
(
edr m
) م . ع . ادرم الصبى ادراما : جنبيد دندان شير آن كودك تا بجايش دندان ديگر برآيد . و ادرم الفصيل : جذعة و يا ثنى شدن گرفت شتر بچه - و آن در سال پنجم و يا ششم باشد . و ادرمت الارض : در ماء برآورد آن زمين و در ماءناك گرديد .
ادران
ادران
(
edr n
) م . ع . ادرن الثوب ادرانا : چركين گرديد آن جامه . و ادرنته :
چركين گردانيدم او را ( لازم و متعدى ) . و ادرنت الابل : چريدند آن شتران علف ريزهء خشك را .
ادرة
ادرة
(
adrat
) و (
odrat
) ا . ع . بيمارى دبه كه برآمدن روده از مجراى اربيه در بيضه باشد . و پاره شدن پوست بيضه از رطوبت و جز آن .
ادرجة
ادرجة
(
odrojjat
) ا . ع . نردبان .
ادرد
ادرد
(
adrad
) ص . ع . مرد بىدندان .
ادرص
ادرص
(
adros
) ع . ج درص و درص .
ادرع
ادرع
(
adra '
) ص . ع . اسب و يا گوسپند سپيد سياه سر . و اسب بد اصل .
ادرع
ادرع
(
adra '
) ا خ . ع . لقب محمد بن عبيد الله كوفى . و طايفهء ادرعيان منسوب به اين شخص‌اند .
ادرع
ادرع
(
adro '
) ع . ج درع .
ادرعباب
ادرعباب
(
edre'b b
) م . ع . ادرعبت الابل ادرعبابا : بطور خود رفتند آن شتران .
و يا بشتاب رفتند .
ادرعشاش
ادرعشاش
(
edre'c c
) م . ع . ادرعش من مرضه ادرعشاشا : به شد از بيمارى و نيكو گرديد .
ادرعفاف
ادرعفاف
(
edre'f f
) م . ع . ادرعف الرجل فى القتال ادرعفافا : از صف برآمد و پيش برآمد آن مرد در كارزار . و ادرعفت الابل : بسر خود رفتند آن شتران . و يا بشتاب رفتند . و ناس مدرعفون : مردم پيوسته آمادهء سير و سفر .
ادرفن
ادرفن
(
adarfan
) ا . پ . قوباء و جرب و خارش .
ادرك
ادرك
(
adrak
) ا . پ . زنجبيل تر . و نوعى از گهوارهء كودكان و آن پارچهء چهارگوشه‌اى بود از تيماج و يا جز آن كه در دو كنار وى چوبى قرار دهند و در دو سر آن چوبها طنابى بسته و ميان آن طناب را بحلقه‌اى كه در ديوار نصب است محكم كنند و كودك را در آن گذاشته به حركت آمد و شد حركت دهند و اين گهواره را به زبان طهرانى ننى و به زبان كرمانى گاچو گويند . و نيز ادرك بمعنى تاب مىباشد .
ادرك
ادرك
(
edrek
) ا . پ . آلوچه و آلوى گيلى و آلوى كوچك .
ادرم
ادرم
(
adram
) ا . پ . نمد زين و تكلتو .
ادرم
ادرم
(
adram
) ص . ع . برابر و هموار .
و رجل ادرم : مرد بىدندان . و كعب ادرم :
شتالنگى كه بسبب پيه و گوشت حجم آن معلوم نشود . و الادرم من العراقيب اللذى عظمت ابرته . و اخ . نام موضعى . و بنو الادرم ج ا خ . : قبيله‌اى از قريش .
ادرمجاج
ادرمجاج
(
edremj j
) م . ع . ادرمج ادرمجاجا : بدون دستورى درآمد . و در چيزى پنهان درآمد و استوار شد در آن .
ادرمكش
ادرمكش
(
adram - kac
) ا . پ . ادرام و درفشى كه نمد زين و تكلتو بدان دوزند .
ادرمه
ادرمه
(
adrame
) ا . پ . ادرم و نمد زين و تكلتو .
ادرنفاق
ادرنفاق
(
edrenf q
) م . ع . بشتاب رفتن . و پيش رفتن .
ادرنقاع
ادرنقاع
(
edrenq '
) م . ع . بشتاب گريختن از سختى .
ادرنگ
ادرنگ
(
adrang
) ا . پ . آدرنگ و رنج و بلا و محنت . و هلاكت و دمار .
ادرنه
ادرنه
(
aderne
) ا خ . پ . شهرى در روميلى واقع در محل تلاقى رود ماريتزا و رود تونجه و داراى 35000 نفر جمعيت و 190 كيلومتر در شمال غربى قسطنطنيه مىباشد . و مردم آن ترك و بلغار و يونانى و ارمنى و يهودى . و كارخانه‌هاى پارچه‌هاى ابريشمى و پارچه‌هاى كتانى و دباغى آنجا مشهور است .
ادرون
ادرون
(
edrawn
) م . ع . علف جاى و اخيه .
ادره
ادره
(
odre
) ا . پ . نوك كلاه خود و فتقى كه در خايهء مردان بهم رسد .
ادرهمام
ادرهمام
(
edrehm m
) م . ع .
كلانسال شدن . و برجاى افتادن از پيرى . و ادرهم بصره : تاريك گرديد چشم او .
ادرى
ادرى
(
adr
) ص . ع . داناتر و اگاه‌تر .
و واقف‌تر و بهتر آگاه و واقف .
ادرى
ادرى
(
adri
) ع . كلمهء فعل . يق لا ادرى يعنى نمىدانم و بيشتر لا ادر ( بحذف ياء ) گويند .
ادريس
ادريس
(
edris
) ا خ . ع . نام عربى اخنوع پيغمبر . و ابو ادريس ا . :
نره و ذكر .
ادريس‌خانه
ادريس‌خانه
(
edris - x ne
) ا خ . پ .
بهشت و جنت .
ادريون
ادريون
(
edriun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نام يك نوع گلى .