فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٥
اخلاد
اخفاف
اخفاف
(
exf f
) م . ع . اخف اخفافا :
سبك حال شد . و اخف القوم : خداوند ستوران سبك شدند آن گروه . و اخف فلانا :
دور كرد بردبارى فلان را و باعث سبكى وى گرديد .
اخفاف
اخفاف
(
exf f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوارى و سبكى . و اخفاف كردن ف م . :
تحقير كردن و سبك گردانيدن .
اخفاق
اخفاق
(
exfaq
) م . ع . اخفق فلان اخفاقا : سر جنبانيد فلان از خواب و يا از غنودن . و اخفق الطائر : بال زد آن مرغ در پريدن . و اخفق الرجل : غزا كرد آن مرد و غنيمت نيافت . و اخفقت النجوم :
روى آوردند ستاره‌ها بفرو شدن . و اخفق الصائد : بىصيد بازگشت صياد . و اخفق فلانا : بر زمين زد فلان را . و طلب حاجة فاخفق : طلب حاجتى كرد پس بىمراد بازگشت .
اخفج
اخفج
(
axfaj
) ص . ع . بعير اخفج :
شتر مبتلا به بيمارى خفج .
اخفش
اخفش
(
axfac
) ص . ع . رجل اخفش :
مرد مبتلا به بيمارى خفش .
اخفش
اخفش
(
axfac
) ا خ . ع . نام سه تن از ائمهء صرف و نحو . ج . اخافش .
اخفض
اخفض
(
axfaz
) ص . ع . فروتن تر و افتاده‌تر . و پست‌تر . و فروتر .
اخفى
اخفى
(
axf
) ص . ع . پوشيده‌تر و پنهان‌تر .
اخفية
اخفية
(
axfiat
) ج ا . ع . اخفية النور :
غلافهاى شكوفه . و اخفية الكرى :
چشمها . و ج خفاء .
اخقاق
اخقاق
(
axq q
) ع . ج خق (
xaqq
) .
اخقاق
اخقاق
(
exq q
) م . ع . فراخ كرانه شدن نعامة از زرنوق . و اخقت البكرة : فراخ سوراخ گرديد چرخ چاه از محور . و اخق الفرج : آواز داد كس هنگام گائيدن .
اخقوق
اخقوق
(
oxquq
) و
اخقيق
اخقيق
(
exqiq
) ا . ع . مغاكى در زمين كه كسى اندر وى پنهان شدن تواند . ج : اخاقيق
اخكار
اخكار
(
axk r
) ا . پ . آتش‌پاره و زغال افروخته . و خاكستر .
اخككند
اخككند
(
axkakand
) ا . پ . بازيچه‌اى مر كودكان را و آخكلند .
اخكل
اخكل
(
axkol
) ص . پ . درازسر . وا .
كاه و تبن .
اخكلند
اخكلند (
axka'land
) و اخكلند
و (
axkalandu
) ا . پ . بازيچه‌اى مر كودكان را مر . آخكلند .
اخكلنده
اخكلنده
(
axkalande
) ا . پ . قشو و ابزارى آهنين كه بدان اسب و اشتر را مىخارانند .
اخكم
اخكم
(
axkam
) ا . پ . چنبر طبل و غربال .
و بند و رشته .
اخكمر
اخكمر
(
axkamr
) ا . پ . قوشقون و دنبالهء زين كه زير دمب اسب اندازند .
اخكندو
اخكندو
(
axkandu
) ا . پ . بازيچه‌اى مر كودكان را و آخكلند .
اخكوبه
اخكوبه
(
axkube
) ا . پ . مادگى و حلقه‌اى كه در آن تكمه را بند كنند .
اخكوچه
اخكوچه
(
axkuce
) ا . پ . تكمه و خرماى نارس .
اخكور
اخكور
(
axkur
) ا . پ . گلابى جنگلى .
و ميوهء نارس . و ميوهء ترش . و مادگى و اخكوبه .
اخكوزه
اخكوزه
(
azkuze
) و
اخكوژه
اخكوژه
(
axkuje
) ا . پ . دكمهء كلاه و جامه . و گوى گريبان . و آلت بافندگى . و خرماى نارس .
اخكوژنه
اخكوژنه
(
axkujane
) ا . پ . دكمه .
اخكوش
اخكوش
(
axkuc
) ا . پ . ميوهء نارس .
اخكوك
اخكوك
(
axkuk
) ا . پ . زردآلوى نارس .
اخكوكش
اخكوكش
(
axkukac
) ا . پ . ميوهء نارس .
اخكون
اخكون
(
axkun
) و
اخكونه
اخكونه
(
axkune
) ا . پ . اخكوبه و مادگى و دكمه .
اخگار
اخگار
(
axg r
) ا . پ . آتش‌پاره و زغال افروخته . و خاكستر .
اخگر
اخگر
(
axgar
) ا . پ . زغال . و زغال افروخته و جمره و پارهء آتش رخشنده . و اخگر تفته : زغال‌افروخته . و اخگر كشته زغال‌افروختهء خاموش كرده .
اخگرستان
اخگرستان
(
axgarest n
) ا . پ .
آتشدان و جائى كه در آن آتش كنند .
اخگل
اخگل
(
axgol
) ا . پ . داسهء غله يعنى خسهاى سر تيز كه بر خوشهء گندم و جو و جز آن مىباشد . و توده و انبار جو .
اخل
اخل
(
axall
) ص . ع . بىنواتر . و تهىدست .
و رجل اخل : مرد درويش مفلس .
اخل
اخل
(
axoll
) ع . ج خلّ .
اخلاء
اخلاء
(
axl '
) ع . ج خلو (
xelv
) و خلى (
xal
) و خالى .
اخلاء
اخلاء
(
exl
) م . ع . چون واوى باشد يق اخلى اخلاء : در جاى خالى بىمزاحم افتاد .
و اخلى المكان : خالى شد آن جاى . و اخلاه : خالى كرد آن را . و خالى يافت آن را .
و اخلاه و به : خلوت كرد با وى . و اخلاه معه : خالى يافت هر دو را . و اخليت من الطعام : خالى شد شكم من از طعام . و چون يائى باشد يق اخلت الارض اخلاء : علف ناك شد آن زمين . و اخلى الله الماشية :
رويانيد خدا علف را براى ستور .
اخلاء
اخلاء
(
axell '
) ع . ج خليل (
xalil
) .
اخلاب
اخلاب
(
axl b
) ع . ج خلب (
xelb
) .
و هم اخلاب النساء : ايشان زنان را براى سخن و فجور دوست دارانند و زنان ايشان را .
مر . خلب (
xelb
) .
اخلاب
اخلاب
(
exl b
) م . ع . اخلب الكرم اخلابا : برگ آورد آن تاك . و اخلب الماء :
تيره گرديد آب .
اخلاد
اخلاد
(
exl d
) م . ع . اخلد اليه اخلادا :
ميل كرد بسوى او . و اخلد بالمكان و اليه :
مقيم گرديد در آنجاى . و اخلد بصاحبه :