فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٤
اخفاف
اخضيضار
اخضيضار
(
exziz r
) م . ع اخضوضر الزرع اخضيضارا : سبز گرديد آن كشت .
اخضيضاع
اخضيضاع
(
exziz '
) م . ع اخضوضع اخضيضاعا : فروتنى كرد .
اخضيضال
اخضيضال
(
exziz l
) م . ع .
اخضوضل اخضيضالا : تر شد به آب .
اخضيلال
اخضيلال
(
exzil l
) م . ع اخضال اخضيضالا : طراوت‌ناك شد . و اخضال الشجر : بسيار شاخ و برگ شد آن درخت و كذلك اخضال الشجر .
اخطاء
اخطاء
(
ext '
) م . ع . چون مهموز باشد يق اخطا اخطاء و خاطئة : خطا كرد .
و اخطيت يعنى خطا كردم من - لغتى است ضعيف . و اخطا نوئك : خطا كرد طالع تو - براى كسى گويند كه حاجتى طلب كند و به آن نرسد . و اخطاه : منسوب كرد او را بخطا . و اخطا فى دينه : به راه خطا رفت با قصد و يا بدون قصد . و چون واوى بود يق اخطيته اى حملته على ان يخطو يعنى واداشتم او را بر گام زدن .
اخطاب
اخطاب
(
axt b
) ع . ج خطب (
xetb
) .
اخطاب
اخطاب
(
ext b
) م . ع . اخطب الحنظل اخطابا : زرد شد آن حنظل و خطهاى سبز در آن بهم رسيد . و اخطيك الصيد : نزديك شد به تو آن شكار .
اخطار
اخطار
(
axt r
) م . ع . خطر (
xetr
) .
اخطار
اخطار
(
ext r
) م . ع . اخطر اخطارا :
خود را گرو گردانيد براى حبيب پس برآمد براى جنگ با وى . و اخطر المال : مال را بگرو در ميان نهاد . و اخطر فلان فلانا : هم‌قدر و هم‌منزلت فلان گرديد به همان .
و اخطره الله : ياد دهانيد خدا او را بعد فراموشى و بلند قدر و منزلت گردانيد . و اخطر لى و اخطرت له : باهم گرو بستيم .
اخطار
اخطار
(
ext r
) ا . پ - مأخوذ از تازى - اعلان . و مذاكره . و يادآورى پس از فراموشى و بخاطرآورى .
اخطاط
اخطاط
(
axt t
) ع . ج خط (
xatt
) .
اخطاط
اخطاط
(
ext t
) م . ع . اخط وجهه اخطاطا : خطدار گشت روى او . و اخط الغلام : عذار برآورد آن كودك .
و اخط الخطة : از آن خود گردانيد آن خطه را و نشان خود كرد .
اخطاف
اخطاف
(
ext f
) ا . ع . باريكى شكم .
اخطاف
اخطاف
(
ext f
) م . ع . اخطف الرمية : خطا كرد تير آن نشانه را .
اخطال
اخطال
(
ext l
) م . ع . اخطل فى كلامه اخطالا : فحش گفت .
اخطب
اخطب
(
axtab
) ص . ع . تيرهء مايل بسرخى و زرد دى . و تيرهء مايل بسبزى .
ج : خطب (
xotb
) و خطبان (
xotb n
) . و ا . مرغ اخيل كه نشانه‌هاى سرخ و سبز و سپيد دارد . و ركاك . و چرغ . و خر سبز . و خرى كه بر پشت آن خط سياه باشد . و حنظلى كه در وى خطهاى سياه پديد آمده باشد . ج خطبان (
xotb n
) و (
xetb n
) .
اخطبان
اخطبان
(
axtab n
) ا . ع . نام مرغى .
اخطف
اخطف
(
axtaf
) ص . ع . رجل اخطف الحشا : مرد باريك شكم .
اخطل
اخطل
(
axtal
) ص . ع . آويزان گوش .
و احمق و پرگو .
اخطل
اخطل
(
axtal
) ا خ . ع . نام چند نفر شاعر .
و ابو الاخطل : اسب و استر .
اخطم
اخطم
(
axtam
) ص . ع سياه . و دراز بينى .
اخطياط
اخطياط
(
exti t
) م . ع . گام زدن و قدم نهادن .
اخطاء
اخطاء
(
ext '
) م . ع . چون واوى بود يق اخطاه الله اخطاء : ستبر و درشت گردانيد او را خداى . و چون واوى بود يق اخطى اخطاء : فربه شد . و فربه گردانيد .
اخف
اخف
(
axaff
) ص . ع . سبك‌تر و كم وزن‌تر .
اخفا
اخفا
(
exf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهانى و نهان‌شدگى و پوشيدگى . و پنهان . و علم اخفا : علمى كه بدان شخص خود را غير مرئى مىسازد . و اخفا كردن ف م . :
پنهان كردن .
اخفاء
اخفاء
(
exf '
) م . ع . اخفا اخفاء :
نهان و پوشيده گرديد . و اخفاه : پوشيده و نهان كرد او را .
اخفاء
اخفاء
(
axeff '
) ج . خفيف (
xafif
) .
اخفات
اخفات
(
exf t
) م . ع . اخفت الناقة اخفاتا : بچه زاد آن ماده شتر به روزى كه گشن يافته بود يعنى مدت آبستنى آن بدون كم و زياد يك سال تمام گرديد .
اخفاد
اخفاد
(
exf d
) م . ع . اخفدت الناقة اخفادا : آبستنى نمود آن ماده شتر بدون آنكه آبستن باشد . و نيز بچهء ناقص انداخت .
اخفار
اخفار
(
exf r
) م . ع . اخفره اخفارا :
شكست پيمان را . و غدر كرد با او . و فرستاد با او بدرقه را .
اخفاس
اخفاس
(
exf s
) م . ع . زشت گفتن بىاندازه . و بسيار يا اندك آب ريختن در شراب .
و بسيار زود مست كردن شراب .
اخفاض
اخفاض
(
exf z
) م . ع . اخفضت الجارية اخفاضا : ختنه كرد خويشتن را آن جاريه .
اخفاع
اخفاع
(
exf
) م . ع . اخفعه الجوع خفاعا : افگند او را گرسنگى بر زمين .
اخفاف
اخفاف
(
axf f
) ع . ج خفّ و خفيف (
xafif
) .