فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٢
اخشن
باشد .
اخريا
اخريا
(
exriyan
) و (
oxriyan
) و (
exeriyan
) م ف . ع . پس از همه . يق ما عرفته الا اخريا او خ اخريا او اخريا : نشناختم آن را مگر پس از همه .
اخريات
اخريات
(
oxray t
) ع . ج اخرى يق جاء فى اخرياتهم : آمد پس از ايشان .
الحديث : ان للمحن اخريات لا بد ان ينتهى اليها : يعنى براى هر محنتى انتها و آخرى است كه ناچار به آن منتهى خواهد شد .
اخريان
اخريان
(
axri n
) ج ا . پ . آخريان . و قماش و متاع . و اسباب و كالاى برگزيده .
اخريان
اخريان
(
axri n
) ص . پ . - مأخوذ از تركى - نادان و گول و احمق .
اخريجاج
اخريجاج
(
exrij j
) م . ع . اخراج اخريجاجا : ابلق گرديد .
اخريراق
اخريراق
(
exrir q
) م . ع . اخرورق اخريراقا : بريده شد . و پاره پاره گرديد .
اخريط
اخريط
(
exrit
) ا . ع . نوعى از شور گياه و گندناى صحرائى .
اخزاء
اخزاء
(
exz '
) م . ع . بخوارى و رسوائى افتادن . و اخزاه الله : رسوا كرد او را خداى . و من كلامهم لمن اتى بمستحسن ما له اخزاه الله - و ربما خذفوا ما له .
اخزان
اخزان
(
exz n
) م . ع . اخزن اخزانا :
غنى شد پس از فقر . و اخزن المال : جمع كرد مالرا .
اخزة
اخزة
(
axezzat
) ع . ج خزز .
اخزر
اخزر
(
axzar
) ص . ع . آنكه چشم وى كوچك و خرد بود . و كسى كه از گوشهء چشم بيند . و كوتاه نظر . ج : خزر .
اخزرى
اخزرى
(
axzariy
) ا . ع . خزرى . و دستارى كه از ابريشم غاژ كرده ساخته شده باشد .
اخزل
اخزل
(
axzal
) ص . ع . شكسته پشت . و شترى كه همهء كوهان وى رفته باشد .
اخزم
اخزم
(
axzam
) ا . ع . مار نر . و نره‌اى كه رگ آن كوتاه بود . و ابو اخزم ا خ . : نام جد حاتم طائى و يا نام جد جد او . مات ابنه اخزم و ترك بنين فوثبوا يوما على جدهم فادموه فقال :
ان بنى رملونى بالدم * من يلق آساد الرجال يكلم
و من يكن در و به يقوم * شنشنة اعرفها من اخزم
و المصراع الاخير مثل سائر يضرب به كانه عاقا .
و نيز اخزم : نام كوهى نزديك مدينه .
اخزواء
اخزواء
(
exzev '
) م . ع . اخزوى اخزواء : در بلا و شهوت افتاده خوار گرديد .
اخس
اخس
(
axass
) ص . ع . فرومايه‌تر و خوارتر و زبون‌تر .
اخساء
اخساء
(
exs '
) م . ع . اخسى اخساء :
با گردكان طاق و جفت بازيد .
اخساء
اخساء
(
axess '
) ع . ج خسيس (
xasis
)
اخسار
اخسار
(
exs r
) ا . ع . نقصان و زياد و كمى .
اخسار
اخسار
(
exs r
) م . ع . كم كردن .
اخساس
اخساس
(
exs s
) م . ع . اخس اخساسا فرومايگى كرد . و اخس فلانا : فرومايه و خسيس يافت فلان را . و اخس الله حظه :
كم كناد خدا بهرهء او را .
اخساف
اخساف
(
exs f
) م . ع . اخسف العين اخسافا : كور شد آن چشم . و حفر البئر فاخسف : كند چاه را پس خسيف يافت آن را مر . خسيف (
xasif
) .
اخسان
اخسان
(
exs n
) م . ع . اخسن الرجل اخسانا : خوار گرديد آن مرد پس از ارجمندى .
اخسر
اخسر
(
axsar
) ص . ع . بازيان‌تر .
اخسفة
اخسفة
(
axsefat
) ع . ج خسوف (
xosuf
) .
اخسمه
اخسمه
(
axsome
) و (
axsame
) ا . پ .
مر . آخسمه .
اخسوم
اخسوم
(
oxsum
) ا . ع . گوشهء جوال .
اخسى
اخسى
(
axsi
) ا خ . پ . نام قصبه‌اى در ماوراء النهر در ناحيهء فرغانه .
اخسيسك
اخسيسك
(
axsisak
) و
اخسيكت
اخسيكت
(
axsikat
) ا خ . پ . شهرى در تركستان و يا همان اخسى مىباشد .
اخسيكتى
اخسيكتى
(
axsikati
) ص . پ . منسوب به اخسيكت . و اثير الدين اخسيكتى ا خ : از شعراى معروف تركستان .
اخش
اخش
(
axc
) ا . پ . قيمت و بها و ارزش .
اخشاب
اخشاب
(
axc b
) ع . ج خشب (
xacab
) .
اخشاش
اخشاش
(
exc c
) م . ع . اخش البعير اخشاشا : چوب در بينى شتر كرد تا مهار در آن كشد .
اخشام
اخشام
(
exc m
) م . ع . اخشم اللحم اخشاما : بوى گرفت آن گوشت .
اخشب
اخشب
(
axcab
) ص . ع . عيش ناخوش آينده و ناپسند . و چيز سخت و درشت . و كريه . و خشك . و خشن . ج : خشب (
xocb
) .
اخشب
اخشب
(
axcab
) ا . ع . كوه . درشت و خشن و بزرگ .
اخشبان
اخشبان
(
axcab ne
) ا خ . بصيغهء تثنيه .
ع . دو كوه مكه كه ابو قبيس و احمر بود .
و دو كوه منى .
اخشف
اخشف
(
axcaf
) ص . ع . آنكه از خارش مانند پيران بر زمين رود . ج : خشف (
xocf
) .
اخشم
اخشم
(
axcam
) ص . ع . مرد فراخ بينى .
و آنكه بينى وى بسبب علتى بوى گرفته باشد .
و آنكه قوهء شامه ندارد .
اخشن
اخشن
(
axcan
) ص . ع . درشت غير املس از هر چيز . ج : حشن (
xocn
) .
و رجل اخشن : مرد نكوهيده حال و زشت