فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٩
اخذ
جاه و جلاك .
اختيان
اختيان
(
exti n
) م . ع . اختانه اختيانا : دغلى و ناراستى كرد با وى .
اختيت
اختيت
(
oxtiyat
) ا . پ - مأخوذ از تازى - مماثلت و مشابهت و برابرى .
اخثاء
اخثاء
(
axs '
) ع . ج . خثى (
xesy
) .
اخثاء
اخثاء
(
exs '
) م . ع اخثى اخثاء :
فروخت سرگين گاو و سرگين پيل را .
اخثار
اخثار
(
exs r
) م . ع . اخثر اللبن اخثارا : ستبر و چغرات گردانيد شير را . و اخثر الزبد : فسرايند و ناگداخته گذاشت مسكه را . المثل : ما يدرى ا يخثر ام يذيب : دربارهء كسى گويند كه بيرون شد كار نداند و متردد باشد .
اخثم
اخثم
(
axsam
) ص . ع . آنكه بينى وى پهن و ستبر باشد . و آنكه سر گوش وى پهن باشد . و آنكه مانند شير شامه نداشته باشد . و كلند پهن شده . ج : خثم (
xosm
) .
اخثم
اخثم
(
axs m
) ا . ع . فرج زن كه بلند و ستبر بود . و شير بيشه . و شمشير عريض و پهن .
و از اعلام است .
اخثيكث
اخثيكث
(
axsikas
) ا خ . پ . مر . اخسيكت .
اخجاء
اخجاء
(
exji '
) م . ع . چون مهموز و ديق اخجاه اخجاء : الحاح كرد بر وى در سؤال .
و چون يائى باشد يق اخجى اخجاء : بسيار جماع كرد .
اخجال
اخجال
(
exj l
) م . ع . بسيار گياه شدن و پيچيده گياه شدن . و اخجله : خجل و شرمسار كرد او را . و اخجل النبت : دراز و بهم پيچيده گرديد آن گياه .
اخجسته
اخجسته
(
axjaste
) ا . پ . آستانهء در و درگاه .
اخجى
اخجى
(
axj
) ص . ع . زنى كه آب بسيار از كس وى آيد و قعر آن به دو دور باشد . و آنكه در رفتن سر پاها نزديك نهد و پاشنه‌ها دور
اخچه
اخچه
(
axce
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - طلا و نقره . و سكهء پول . و مهر مسين .
اخداء
اخداء
(
exd '
) م . ع . اخدى اخداء :
آهسته آهسته رفت بر روى زمين .
اخداج
اخداج
(
exd j
) م . ع . اخدج الرجل صلوته اخداجا : ناقص گردانيد آن مرد نماز خود را . و اخدجت الصيفة : كم باران گرديد تابستان . و اخدجت الناقة :
بچهء ناقص زاد آن ماده شتر اگرچه زمان آبستنى آن كامل بود . و اخدجت الزندة :
آتش نداد آن آتش‌زنه .
اخدار
اخدار
(
axd r
) ع . ج خدر .
اخدار
اخدار
(
exd r
) م . ع . دست‌وپاى خوابيده گردانيدن . و سست اندام گردانيدن . و مقيم بودن دختر در خدر و مرد در جاى و نزد اهل خود و باز در آشيان خود . و اخدروا : در آمدند در زير باران و ابر و باد . و اخدر الاسد :
لازم گرفت شير بيشهء خود را . و اخدر العرين الاسد : پنهان كرد بيشه و يا درختستان آن شير را .
اخداع
اخداع
(
exd '
) ا . ع . پنهان كردن چيزى .
و اخدعه : استوار گردانيد آن را به چيزى . و برانگيخت او را بر مخادعه .
اخدال
اخدال
(
axd l
) ع . ج خدلة و خدلة .
اخدام
اخدام
(
exd m
) م . ع . اخدمه اخداما خادم داد او را .
اخدان
اخدان
(
axd n
) ع . ج خدن .
اخدب
اخدب
(
axdab
) ص . ع . احمق . و دراز شتابكار . و دراز . و خودسر و خودرأى .
اخدة
اخدة
(
axeddat
) ع . ج خدّ .
اخدر
اخدر
(
axdar
) ا . پ . برادرزاده .
و خواهرزاده .
اخدر
اخدر
(
axdar
) ا . ع . شب تاريك . و ا خ . نام فحلى مشهور كه از بندرهائى يافته و جفت گرديد با ماده خران و اسبهائى كه از نسل وى مىباشند اخدرية گويند .
اخدرى
اخدرى
(
axdariy
) ا . ع . گورخر .
اخدرية
اخدرية
(
axdariyat
) ج ا خ . ع .
الاخدرية : اسب‌هاى از نسل اخدر .
مر . اخدر .
اخدع
اخدع
(
axda '
) ص . ع . فريبنده‌تر . المثل اخدع من الضب .
اخدع
اخدع
(
axda '
) ا . ع . رگى در حجامتگاه گردن كه شعبه‌اى از وريد است .
ج : اخادع (
ax de '
) و يق فلان شديد الاخادع اى شديد موضع الاخدع .
اخدعان
اخدعان
(
axda ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع .
دو رگ اخدع .
اخدم
اخدم
(
axdam
) ص . ع . اسب و يا بزى كه سپيدى ساق وى كوتاه گشته گرداگر خرده گاه آن جمع شده باشد .
اخدود
اخدود
(
oxdud
) ا . ع . شكاف زمين بدرازا . ج : اخاديد .
اخدود
اخدود
(
oxdud
) ص . ع . ضربة اخدود : ضربه‌اى كه پوست را بشكافد .
اخدور
اخدور
(
oxdur
) ا . ع . پرده‌اى كه در گوشهء خانه جهت دختران برپا كنند .
اخذ
اخذ
(
axz
) ا . ع . پاداش . و سيرت و خوى و عادت . قولهم ذهبوا و من اخذ اخذهم او اخذهم يعنى رفتند ايشان و آن‌كس كه بر سيرت آنان بود و خوى آنان را اختيار كرده بود . و كذلك ذهبوا او من اخذه اخذهم او اخذهم و يق استعمل فلان على الشام فما اخذ اخذه يعنى فلان را بر شام والى كردند و اختيار نكرد حسن سيرتى را كه بر وى واجب بود . و لو كنت منا لاخذت باخذنا يعنى اگر از ما مىبودى مىگرفتى خوى و عادت ما را . و نجوم الاخذ ج ا خ : منزلهاى ماه .