فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٥
اختراعات
راست را باهم و يا هر دو دست و پاى چپ را باهم . و گاه بر اين دست و گاه بر آن دست ايستادن اسب . و تيز رفتن . و اختب من ثوبه خبة : بيرون كرد از جامهء خود خبة را .
اختبار
اختبار
(
exteb r
) ا . ع . آگاهى به چيزى .
اختبار
اختبار
(
exteb r
) م . ع . اختبره اختبارا : آزمود آن را .
اختبار
اختبار
(
exteb r
) ا . پ - مأخوذ از تازى - آزمايش و امتحان . و اطلاع . و آگاهى پس از آزمايش .
اختباز
اختباز
(
exteb z
) م . ع اختبز الخبز اختبازا : نان پخت براى خويشتن .
اختباس
اختباس
(
exteb s
) م . ع . اختبسه اختباسا : بغل گرفت او را . و اختبس ماله : ربود مال او را .
اختباص
اختباص
(
exteb s
) م . ع . اختبص اختباصا : خبيص يعنى افروشه پخت .
اختباط
اختباط
(
exteb t
) م . ع . اختبط زيدا اختباطا : احسان خواست از زيد بدون قرابت و سابقهء احسان . و اختبط الورق : برگ از درخت ريخت با عصا . و اختبط البعير بيده الارض : دست بر زمين زد آن شتر .
اختبال
اختبال
(
exteb l
) م . ع اختبله اختبالا : تباه خرد و ناقص الاعضاء گردانيد او را . و اختبله الحزن : ديوانه گردانيد او را اندوه . و اختبلت الدابة : ثابت نماند آن ستور در جائى كه پا نهاد .
اختتاء
اختتاء
(
extet '
) م . ع . چون ممهوز باشد متغير شدن رنگ چهره از بيم پادشاه و جز آن .
و اختتا له : فريب داد او را . و اختتا منه :
پنهان كرد از وى به بيم و شرم . و ترسيد از وى . و اختتا الشى : ربود آن چيز را .
و چون واوى باشد شكسته شدن از اندوه و يا بيم و يا مرض . و يا فروتنى كردن . و چون يائى بود متغير شدن رنگ چهره از بيم پادشاه و جز آن .
اختتال
اختتال
(
extet l
) م . ع اختتل اختتالا :
گوش نهاد بر راز مردم .
اختتام
اختتام
(
extet m
) م . ع . بپايان بردن - نقيض افتتاح .
اختتام
اختتام
(
extet m
) ا . پ - مأخوذ از تازى - پايان و انجام و انتها و عاقبت . و نتيجه . و آخر و خاتمه و اتمام . و مودت اختتام ص . : هر چيزى كه پايان و انجام آن بخير و خوبى باشد . و اختتام يافتن ف ل . :
انجام يافتن . و باختتام رسيدن : باخر رسيدن .
اختتان
اختتان
(
extet n
) م . ع مختون شدن . و خود را ختنه كردن .
اختثاث
اختثاث
(
extes s
) م . ع . شرم داشتن .
اختجى
اختجى
(
axtaji
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چابك‌سوار و سئيس .
اختداع
اختداع
(
exted '
) م . ع . اختدعه اختداعا : فريفت او را . و خواست كه بوى مكروهى رساند و او خبردار نشود .
اختدار
اختدار
(
exted r
) م . ع . پنهان گرديدن .
اختداف
اختداف
(
exted f
) م . ع . اختدفه اختدافا : ربود آن را . و اختدف الثوب بريد آن جامه را .
اختدام
اختدام
(
exted m
) م . ع . اختدم اختداما : خدمت كرد خود را . و اختدمه :
چاكر داشتن خواست او را . و خدمت خواست از وى . و خادم خواست .
اختر
اختر
(
axtar
) ا . پ . ستاره و كوكب و نجم . و ستارهء طالع از هر مولودى . و شگون و فال . و بخت و طالع . و علم و رايت و نشان و لوا . و ا خ . نام يكى از منازل قمر . و نام فرشتهء موكل زمين . و فرشته‌اى كه در مقابل دعاهاى مردمان امين مىگويد و هر دعائى كه به امين او برابر واقع شود به اجابت مىرسد .
و نيك اختر ص . : نيك‌طالع و خوش‌بخت .
و دختر سعد اختر : دختر خوش‌بخت و نيك‌طالع . و اختر پنجم ا خ . ستارهء مريخ . و اختر دانش : ستارهء مشترى و عطارد . و اختر جوزا : عطارد . و اختر سرسبز : ستارهء سعد . و اختر كاوان :
علم كاوه كه علم فريدون باشد . و اختر شمردن ف ل . : شب بيدار بودن .
اختراب
اختراب
(
exter b
) م . ع اخترب اخترابا : دزديد .
اختراج
اختراج
(
exter j
) م . ع بيرون آوردن .
اختراش
اختراش
(
exter c
) م . ع اخترش اختراشا : كسب كرد و طلب رزق نمود .
اختراص
اختراص
(
axter s
) م . ع . اخترص اختراصا : دروغ بربافت . و در انبان كرد چيزى را كه خواست .
اختراط
اختراط
(
exter t
) م . ع . اخترط العنقود اختراطا : خوشه را در دهان نهاده . در آورد آن را برهنه از دانه‌ها . و اخترط السيف : بركشيد شمشير را از نيام .
اختراع
اختراع
(
exter '
) م . ع اخترعه اختراعا : شكافت آن را . و آفريد . و از نو بيرون آورد آن را . و اخترع فلانا :
خيانت كرد فلان را . و گرفت مال او را . و هلاك ساخت . و اخترع الدابة : داد آن ستور را چندى بسوارى ديگرى و باز گرفت آن را .
اختراع
اختراع
(
exter '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ايجاد و احداث و اظهار چيزى كه پيشتر مانند وى پيدا نبوده و ديده نشده . و هر چيز تازه و از نو بيرون آورده .
اختراعات
اختراعات
(
exter ' t
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - چيزهاى تازه و از نو بيرون آورده .