فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٤

اختباب

اخباب

اخباب

(

axb b

) ص . ع . ثوب اخباب : جامهء پاره پاره . وا . اخباب الفحث : چرب روده‌ها . و نيز اخباب : ج خبّ .

اخباب

اخباب

(

exb b

) م . ع . اخب فرسه اخبابا : پويانيد اسب خود را و منه قولهم جائوا مخبين .

اخبات

اخبات

(

axb t

) ع . ج خبت (

xabt

) .

اخبات

اخبات

(

exb t

) م . ع . اخبت اخباتا :

فروتنى كرد .

اخباث

اخباث

(

exb s

) م . ع . اخبث اخباثا :

ياران خبيث جمع نمود . و فرزندان خبيث‌زاد .

و اخبثه : خبث آموخت او را . و اخبث القول :

سخن پليد گفت .

اخبار

اخبار

(

axb r

) ع . ج خبر (

xabar

) .

اخبار

اخبار

(

axb r

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبرها . و داستان . و حكايات . و قصه‌ها . و افسانه .

و افسانه‌ها . و روايت . و روزنامه . و حديث .

و احاديث . و مژده و خبرخوش . و وقائع و تواريخ و حوادث . و اخبار در ربار : خبرهاى نيك و گران‌مايه . و اخبار ائمه : احاديث ائمه .

و اخبار گذشتگان : تواريخ پيشينيان .

و اخبار وحشت مدار : اتفاقات و حوادث هولناك . و اخبار ولايات : وقايع و حوادث ولايات . و اخبار يوميه : اتفاقات و چيزهائى كه تازه در روز اتفاق افتد . و نيز اخبار ا خ . :

نام چندين كتاب كه در تاريخ نوشته‌اند مانند اخبار الخلفا و اخبار الشعرا و اخبار العالم .

اخبار

اخبار

(

exb r

) م . ع . اخبرت اللحقة اخبارا : يافتم آن لحقه را بسيار شير . و اخبره خبورة : خبر داد ويرا .

اخبار

اخبار

(

exb r

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آگاهى و خبردارى و اطلاع . و آزمايش . و اخبار كردن ف م . : آگاه نمودن و خبردار كردن .

اخبارات

اخبارات

(

axb r t

) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبرها . و داستانها و حكايتها . و وقايع و حوادث .

اخبارنويس

اخبارنويس

(

axb r - nevis

) ا . پ .

نويسنده و اطلاع‌دهندهء وقايع و اتفاقات يوميه و روزنامه‌نويس .

اخبارى

اخبارى

(

axb ri

) ص . پ . منسوب به اخبار . و ج ا . طايفه‌اى از شيعهء اثنا عشرى كه در احكام و اخبار ائمه عمل مىكنند و قواعد اصول را محل اعتنا نمىدانند - ضد اصولى .

اخبارى

اخبارى

(

axb riy

) ا . ع . روزنامه‌نويس .

و اخبارنويس .

اخبارى

اخبارى

(

exb riy

) ص . ع . لفظى .

اخباط

اخباط

(

exb t

) م . ع . اخبط اخباطا :

مبتلا شد به بيمارى خباط .

اخبال

اخبال

(

exb l

) م . ع . شتران را دو بخش كردن كه يك بخش آن هر ساله بچه آرند چنان كه زمين را براى كشت دو آيش كنند و يك آيش آن را يك سال بكارند و آيش ديگر را سال ديگر .

و اخبله : بعاريت داد او را ماده شتر بر حسب خواهش وى . و يا بعاريت داد تا شير آن بخورد و از پشم وى منتفع شود . و يا اسب عاريت داد تا جهاد كند بسوارى .

اخبان

اخبان

(

exb n

) م . ع . اخبن اخبانا :

پنهان كرد چيزى را در خبنة يعنى نيفهء شلوار .

اخبث

اخبث

(

axbas

) ص . ع . ناپاك‌تر و پليدتر .

و موذىتر . و زهردارتر . و ناگوارتر . و بدذات‌تر و نابكارتر .

اخبثان

اخبثان

(

axbas ne

) ا . ع . بصيغهء تثنيه .

يق الاخبثان : بول و غايط . و گنده‌دهنى و بىخوابى . و يا بيخوابى و بيقرارى .

اخبر

اخبر

(

axbar

) ص . ع . آگاه‌تر و بااطلاع‌تر .

اخبط

اخبط

(

axbat

) ص . ع . مرد پازننده ج :

خبط (

xobt

) .

اخبعثاث

اخبعثاث

(

exbe's s

) م . ع . اخبعث فى مشيه اخبعثاثا : رفت در روى زمين مانند شير .

اخبل

اخبل

(

axbal

) ص . ع . ديوانه و مجنون .

اخبنداء

اخبنداء

(

exbend '

) م . ع . اخبندى الرجل اخبنداء : تمام ساق گرديد آن مرد و اخبندى البعير : كلان گرديد و سخت شد آن شتر .

اخبية

اخبية

(

axbiat

) ع . ج خباء . و سعد الاخبية ا خ . : منزل بيست و پنجم از منازل قمر .

اخبئة

اخبئة

(

axbeat

) ع . ج خباء .

اخپچ

اخپچ

(

axpac

) ا . پ . دريافت و ادراك و زيركى و دانش .

اخت

اخت

(

oxt

) ا . ع . خواهر . ج : اخوات .

و اختا سهيل ا خ . : نام دو ستاره .

اخت

اخت

(

oxt

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواهر .

و مثل و مانند و قرين و نظير و برابر . و با هم اخت آمدن و با هم اخت شدن ف ل . :

با هم برابر شدن و مانند هم گشتن و فرين و نظير يكديگر شدن .

اختاء

اختاء

(

ext '

) م . ع . فروختن متاع يكان يكان و بتفاريق .

اختات

اختات

(

ext t

) م . ع . اخت اختاتا :

شرم داشت . و اخت فلانا : كم گردانيد بهره و يا بخت فلان را .

اختاج

اختاج

(

axt j

) ص . پ - مأخوذ از تركى - كسى كه به غير از صاحب و مولاى خود ديگرى را اطاعت و خدمت كند .

اختاجى

اختاجى

(

axt ji

) ا . پ - مأخوذ از تركى - سئيس و چابك سوار .

اختان

اختان

(

axt n

) ع . ج ختن . (

xatan

) .

اختباء

اختباء

(

exteb '

) م . ع . اختبأ اختباء :

پنهان شد . و اختبأه : پنهان كرد آن را .

و اختبأ له خبيئا : تعبيه كرد بر وى چيزى .

اختباب

اختباب

(

exteb b

) م . ع . پويه دويدن .

و دويدن . و برداشتن اسب هر دو دست و پاى