فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٩
احمد
درآمد فلان . و در حل كه بيرون حرم باشد درآمد . و بيرون آمد از عهد و ميثاقى كه با خود داشت . و احل بنفسه : سزاوار عقوبت گرديد .
احلام
احلام
(
ahl m
) ج ا . ع . اجسام . و ج .
حلم (
elm
) و (
holm
) و حليم (
halim
) .
احلام
احلام
(
ehl m
) م . ع . احلمت المراة احلاما : فرزندان حليم زائيد آن زن .
احلب ديا
احلب ديا
(
ehlab - di
) ا . پ . قسمى از اسفنج . و احلب دياى رومى نيز گويند .
احلس
احلس
(
ahlas
) ص . ع . سرخ مايل بسياهى .
و گوسپند نر كه موهاى پشتش سياه آميخته با موى سرخ باشد .
احلساس
احلساس
(
ehles s
) م . ع احلس احلساسا : سرخ مايل بسياهى گرديد .
احلنقام
احلنقام
(
ehlenq m
) م . ع . احلنقم احلنقاما : گذاشت طعام را .
احلوفة
احلوفة
(
ohlufat
) ا . ع . سخنى كه بدان كسى را در سوگند افكنند .
احلى
احلى
(
ahl
) ص . ع . شيرين‌تر و حلوتر .
احلية
احلية
(
ahliat
) ع . ج حلى (
haliy
) .
احليل
احليل
(
ehlil
) ا . ع . سوراخ نره . و سوراخ پستان . ج : احاليل و ا خ . نام وادى .
احليل
احليل
(
ehlil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نره .
احليلاء
احليلاء
(
ehlil '
) م . ع . احلولى احليلاء : شيرين گرديد . و احلولاه :
شيرين يافت او را .
احليلاك
احليلاك
(
ehlil k
) م . ع . احلولك احليلاكا : سخت سياه شد .
احم
احم
(
ahamm
) ص . ع . تير ناتراشيدهء پيكان نانهاده و سياه و سپيد . و كميت احم :
اسبى كه رنگ حمة دارد . ج حمّ .
احماء
احماء
(
ahm '
) ع . ج حم . و حمى (
hem
) .
احماء
احماء
(
ehm '
) م . ع . چون مهموز باشد يق احما البئر احماء : لاى انداخت در چاه .
و چون يائى بود حمى گردانيدن و قرق كردن جائى را ( مر . حمى (
hem
) يقال احمى المكان : قرق كرد آنجاى را كه نزديك آن كسى نگردد . و يافت آن را قرق . و احمى الحديد : گرم كرد آهن را در آتش . و احمى الله الشمس : گرم و سوزان گردانيد خداى آفتاب را . و كذلك احمى النهار .
احماء
احماء
(
ahemm '
) ع . ج حميم (
hamim
)
احماد
احماد
(
ehm d
) م . ع احمد احمادا :
بستايش رسيد كار او . و كارى كرد تا بستايند ويرا . و احمد الارض : ستوده و موافق يافت آن زمين را . و احمد فلانا : خشنود شد از كار و مذهب فلان و نشر نكرد آن را در ميان مردم . و احمد امره : ستوده گشت كار او .
احمار
احمار
(
ehm r
) م . ع احمر احمارا :
كودك سرخ‌زاد . و احمر الدابة : علف داد آن ستور را تا متغير شد دهن وى .
احماس
احماس
(
ehm s
) م . ع . احمسه احماسا : بخشم آورد او را .
احماش
احماش
(
ehm c
) م . ع . احمشه احماشا : بخشم آورد او را . و احمش القدر و بالقدر : هيزم بسيار نهاد در زير ديگ . و احمش النار : قوت داد آتش را بهيمه . و احمش القوم . ور غلانيد آن گروه را .
احماض
احماض
(
ehm z
) م . ع . گياه شور چرانيدن شتر را . و مزاح كردن . و شور و ترش شدن . و بازگردانيدن كسى را از كارى .
و احمضه : ترش‌مزه گردانيد آن را . و احمضت الارض : حمض‌ناك گرديد آن زمين . و احمضت الابل : خوردند شتران كياه شور را .
احماق
احماق
(
ehm q
) م . ع احمقه احماقا : گول يافت او را . و احمقت المراة . بچگان احمق زائيد آن زن .
احمال
احمال
(
ahm l
) ج ا خ . ع . بطنهاى چند از تميم . و ج حمل (
haml
) و (
heml
) و (
hamal
) .
احمال
احمال
(
ahm l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - بارها . و احمال رجال : اسباب و سامان و پوشاك لشكريان و احمال و اثقال :
بارها و گرانيها .
احمال
احمال
(
ehm l
) م . ع احملت المراة احمالا : فرود آمد شير زن بدون حمل . و كذلك الناقه . و احمله الحمل :
يارى داد او را ببرداشتن .
احمام
احمام
(
ehm m
) م . ع . احمه الله له احماما : قضا كرد خدا براى وى . و احم الماء : گرم كرد آب را . و احم الامر فلانا : در اندوه انداخت فلان را آن كار . و احم نفسه : شست خود را به آب سرد و يا به آب گرم . و احمت الارض : تبناك گرديد آن زمين . و احمه الله فهو محموم :
تب داد او را خداى پس او تب‌دار است .
و نيز احمه الله : سياه گردانيد او را خدا .
و احم خروجنا . نزديك شد بيرون آمدن ما . و احم الرجل : تب‌زده و بيمار غنج گرديد آن مرد . و احم ( مجهولا ) فهو محموم : تقدير كرده شد .
احمد
احمد
(
ahmad
) ص . ع ستوده‌تر . و بيشتر سزاوار ستايش . المثل . العود احمد يعنى رجوع مستدعى حمد بسيار است و عود سزاوارتر است باينكه حمد كنند آن را .
احمد
احمد
(
ahmad
) ا خ . ع . يكى از نامهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله قوله تعالى : وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ .
الامام احمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادريس : نسب وى منتهى به