فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٥

احصا

احسارا : مانده كرد آن شتر را براندن .

احساس

احساس

(

ehs s

) م . ع احس الشيئى احساسا : دريافت حس حركت آن چيز را .

و احسست : دانستم و دريافتم و آگاه شدم . و كذلك احسيت (

ahsayto

) و احست (

ahasto

) و لفظ اخير از نوادر است .

احساس

احساس

(

ehs s

) ا . پ - مأخوذ از تازى - دريافت و آگاهى . و دريافت بيكى از حواس پنجگانه .

و ادراك و فهم . و ملاحظه . و اطلاع و وقوف .

احساسات

احساسات

(

ehs s t

) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - هر آن چيزها كه بيكى از حواس پنجگانه دريافت شوند . و احساسها .

احساف

احساف

(

ehs f

) م . ع احسف احسافا آميخت با خرماى خوب خرماى تباه شدهء فرو ريخته را .

احساك

احساك

(

ehs k

) م . ع احسك الدابة : جو خورانيد ستور را .

احسال

احسال

(

ahs l

) ع . ج حسل (

hesl

) .

احسان

احسان

(

ehs n

) م . ع نيك كردن . و احسن الشى : دانست آن چيز را . و احسن اليه و به : نيكوئى كرد با وى . و احسن فلان : نشست فلان بر پشتهء بلند .

احسان

احسان

(

ehs n

) ا خ . ع . لنگرگاهى نزديك عدن .

احسان

احسان

(

ehs n

) ا . پ - مأخوذ از تازى - نيكوئى و مرحمت . و خير و خيرات . و نعمت . و كرم و مردمى و مهربانى و ملاطفت . و احسان ديدن ف ل . : فائده و نفع بردن .

احسانات

احسانات

(

ehs n t

) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - خيرات و مبرات . و مهرباينها و مرحمتها .

و احسانها .

احسان ديده

احسان ديده

(

ehs n - dide

) ص . پ .

فايده و نفع برده . و خدمت كرده . و ممنون و كسى كه از كسى مرحمت و لطف برده باشد .

احسانمند

احسانمند

(

ehs n - mand

) ص . پ .

وفادار . و شاكر . و دلخوش .

احسانى

احسانى

(

ehs ni

) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به خوبى و لطف و مرحمت . و ص . منسوب به احسان .

احسب

احسب

(

ahsab

) ص . ع . اشتر سرخى و سپيدى آميخته رنگ . و مرد كه موى سرش سپيد مايل بسرخى باشد . و مرد پيس اندام كه از بيمارى پوستش سپيد و مويش سپيد و سرخ بود .

احسباب

احسباب

(

ehseb b

) م . ع احسب الرجل احسبابا : احسب گرديد آن مرد . و كذلك احسب البعير .

احسن

احسن

(

ahsan

) ص . ع خوب‌تر و نيكوتر و صاحب جمال تريق هو الاحس و احسن منهم و احسنهم و لا يقال رجل احسن فى مقابله امراة حسناء . ج : احاسن .

وفادار . و شاكر و دلخوش .

احسن

احسن

(

ahsan

) كلمهء تعجب . ع .

يق ما احسنه : چه بسيار نيكوست او .

احسن !

احسن !

(

ahsen

) كلمهء امر . ع . نيكوئى كن و خوبى كن .

احسنتا

احسنتا

(

ehsent

) ا . پ ارث و ميراث و تركه .

احسنت

احسنت (

ahsant

) و (

ahsanta

) و و احسند

(

ahsand

) كلمهء تحسين . پ . - مأخوذ از تازى - يعنى آفرين و مرحبا .

احسوة

احسوة

(

ahsovat

) ع . ج حسو (

hasv

) .

احسية

احسية

(

ahsiat

) ع . ج حسو (

hasv

) .

احشا

احشا

(

ahc

) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - آنچه از اعضاى آدمى و حيوانى كه در درون شكم باشد و روده‌ها .

احشاء

احشاء

(

ahc '

) ع . ج حشا .

احشاب

احشاب

(

ehc b

) م . ع احشبه احشابا : بخشم درآورد او را .

احشاد

احشاد

(

ehc d

) م . ع احشد القوم احشادا : گرد آمدند آن گروه .

احشاش

احشاش

(

ehc c

) م . ع احش فلانا احشاشا : يارى داد فلان را در بريدن و گرد آوردن حشيش . و احشت اليد : شل شد آن دست و خشك گرديد . و احش الكلاء :

آن‌قدر باليد آن مرغزار كه بريدن نتوانند . و احشت المراة : خشك شد بچه در شكم آن زن . و احش الشحم الناقة : باريك ساق گردانيد پيه آن ماده شتر را . و احششته عن حاجته : شتابانيدم او را در حاجتش .

احشاف

احشاف

(

ehc f

) م . ع احشفت النخله :

حشف بار آورد آن خرما بن . مر . حشف (

hacaf

) .

احشاك

احشاك

(

ehc k

) م . ع احشك الدابة احشاكا : جو داد آن ستور را .

احشام

احشام

(

ahc m

) ع . ج حشم (

hacam

) . و احشام الرجل : حشم مرد .

احشام

احشام

(

ahc m

) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - نوكران و خدمتگاران و چاكران و متابعان و پيروان .

احشام

احشام

(

ehc m

) م . ع . احشمه احشاما : تشوير داد او را و خجل و شرمگين كرد . و شنوانيد آنچه را كه مكروه داشت . و بخشم آورد او را .

احشان

احشان

(

ehc n

) م . ع . احشن السقاء احشانا : بيشتر كرد شير در خيّك تا بوى گرفت و چسبيد چرك چربش شير در آن .

احص

احص

(

ahass

) ص . ع . روزى كه در آن آفتاب روشن و هوا صاف باشد . و شمشير بىجوهر .

و بد يمن .

احص

احص

(

ahass

) ص . ع . رجل احص : مرد موى رفته از سر . و طائر احص الجناح : مرغى كه پرهاى بازوى وى رفته باشد .

احصا

احصا

(

ehs

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمار و تعداد . و قوت . و قدرت و توانائى .

و حد احصا : اندازه . و فوق طاقت و توانائى و لا احصا ص . : ناگفتنى و غير ممكن التلفظ .