فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٢
احديت
احدا
احدا
(
ahadan
) م ف . ع . يك يك و فردا فردا .
احداء
احداء
(
ehd '
) م . ع احدى احداء :
قصد كرد چيزى را .
احداء
احداء
(
ahedd '
) ع ج حداء .
احداب
احداب
(
ehd b
) م . ع احد به عليه احدابا : مهربان كرد او را بر آن . و احدبه الله : كلمهء دعا يعنى كوزپشت گرداند او را خداى .
احداث
احداث
(
ahd s
) ج ا . ع . بارانهاى اول سال . و احداث الدهر : سختيها و بلاهاى زمانه .
احداث
احداث
(
ahd s
) ع . ج حدث و حدث .
احداث
احداث
(
ahd s
) ا . پ - مأخوذ از تازى - هر چيز تازه و از نو پديد آمده .
جناب صدر الافاضل ميرزا لطفعلى كه از اكابر علما و ادباى اين عصر و در همهء علوم ادبيه ويژه در علم لغات تازى و فارسى بىمثل و مانند است چنين مىگويد : احداث آن زرى است كه شحنه از مردم بازار بپاداش نگاهبانى و پاسبانى مىخواهد و امروز اهطاس و يا اعطاس مىگويند و مىنويسند . و اين شعر انورى را كه بر سبيل مطايبه التماس اجرت حمام نموده شاهد مىآورد : بىشك امروز شحنهء حمام خواهد احداث و من تهىدستم .
احداث
احداث
(
ehd s
) م . ع . صيقل كردن شمشير .
و احدث احداثا : زنا كرد . و احدث الرجل : شكست وضوى آن مرد . و احدثه الله : حادث كرد او را خداى .
احداث
احداث
(
ehd s
) ا . پ - مأخوذ از تازى - هر كارى كه از نو پديد آورند . و احداث شدن ف ل . : از نو پديد شدن . و احداث كردن ف م . : پديد كردن .
احداثات
احداثات
(
ehd s t
) ج ا . پ - ماخوذ از تازى - چيزهاى از نو پديد آمده .
احداج
احداج
(
ahd j
) ع . ج حدج .
احداج
احداج
(
ehd j
) م . ع . احدج البعير احداجا : حدج بست بر آن شتر . و احدجت شجرة الحنظل : بار آورد درخت حنظل .
احداد
احداد
(
ehd d
) م . ع . احد السكين احدادا : تيز كرد آن كارد را به سنگ يا سوهان .
و احد النظر اليه : تيز نگريست بسوى وى . و احدت المراة : جامهء سوك پوشيد آن زن جهت عده .
احدار
احدار
(
ehd r
) م . ع . آماس كردن اندام از زخم چوب . و آماسانيدن ( لازم و متعدى ) .
و بر تافتن ريشهء جامه چنان كه در گليمها كنند .
و احدر ثوبه : ريشهء جامه را اندرون كرده دوخت آن را .
احداق
احداق
(
ahd q
) ع . ج حدقة . و احداق المرضى ا . گل بابونه .
احداق
احداق
(
ehd q
) م . ع . گرد چيزى بر آمدن و احاطه كردن - و يعدى بالباء - يق احد قوابه . و احدقت الروضة :
حديقه گشت مرغزار .
احدام
احدام
(
ehd m
) م . ع . احدمت النار احداما : برافروخته گرديد آن آتش .
احدم الحر : سخت شد گرما .
احدان
احدان
(
ohd n
) ع . ج احد و واحد .
احداها
احداها
(
ehd h
) ا . ع . ابن احداها اى كريم الاباء و الامهات من الرجال و الابل :
مرد يا شتر نجيب الطرفين كه از طرف پدر و مادر هر دو نجيب باشد .
احدب
احدب
(
ahdab
) ص . ع . گوژ پشت .
ج : حدب .
احدب
احدب
(
ahdab
) ا . ع . شدت و سختى .
و نام رگى در ذراع .
احدباب
احدباب
(
ehdeb b
) م . ع . احدب احدابابا گوژپشت گرديد .
احدة
احدة
(
aheddat
) ع . ج حداد .
احدث
احدث
(
ahdas
) ص . ع . تازه‌تر و جوان‌تر .
احدر
احدر
(
ahdar
) ص . ع . كسى كه يك را دو بيند . ج : حدر . و كسى كه ران وى پر گوشت و طرف بالاى تنه‌اش باريك بود .
احدل
احدل
(
ahdal
) ص . ع . مردى كه يك دوش وى افراشته‌تر از ديگرى بود . و مردى كه دوش و گردن او بسوى سينه بيرون آمده باشد و مرد كج گردن . ج : حدل . و هر حيوانى كه يك خصيه داشته باشد . و چپه دست . و بر يك جانب راه رونده . و ا خ . نام سگى . و نام اسبى .
احدوثة
احدوثة
(
ohdusat
) ا . ع افسانه و سخن .
ج : احاديث .
احدور
احدور
(
ohdur
) ا . ع . زمين نشيب .
احدون
احدون
(
ahadun
) ع . ج احد .
احدى
احدى
(
ehd
) ا . ع . مونث احد يعنى يكى و احدى الاحد : كار بزرگ و بد يق اتى فلان باحدى الاحد يعنى فلان كرد كار بسيار بدى . و احدى عشرة (
acerat
) و يا احدى عشرة (
acrat
) : مؤنث احد عشر يعنى يازده . و احدى السبع ا خ . : يكى از هفت شدائد و مقصود يا هفت سال قحط زمان يوسف است يا هفت شب عذاب قوم عاد .
احدى
احدى
(
ahadi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نام قسمى از سپاه نظامى هندوستان .
احدى
احدى
(
ahadi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى .
احدى الاحد
احدى الاحد
(
ahadiyol - ahad
) ص .
ع . كلمهء مدح يق فلان احدى الاحد يعنى فلان بيهمتاست .
احدى الحسنين
احدى الحسنين
(
ehdal - hosnayn
) ا . پ . مأخوذ از تازى - يعنى يكى از دو نيكوئى .
احديت
احديت
(
ahadiyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يگانگى و بىهمتائى . و اتفاق .