فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٠

اجاءة

اثواب

(

asv b

) ع . ج ثوب .

اثواب

(

esv b

) م . ع . اثاب الحوض :

پرآب گردانيد آن حوض را . و اثابه الله : پاداش دهد او را خداى . و اثاب فلان : بشتافت فلان . و اثاب الرجل : فربه شد آن مرد پس از لاغرى از بيمارى . و اثاب الشيى : اعادهء آن چيز كرد .

اثوار

(

asv r

) ع . ج ثور .

اثوب

(

asvob

) و

اثوب

(

as'ob

) ع . ج ثوب .

اثوث

(

osus

) م . ع . اث اثاثا و اثاثة و اثوثا . مر . اثاث .

اثور

(

osur

) ع . ج اثر و اثر .

اثول

(

asval

) ص . ع . ديوانه و احمق و كم نصرت . و كم‌خير سست‌كار . و سست‌رو . و ديوانه . ج : ثول

اثول

(

osul

) ع . ج اثل .

اثول

(

osul

) م . ع . اثل اثولا ( از باب ضرب ) : بن گرفت . و استوار و محكم شد .

اثولال

(

esvel l

) م . ع . اثولت الشاة اثولالا : ثولاء گرديد آن گوسپند يعنى ديوانه شد .

اثوم

(

asum

) ص . ع . گناه‌كار . و دروغ‌گوى .

اثون

(

assun

) ا . ع . تون . و آتش‌دان .

و كوره .

اثوياء

(

asvi '

) ع . ج ثوىّ .

اثى

(

asy

) م . ع . اثيت به و عليه اثاية و اثيا . مر . اثاية .

اثئار

(

esse r

) م . ع . اثارت منه اى اثتارت منه : قصاص يافتم از او .

اثيبج

(

osaybej

) ا . ع . مصغر اثبج .

مر . اثبج . و منه حديث اللعان ان جائت به اثيبج فهو لهلال بن امية .

اثيث

(

asis

) ص . ع . انبوه و بهم پيچيده .

و كلان سرين . ج : اثاث .

اثيثة

(

asisat

) ص . ع . مؤنث اثيث و زن كلان سرين . ج : اثاث و اثائث .

اثيداء

(

osayd '

) ا خ . ع . يك طرف از بازار عكاظ .

اثير

(

asir

) ا . پ . اشكى كه از اندوه و غصه جارى شود . و ا . كرهء آتش . و شمس . و آفتاب . و كرهء اثير . سپهر .

اثير

(

asir

) ص . ع . عالى . و بلند . و بر گزيده . و شريف . و پسنديده . و دوست مصاحب . و يار خالص . وا . جوهر شمشير . و سطح براق شمشير . و ا خ .

فلك . و كرهء نار . و اول ذى اثير : پيش از همه . و اولين مرتبه . و كثير اثير : از اتباع است . مصنف گويد : اين لغت مأخوذ از يونانى است كه بمعنى اشتعال و احتراق بود . و بدوا يونانيان آسمان را به اين اسم مىناميدند و بعد طبيعيين يونانى آن را اطلاق نمودند بر روح فرضى كه موافق عقيده‌شان موجب حيات كليهء عالم بود . و جمعى ديگر يك سيالهء بسيار نافذ و با ارتجاعيتى را در طبيعت قائل شدند كه در همهء اجسام و افضيهء ما بين آنها نفوذ كرده و آثار حرارت و نور را به آن نسبت مىدادند . و لفط اترى كه در طبيعى اصطلاح كرده‌اند و مقصودشان جسمى است هوائى شكل و بسيط و سبك كه در طبقات مرتفع آتموسفر واقع شده و پر كرده است فضائى را كه در آن اجسام سماوى متحرك و در گردش‌اند مأخوذ از همين لفظ اثير يونانى است . و همچنين است لفظ اترى كه در كيميا اصطلاح نموده‌اند . مر . اتر .

اثير

(

osayr

) ا . ع . مصغر اثر يعنى اثر كوچكى . و ا خ . نام طبيبى .

اثير

(

asir

) ا . پ . شرارهء آتش . و بومادران .

اثيرة

(

asirat

) ص . ع . ستورى كه در روى زمين باسم خود نشان بزرگ گذارد . و اثيرة ذى اثير : اول مرتبه و پيش از همه .

اثيل

(

asyal

) ص . ع . بعير اثيل : شتر بزرگ نره ج : ثيل .

اثيل

(

asil

) ص . ع . محكم بن . و استوار و مجد اثيل : بزرگى استوار .

اثيل

(

osayl

) ا خ . وادى در نزديكى مدينه كه نخلستان بسيار دارد .

اثيلة

(

osaylat

) ا خ . ذات الاثيلة :

نام موضعى .

اثيم

(

asim

) ص . ع . دروغ‌گوى . و گناه كار . وا بسيار گناه كردن ( مبالغهء در مصدر است ) . و ا خ . لقب ابو جهل .

اثمة

(

asimat

) ا . مبالغهء در مصدر يعنى بسيار گناه كردن .

اثين

(

asin

) ص . ع . محكم بن و استوار .

و مشهور . و بزرگوار .

اثئية

(

osiyat

) ا ج . ع . جماعت و گروه .

و گروه انبوه .

اج

(

) ص . پ . خرد و كوچك . وا .

درخت گز . و درخت كدو .

اج

(

) ا . پ . شرط و رهن و گرو .

اج

(

ajj

) م . ع . اج الظليم اجا .

( از باب ضرب و نصر ) : دويد آن شترمرغ چنان كه از بال وى آواز برآمد . و مريؤج :

گذشت بشتاب . و اجج اجا ( از باب فتح ) :

حمله كرد بر دشمن . و اجت النار ( از باب نصر ) : زبانه زد آتش .

اجاء

(

aj '

) ا خ . ع . نام كوهى در عربستان .

و شهرى در مصر .

اجاء

(

ej '

) ا . ع . رنگى از رنگهاى اسب كه سرخى مايل به سياهى بود .

اجاءة

(

aj at

) ا خ . ع . نام موضعى .