فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٩

اثواء

اثلب

اثلب

(

aslab

) و (

eslab

) ا . ع . خاك .

و سنگ . و سنگ‌ريزه‌ها يق بقية الاثلب .

اثلة

اثلة

(

aslat

) ا . ع . واحد اثل يعنى يك درخت شورهء گز . ج . اثلاث . و ساز و سامان .

و اصل و بيخ و بنياد . و حسب و نسب . و آبرو و حرمت و عزت و افتخار و نيك‌نامى و سر افرازى . و دولت و مال و سرمايه . و ذخيره و تداركى كه بجد و جهد حاصل شده باشد .

ج : اثال . و قولهم هو ينحت فى اثلتنا :

او مىرندد در بيخ ما و طعن مىكند در حسب و نسب ما .

اثلة

اثلة

(

aslat

) و (

asalat

) ا ج . ع . متاع خانه .

اثلغى

اثلغى

(

aslaqiy

) ا . ع . نره .

اثلق

اثلق

(

aslaq

) ا . ع . - مأخوذ از بربرى - تخم دل آشوب و تخم پنجنگشت .

اثلم

اثلم

(

aslam

) ا و ص . ع . كنارهء وادى رخنه دار شده و شكسته شده . و دم شمشير ريخته و دندانه‌دار شده . و باصطلاح عروض اثرم .

مر اثرم .

اثم

اثم

(

asm

) م . ع . اثم اثما و اثاما .

مر . اثام .

اثم

اثم

(

esm

) ا . ع . گناه . و مى . و قمار .

و كارى كه كردن آن ناروا باشد .

اثم

اثم

(

esm

) م . ع . اثم اثما و مأثما ( از باب سمع ) : كناره كرد .

اثم

اثم

(

asem

) ص . ع . گناه‌كار و بزه‌كار .

اثماد

اثماد

(

esm d

) م . ع . اثمده اثمادا :

مثمود ساخت او را .

اثماد

اثماد

(

essem d

) م . ع . فرود آمدن بر ثمد .

اثمار

اثمار

(

asm r

) ع . ج ثمر (

samar

) .

اثمار

اثمار

(

esm r

) م . ع . مسكه برآوردن شير . و اثمر الشجر : ميوه آورد آن درخت .

و اثمر الزبد : گرد آمد مسكه . و اثمر الرجل : بسيار مال شد آن مرد .

اثمال

اثمال

(

esm l

) م . ع . باقى گذاشتن چيزى .

و بسيار سر شير بستن شير .

اثمان

اثمان

(

asm n

) ع . ج ثمين (

samin

) و ثمن (

saman

) و (

somon

) .

اثمان

اثمان

(

esm n

) م . ع . اثمن الرجل اثمانا : خداوند شتران ثمن گرديد آن مرد .

و اثمن القوم : هشت عدد گرديدند آن گروه و اثمنه سلعته : قيمت كرد متاع او را .

و داد وى را بهاى آن . و كذلك اثمن له سلعته .

اثمد

اثمد

(

asmad

) ا خ . ع . نام موضعى .

اثمد

اثمد

(

esmed

) و (

osmod

) ع . سنگ سرمه كه قسمى از سولفور انتيمون است و آن را سنگ انتيمون نيز گويند .

اثمن

اثمن

(

asman

) ص . ع . گرانبهاتر و باقيمت‌تر .

اثمن

اثمن

(

asmon

) و

اثمنة

اثمنة

(

asmenat

) ع . ج ثمن (

saman

) .

اثميداد

اثميداد

(

esmid d

) م . ع . اثماد اثميدادا : فربه گرديد .

اثن

اثن

(

osn

) ع . ج اثنة (

osnat

) .

اثن

اثن

(

oson

) ا . ع . بت و صنم و وثن و قوله تعالى : ان يدعون الا اثنا اى و ثنا ( در بعضى قرائتها ) .

اثنا

اثنا

(

asn

) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميان و بين و در ميان و ما بين .

و هنگام . و در اين اثنا : در اين بين و در اين هنگام .

اثناء

اثناء

(

asn '

) ع . ج ثنى (

seni

) و (

sen

) .

اثناء

اثناء

(

esn '

) م . ع . دوم شدن مر ديگرى را يق هذا واحد فاثنه اى كن ثانيه . و اثنى البعير : در سال ششم درآمد آن شتر . و اثنى عليه : ثنا گفت بر وى .

اثناه

اثناه

(

essen h

) م . ع . دو تاه گرديدن .

و خراميدن . و بازگرديدن .

اثناعشر

اثناعشر

(

esn - acar

) ا . ع . عدد دوازده .

و نيز رودهء اول از روده‌هاى انسانى كه متصل و پيوسته بمعده است .

اثناعشرى

اثناعشرى

(

esn - acari

) ا خ . پ - مأخوذ از تازى - آن طايفهء از شيعه كه به دوازده امام معتقدند - و مصنف اين كتاب اميد دارد كه خاك پاى اين طايفهء ناجيه محسوب گردد .

اثنان

اثنان

(

esn n

) م . ع . اثن الهرم اثنانا :

كهنه گرديد .

اثنان

اثنان

(

esn ne

) ا . بصيغهء تثنيه . ع . دو مرد .

و روز دوشنبه . ج اثناء و اثانين . و اثنان اثنان م ف . : دوتا بدوتا .

اثنة

اثنة

(

osnat

) ا . ع . درختان موز انبوه و بهم پيچيده . ج اثن .

اثنتان

اثنتان

(

esnat ne

) ا . به صيغهء تثنيه . ع .

دو زن .

اثنوى

اثنوى

(

esnaviy

) ص . ع . آنكه بروز دوشنبهء پيوسته روزه دارد .

اثنى

اثنى

(

esniy

) ص . ع . منسوب به اثنان و اثنا عشر .

اثنية

اثنية

(

esniyat

) ع . ج ثناء .

اثنى عشرية

اثنى عشرية

(

esn - acariyat

) ج ا خ . ع .

اثنا عشريها يعنى آن طايفهء از شيعه كه به دوازده امام معتقدند .

اثنين

اثنين

(

esnayne

) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو .

و اثنين اثنين م ف : دو به دو . و يوم الاثنين ا : روز دوشنبه - در شعر يوم اثنين بدون الف و لام هم مىگويند .

اثنيناء

اثنيناء

(

esnin '

) م . ع . دو تاه شدن . و باز گرديدن .

اثو

اثو

(

asv

) م . ع . اثوت به و عليه اثوا و اثاوة . مر . اثاوة .

اثواء

اثواء

(

esv '

) م . ع . اثوى بالمكان اثواء : دير ماند در آنجاى . و فرود آمد . و اثويته :

ملازم اقامت او گردانيدم . و مهمانى كردم او را .