فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٧
اثعال
مثل را دربارهء كسى گويند كه حاصل را از دست داده اثر و نشان آن را طلب نمايد .
اثر
اثر
(
asar
) م . ع . اثر على اصحابه اثرا ( از باب سمع ) : گزيد براى خود چيزهاى نيكو را نه براى ياران خود . و اثر يفعل كذا :
چنين كردن گرفت اى طفق يفعل كذا . و اثر على الامر : قصد كرد بر آن كار . و اثر له :
از همه فارغ شده به آن مشغول گشت .
اثر
اثر
(
asar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر آن چيز كه پس از هر كار باقى ماند و دلالت بر وجود آن كند . و هنايش . و عمل و كار . و نشان و علامت .
و فايده و قدر . و رونق . و خورشيد اثر ص . : مانند آفتاب تابان و درخشان . و عسكر نصرت اثر : سپاه منصور و مظفر . و اثر پا ا . :
نشان پا و چشپر و سراغ و ريستاد . و اثر داشتن ف م . : فايده داشتن . و عمل كردن و مؤثر واقع شدن . و اثر كردن : عمل كردن . و بىاثر ص . : بىفايده . و بىنشان و علامت .
اثر
اثر
(
aser
) ص . ع . ساعى و جاهد در فضيلت .
و برگزينندهء براى خود هر چيز نيكوئى را .
اثر
اثر
(
asor
) ص . ع . رجل اثر : مرد شريف و صاحب فضيلت . و برگزينندهء براى خود هر چيز .
نيكوئى را .
اثر
اثر
(
osor
) ا . ع . جوهر شمشير . و نشان زخم كه پس از بهبودى باقى ماند . و رونق روى .
اثراء
اثراء
(
asr '
) ع . ج ثرى (
sar
) .
اثراء
اثراء
(
esr '
) م . ع . چون واوى باشد بسيار مال شدن . و چون يائى بود بسيار شدن ترى زمين يق اثرت الارض اى كثر ثراها . و اثرى المطر يعنى تا ترى زمين رسيد آن باران .
اثراب
اثراب
(
esr b
) م . ع . سرزنش كردن و نكوهيدن كسى را بر گناه . و اثرب الكبش :
پيه‌ناك گرديد آن قچقار .
اثراد
اثراد
(
esser d
) م . ع . اثرد الخبز :
تريد ساخت آن نان را .
اثرار
اثرار
(
asr r
) ا . ع . زرشك .
اثرارة
اثرارة
(
esr rat
) ا . ع . زرشك .
اثرام
اثرام
(
esr m
) م . ع . اثرم گردانيدن كسى را .
اثرب
اثرب
(
asreb
) ا خ . ع . نام مدينهء منوره .
اثرب
اثرب
(
asrob
) ع . ج ثرب .
اثربى
اثربى
(
asrabiy
) ص . ع . منسوب به مدينهء منوره .
اثرة
اثرة
(
asrat
) م . ع . اثرت البعير اثرة ( از باب نصر ) : رنديدم باطن سپل شتر را .
اثرة
اثرة
(
esrat
) و (
osrat
) و (
asarat
) ا . فضيلت ( اسم مصدر است ) . و ص . كسى كه چيز هاى خوب را براى خود برگزيند .
اثرة
اثرة
(
esrat
) ص . ع . بزرگوار و شريف و اصيل . وا . هر كار و امر بزرگ لايق مذاكره .
اثرة
اثرة
(
osrat
) و (
asarat
) ا . بقيهء از علم كه برگزيده و نقل كرده شود از سلف .
اثرة
اثرة
(
osrat
) ا . ع . تنگ سال . و حال ناخوش .
و بزرگوارى موروثى كه زبانزد مردم باشد .
و نشانى كه با آهن در باطن سپل شتر كنند تا بدان در صحرا و بيابان پى آن شتر گيرند . و فعله اثرة ذى اثير : كرد آن را پيش از همه چيز .
اثرة
اثرة
(
osrat
) م . ع . اثر الحديث اثرا و اثارة و اثرة . مر . اثارة .
اثرة
اثرة
(
asarat
) ا . ع . فضيلت و سبقت و برترى ( اسم مصدر است ) . يق له علىّ اثرة : او را بر من فضيلت و برترى و سبقت است .
اثردار
اثردار
(
asar - d r
) ص . پ . مؤثر و با اثر . و واقف و مطلع .
اثردان
اثردان
(
osrod n
) ا . ع . تريد .
اثر طراز
اثر طراز
(
asar - ter z
) ا . پ . تاريخ نويس و مورخ . و نويسنده و مصنف . و اثر طرازان اجتهاد ج ا خ . : مصنفين كتاب‌هاى مقدس .
اثرم
اثرم
(
asram
) ص . ع . آنكه دندانش از بن برافتاده . و يا دندان پيشين و يا يكى از رباعيات وى افتاده باشد . و يا خاص است با فتادن دندان پيشين . و الاثرم فى العروض ما اجتمع فيه القبض و الخرم و هو فعولن يخرم فيبقى عولن .
اثرماط
اثرماط
(
esremm t
) م . ع . اثرمط السقاء : منتفخ گرديد . و اثرمط الرجل :
از غلبهء خشم برآماسيده گرديد آن مرد .
اثرمان
اثرمان
(
asram ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع شب و روز .
اثرنباج
اثرنباج
(
esrenb j
) م . ع . اثرنبج جلد الحمل اذا شوى فيبس اعاليه : بسيار برشته شد پوست آن بره .
اثرنتاء
اثرنتاء
(
esrent '
) م . ع . اثرنتى الرجل : بسيار شد گوشت سينهء آن مرد .
اثرى
اثرى
(
asr
) ص . ع رجل اثرى : مرد بسيار مال .
اثرى
اثرى
(
osr
) ص . ع . فضيلت دارنده .
و كسى كه چيزهاى خوب براى خود برگزيند ( اسم مصدر است ) .
اثرى
اثرى
(
asariy
) ص . ع . منسوب به اثر كه بمعنى خبر و سنت آن حضرت صلى اللّه عليه و آله باشد .
اثط
اثط
(
asatt
) ص . ع . رجل اثط :
مرد كوسه و كلان شكم . و عارض اثط :
رخسار افتاده موى .
اثطاط
اثطاط
(
ast t
) ج . ع . ثطّ .
اثعار
اثعار
(
es ' r
) م . ع . اثعر اثعارا :
تجسس اخبار كرد بدروغ .
اثعال
اثعال
(
es ' l
) م . ع . اثعل الضيفان اثعالا : بسيار شدند مهمانان . و اثعل الاجر :
عظيم شد مزد . و اثعل القوم علينا : خلاف كردند آن گروه بر ما . و اثعل الامر : سخت گرديد آن كار به نحوى كه شخص نمىداند كجا روى آورد .
و اثعلت الارض : روباه‌ناك شد آن زمين .