شرح مضموني كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

دليل :

براى خصوص وضع شده است ) . خلاصه اينكه صحت استدلال امام عليه السّلام مبتنى بر قول به اعم است و يا قول به خصوص است ولى با استفاده از قرينه مقاميه .

ظاهر امام عليه السّلام اين است كه به واسطه ظهور وضعى ظالمين استدلال مىكنند در نتيجه امر اول متعين و وضع مشتق براى اعم ثابت مىشود .

جواب مصنف :

جواب مصنف :

اولا : قبول نداريم ظاهر امام عليه السّلام اين باشد ، بلكه امام عليه السّلام به واسطه ظهور استدلال مىكنند اعم از آنكه ظهور وضعى يا قرينه‌اى باشد .

ثانيا : بر فرض ظاهر امام عليه السّلام اين باشد ، ظهور مشتق ( ظالمين ) در اينها در حين تصدى خلافت به واسطه قرينه مقاميه قابليت دارد كه از باب ظهور وضعى باشد به اين صورت كه مشتق به لحاظ حال تلبس استعمال شود و بديهى است كه اين استعمال ، استعمال حقيقى است . چون مشتق براى متلبس وضع‌شده و در متلبس نيز استعمال شده است . فافهم .

قوله : و منه قد انقدح .

كلام غزالى و اشنوى : مشتق دو صورت دارد :

1 ) گاهى محكوم عليه است مثل السارق و السارقة فاقطعوا ايديهما . در اين صورت مشتق حقيقت در اعم است .

دليل :

دليل :

صغرى : اگر مشتق حقيقت در خصوص متلبس بود ، لازمه‌اش اين بود كه به‌وسيله آيه السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ بر وجوب اجراء حد بر فرد منقضى استدلال نشود ( چون وجوب اجراء حدّ متوقف بر اين است كه اين اوصاف و عناوين حقيقة صادق باشند و بنابر قول به خصوص ، بر فرد منقضى حقيقة اين عناوين و اوصاف صادق نيست ) .

كبرى : و اللازم باطل .

نتيجه : فالملزوم مثله .

2 ) گاهى محكوم به است . مثل زيد مسافر . در اين صورت مشتق حقيقت در خصوص است .