شرح مضموني كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٥

[ مبادى مشتقات ]

مستعمل فيه حروف ، خاصّ ( جزئى ذهنى ) نمىباشد .

دليل اول :

دليل اول :

صغرى : اگر تصور حاليت جزء معناى حروف باشد و موجب جزئى ذهنى شدن معناى حروف بشود ، لازمه‌اش اين است كه تصور استقلاليت نيز جزء معناى اسماء باشد و موجب جزئى ذهنى شدن معناى اسماء بشود .

كبرى : و اللازم باطل .

نتيجه : فالملزوم مثله .

دليل دوم :

دليل دوم :

صغرى : اگر تصور حاليت جزء معناى حروف باشد ، لازمه‌اش اين است كه ( امتثال تكاليف و ) اخبار از خارجيات ممكن نباشد . « 1 »

كبرى : و اللازم باطل . ( بالضرورة امتثال تكاليف و اخبار از خارجيات ممكن است )

نتيجه : فالملزوم مثله .

قوله : رابعها .

[ مبادى مشتقات ]

[ مبادى مشتقات ]

بعضى از مبادى و مواد مشتقات ، از قبيل فعليات و بعضى از قبيل ملكه و بعضى از قبيل حرفه و صنعت و بعضى از قبيل شأنيات است . « 2 » اختلاف مشتقات از نظر مبادى و مواد :

اولا : موجب اختلاف در كيفيت تلبس و انقضاء است .

ثانيا : موجب نمىشود كه معناى هيئت مشتق به حسب مبادى مختلف شود به اينكه هيئت مشتق در بعضى از مبادى حقيقت در اعم و در بعضى ديگر حقيقت در خصوص باشد ، خلافا للبعض .

( 1 ) - ان كان اللحاظ قيدا فى المعنى الحرفى كان قيدا فى المعنى الاسمى لانّ المعنى الحرفىّ قيد للمعنى الاسمى و قيد القيد قيد و اذا كان قيدا للمعنى الاسمى امتنع انطباقه على الخارج . حقائق الاصول ، ج 1 ، ص 105 . ( 2 ) - محاضرات ، ج 1 ، ص 237 .