مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٦
15 - اداى اجر رسالت پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله
خداوند هرچه بخواهند برايشان مهيّا است و اين فضل و رحمت بزرگ الهى است . همان است كه خداوند بندگانش را بشارت مىدهد آنان را كه ايمان آورده و عمل صالح انجام داده‌اند . بگو اى پيامبر ! بر رسالت ، اجرى نخواهم مگر مودّت خاندانم را . با تفسير و بيانى كه شده . . . . « 1 »
و با اين خبر درهايى از علم باز مىشود ، پس تأمّل كنيد تا به راه درستى ارشاد گرديد و با اين مقدمه روشن شد كه مودّت خاندان رسول اجر رسالت است پس اداى آن بر همهء امّت واجب است .
مقدّمهء پنجم : در اين‌جا بيانى مىكنيم كه منظور از قربى كيانند كه اين ويژگى بزرگ به آنان اختصاص يافته ؟ و تنها به ذكر چند روايت كه در غاية المرام از طريق عامّه نقل شده اكتفا مىكنيم تا در استدلال ، قوىتر و براى بستن راه عذر ، رساتر و محكم‌تر باشد .
در مسند احمد بن حنبل به سند خود از ابن عباس آورده كه گفت : وقتى آيهء قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى نازل شد ، گفتند : اى رسول خدا ! نزديكان تو كيانند كه مودّتشان بر ما واجب گرديده ؟ فرمود : على و فاطمه و دو فرزندايشان . « 2 »
در تفسير ثعلبى مثل همين را روايت كرده . و در صحيح بخارى از سعيد بن جبير آمده كه :
قربى ، آل محمد مىباشند .
مثل همين را در صحيح مسلم و الجمع بين الصحاح الستّة آورده‌اند .
و از حموينى به سند خود از ابن عباس آمده كه گفت : وقتى آيهء قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى نازل گشت ، گفتند : اى رسول خدا ! ايشان كيستند كه خداوند مودّتشان را به ما امر مىكند ؟ فرمود : على و فاطمه و فرزند ايشان [ فرزندانشان ] .
و مثل همين از ابو نعيم روايت شده ، الّا اين‌كه به جاى « ولدهما - يا ولدهما - » ، « أولادهما - فرزند ايشان ، فرزندانشان » ذكر گرديده است . « 3 »
و از اين مقدّمه به دست آمد كه قربى ذريّهء پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله مىباشند . و در روايات ما نيز همين مضمون آمده و در بعضى از روايات ما چنين است مراد از قربى امامان عليهم السّلام مىباشند .
و مىتوان بين اين روايات را به دو وجه جمع كرد :
يكى : اين‌كه ذكر امامان از باب ذكر مصداق كامل است ، چنان‌كه در بسيارى از تفاسير نظير اين معنى هست .
( 1 ) . امالى صدوق : 424 ، مجلس 79 ، ( چاپ بيروت ) . ( 2 ) . غاية المرام : 306 ، المقصد الثاني ، باب 5 ، ح 1 . ( 3 ) . غاية المرام : 307 ، المقصد الثاني ، باب 5 ، ح 10 .