مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٧

1 - بيان فرمودهء امام عليه السّلام در توقيع

احتمال يكم : اين‌كه منظور فرج خود آن حضرت و بيان علّت امر به دعا كردن براى فرج باشد ، به عبارت ديگر : آن حضرت تأكيد مىفرمايد كه : فرج شماها بستگى به ظهور من دارد ، نزديك بودن اسم اشاره ( ذلك - آن ) به كلمهء فرج مؤيد اين احتمال است .

همچنين تمام رواياتى كه بيانگر آنند كه با فرج آن حضرت براى اولياى خدا فرج حاصل مىگردد ، نيز مؤيّد اين احتمالند . قسمتى از اين روايات در حرف « ف » گذشت .

احتمال دوم : اين‌كه منظور فرج آن حضرت است ، و بيان علّت اين‌كه فرموده : بسيار دعا كنيد .

[ يعنى : بسيار دعا كردن مايهء فرج است ] .

احتمال سوم : اين‌كه مقصود از آن ، همين دعا براى تعجيل فرج باشد ، يعنى : با دعا كردن براى تعجيل فرج و ظهور من ، فرج شما حاصل مىشود .

احتمال چهارم : اين‌كه منظور بيان اثر بسيار دعا كردن است ، يعنى : با بسيار دعا كردن براى تعجيل فرج و ظهور من ، فرج شما حاصل مىگردد .

اين‌ها احتمالاتى است كه در خاطرم مىگذشت و خداوند حقايق امور و واقعيت‌هاى مستوره را مىداند .

با توجه به اين‌كه كلمهء ذلك - چنان‌كه در علم نحو ثابت است - براى اشاره به دور مىباشد ، دو احتمال اخير نزديك‌تر به واقع به نظر مىآيد ، و نيز در تأييد اين دو احتمال مضمون روايتى است كه ان شاء اللّه خواهد آمد كه : فرشتگان براى كسى كه در حق برادر مؤمن خود در حال غياب او دعا كند ، چندين برابر آنچه دعا كرده از درگاه خداوند درخواست مىنمايند و نيز در بعضى روايات دلالت بر مقصود هست .

اگر بگوييد : معنى حاصل شدن فرج براى دعاكننده چيست ؟

مىگويم : حاصل شدن فرج براى دعاكننده به يكى از چند نحوه است :

1 - اين‌كه به آرزوهاى دنيايى و حوائج و خواسته‌هاى مختلفى كه در راه آن‌ها تلاش مىكند ، به بركت اين دعا خواهد رسيد زيرا كه اين دعا وسيلهء هرگونه خير و صلاح است .

2 - اين‌كه خداوند به بركت اين دعا به جاى اميدى كه دارد ، از او هم‌ّوغم را دور مىسازد و حاجتش را برمىآورد ، زيرا كه كمك به مظلوم سبب يارى خداوند به كمك‌كننده است - چنان‌كه تفصيل اين معنى خواهد آمد ان شاء اللّه .