شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥١

2 . نگاهى به تأليفات و شيوه تدريس و تأليف آخوند خراسانى

مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى ، از اين حاشيه با عنوان درر الفوائد ياد مىكند ، « 1 » ولى در جايى نديدم كه مؤلّف چنين نامى بر آن نهاده باشد . تنها در چاپ سنگى 1319 ق ، بدين نام خوانده شده است .

در همان سال‌ها ، در دوران حيات استادش ، ميرزاى شيرازى بزرگ ، « 2 » كتاب ديگرى نگاشته است تحت عنوان فوائد كه در ماه رجب سال 1301 ق ، تأليف آن پايان يافته است . آخوند در اين كتاب از اين استاد بزرگ ، نام مىبرد و از او با عنوان « سيّدنا الاستاد - أطال اللَّه بقائه - » « 3 » ياد مىكند .

فوائد سرشار است از انديشه‌هاى بلند و نظريات عميق و دقيق و مشتمل بر شانزده فائده ، بدين ترتيب :

1 . فائدة فى صيغ الأمر والنهى و غيرهما .

2 . فى اتّحاد الطلب والإراده .

3 . فى الإخلال بذكر الأجل فى المتعة .

4 . فى صلح حقّ الرجوع .

5 . فى استعمال اللفظ فى أكثر من معنى .

6 . فى تقدّم الشرط على المشروط .

7 . فى المشتق .

8 . فى الشبهة المحصورة .

9 . فى معنى المتعارضين .

10 . فى معنى المتزاحمين .

11 . فى وجوب اتّباع الظهور .

12 . فى التمسّك بالمطلقات .

( 1 ) . الذريعة ، ج 6 ، ص 160 و ج 8 ، ص 132 . ( 2 ) . ر . ك : مرگى در نور ، ص 328 . ( 3 ) . فوائد الأصول ، ص 58 .