گنجينه بهارستان ( مجموعه 17 رساله در علوم قرآن وروايى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

باب پانزدهم در ذكر مقطوع و موصول

اوّل : فى ما فعلن فى أنفسهن من معروف آنكه دويم است در بقره « 1 » .

دويم : و لكن ليبلوكم فيما آتيكم فاستبقوا الخيرات در مائده « 2 » .

سيم : قل لا أجد فيما أوحى إلى در انعام « 3 » .

چهارم : و رفع بعضكم فوق بعض درجات ليبلوكم فيما آتيكم در انعام « 4 » .

پنجم : فيما اشتهت أنفسهم خالدون در انبياء « 5 » .

ششم : لمسكم فيما أفضتم فيه در نور « 6 » .

هفتم : من شركاء فيما رزقناكم در روم « 7 » .

هشتم : فيما هم فيه يختلفون « 8 » .

نهم : فيما كانوا فيه يختلفون اين هر دو در زمر « 9 » .

دهم : و ننشئكم فيما لا تعلمون در واقعه « 10 » .

پس آنچه وراى اين يازده است بىخلاف موصول است ، مثلا : فيما فعلن فى أنفسهن بالمعروف ، آنكه اوّل است در بقره « 11 » ، و غيره ايضا .

تنبيهات اوّل : آنكه اين تفصيل مذكور از عبارت منظومهء جزريه مفهوم نمىشود ، و ولد شيخ جزرى در شرح وى بدين مضمون تصريح نمود و گفت : از عبارت ناظم قطع « فى » از « ما » در اين يازده مستفاد مىشود و در ده ماعداى اوّل خلاف مفهوم نيست . و در عبارت رائيه تفصيل مشار اليه صريح است .

دويم : جايى كه الف از « ما » محذوف شده ، مفهم استفهام است نحو : فيم كنتم « 12 » در نساء ، فيم أنت در نازعات « 13 » ، وصل او بىخلاف است .

( 1 ) آيهء 240 . ( 2 ) آيهء 48 . ( 3 ) آيهء 145 . ( 4 ) آيهء 165 . ( 5 ) آيهء 102 . ( 6 ) آيهء 14 . ( 7 ) آيهء 28 . ( 8 ) زمر / 3 . ( 9 ) آيهء 46 . ( 10 ) آيهء 61 . ( 11 ) آيهء 234 . ( 12 ) آيهء 97 . ( 13 ) آيهء 42 .