گنجينه بهارستان ( مجموعه 17 رساله در علوم قرآن وروايى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧١

باب پانزدهم در ذكر مقطوع و موصول

هشتم : « أن » مفتوحه ناصبه از « لم » جحديهء جازمه مفصول است ايضا ، هر كجا باشد ، نحو : ذلك أن لم يكن در انعام « 1 » ، و أن لم يره أحد در بلد « 2 » و غيرهما .

نهم : « أن » مذكوره از « لن » ناصبه كه از براى نفى ابد است ايضا مفصول است ، هر كجا واقع شود ، نحو : أن لن ينقلب الرسول در فتح « 3 » ، أن لن تقول الإنس و الجن در قل اوحى « 4 » ، أن لن يقدر عليه أحد در بلد « 5 » . و اين چنين است حكم بواقى ، الّا دو جا : ألن نجعل لكم موعدا در كهف « 6 » ، ألن « 7 » نجمع عظامه در قيامت « 8 » .

دهم : « إن » مكسوره شرطيه از « لم » جازمه ، ايضا مفصول است ، مثلا : فإن لم تفعلوا در بقره « 9 » ، و إن لم ينتهوا در مائده « 10 » ، فإن لم يستجيبوا لك فاعلم در قصص « 11 » . و بواقى از اين قبيل است همه جا ، الّا يك حرف در هود « 12 » فإلم يستجيبوا لكم فاعلموا فقط .

يازدهم : « إنّ » به كسر همزه ، كه از حروف مشبّهه به فعل است ، يك حرف إن ما توعدون لآت در انعام « 13 » مقطوع است ، و در إنما عند الله هو خير لكم در نحل « 14 » به خلاف است . و در بواقى موصول است بىخلاف ، مثلا : إنما الله إله واحد در نساء « 15 » ، إنما أنت منذر در رعد « 16 » ، قل إنما أنا بشر مثلكم در كهف « 17 » ، إنما صنعوا كيد ساحر در طه « 18 » ، قل إنما يوحى إلى در انبياء « 19 » و امثال اينها .

دوازدهم : « أنّ » به فتح همزه است كه از حروف مشبّهه به فعل ايضا در دو جا مقطوع است : و أن ما يدعون من دونه هو الباطل در حجّ « 20 » ، و أن ما يدعون من دونه الباطل در لقمان « 21 » . و در و اعلموا أنما غنمتم در انفال « 22 » خلاف است . و ماعداى اين

( 1 ) آيهء 131 . ( 2 ) آيهء 7 . ( 3 ) آيهء 12 . ( 4 ) جن / 5 . ( 5 ) آيهء 5 . ( 6 ) آيهء 48 . ( 7 ) س : ان لن . ( 8 ) آيهء 3 . ( 9 ) آيهء 24 . ( 10 ) آيهء 73 . ( 11 ) آيهء 50 . ( 12 ) آيهء 14 . ( 13 ) آيهء 134 . ( 14 ) آيهء 95 . ( 15 ) آيهء 171 . ( 16 ) آيهء 7 . ( 17 ) آيهء 110 . ( 18 ) آيهء 69 . ( 19 ) آيهء 108 . ( 20 ) آيهء 62 . ( 21 ) آيهء 30 . ( 22 ) آيهء 41 .