گنجينه بهارستان ( مجموعه 17 رساله در علوم قرآن وروايى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٦

فصل دويم

يونس « 1 » ، و كذلك حقت كلمت ربك على الذين كفروا أنهم أصحاب النار « 2 » .

دويم : « غيابت » دو جا است : و ألقوه فى غيابت الجب ، و أجمعوا أن يجعلوه فى غيابت « 3 » الجب هر دو در يوسف « 4 » .

سيم : « آيات » « 5 » دو جا است ايضا : فى يوسف و إخوته آيات للسائلين در يوسف ، « 6 » و قالوا لو لا أنزل عليه آيات من ربه در عنكبوت « 7 » .

چهارم : و هم فى الغرفات آمنون فقط در سبأ « 8 » .

پنجم : فهم على بينت منه در فاطر « 9 » اينچنين است .

ششم : و ما تخرج من ثمرات من أكمامها در حم فصّلت « 10 » ايضا .

هفتم : كأنه جمالت صفر يك حرف است ايضا در مرسلات « 11 » .

اين هفت مختلف فيه ، كه بعضى قرائت ايشان به افراد است و بعضى به جمع ، تاء اينها هم دراز است . و ماعداى اين پنجاه و چهار موضع است كه در اين دو فصل به تاء گرد است به اجماع ، الّا سه كلمه : « مرضات » ، « ذات » ، « اللّات » و « لات » در قوله تعالى :

و لات حين مناص در ص « 12 » ، در بعضى مصاحف تا به « حين » پيوسته شد و در بعضى ديگر جدا . و آنجا كه جدا است تاء دراز است . و به اين چهارم در باب مقطوع و موصول اشارت خواهد شد .

الحاصل : تمهيد كرديم كه هر چه به تاء گرد نوشته شد ، وقف به هاء است اجماعا ، و آنچه به تاء دراز است بعضى به هاء وقف كردند . امّا در « مرضات » و « ذات » و « اللات » هر چهار ، خاصّه كسائى است و باقى اتباع رسم نمودند .

تنبيهات اوّل : مخفى نماند كه مراد از كلمه كه در او تاء تأنيث دراز است يا گرد ، آنچه به مظهر

( 1 ) آيات 33 و 96 . ( 2 ) غافر / 6 . ( 3 ) س : غيابة . ( 4 ) آيات 10 و 15 . ( 5 ) س : ايت . ( 6 ) آيه 7 . ( 7 ) آيهء 50 . ( 8 ) آيهء 37 . ( 9 ) آيهء 40 . ( 10 ) آيهء 47 . ( 11 ) آيهء 33 . ( 12 ) آيهء 3 .