گنجينه اخلاق ( جامع الدرر فاطمى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨

مثل واعظ غير متعظ

ايشان است . امّا تكليف ديگران كه از او بهره مىبرند و به فيوضات بىحدّ و احصاء مىرسند چه اهل مجلس و چه صاحب مجلس إعانت و توقير و اكرام و احسان است نسبت به ايشان به مال و زبان و جوارح به قدر آنچه از قوهء آنها برآيد ، آنچه به او مىكنند هرگز وفاء به حقى كه در اين عمل بر آنها پيدا كرده نخواهند كرد ، آنچه با او بكنند و به او بدهند از متاع دنيا تمام به يك تار جامهء بهشتى كه هزارها از آن به توسّط آن روضه‌خوان به آنها رسيده مقابله نخواهد كرد ؛ پس هر چه داده‌اند كم داده‌اند و هر چه كرده‌اند كم كرده‌اند . « 1 »

فرمايش حضرت هادى : إذا كان زمان العدل فيه أغلب من الجور فحرام أن تظنّ بأحد سوءا حتّى يعلم ذلك و إذا كان زمان الجور فيه أغلب من العدل فليس لأحد أن يظنّ بأحد خيرا حتّى يرى ذلك فيه . « 2 »

فى « خزائن » النّراقى :

فائدة : دواء الغضب الصّمت . دم على الطّهارة يوسّع عليك رزقك . « 3 »

شعر

پرواز كرد طائر ادراك سالها * معلوم او نشد كه درين آشيانه چيست

چون در ازل وجود يكى ثابت است و بس * اين مبحث وجود و عدم در ميانه چيست

اى دل اگر زمانه به كامت نشد ننال * از بخت خود بنال گناه زمانه چيست

چون از نخست نيك و بد از هم جدا شدند * واعظ به گوشه‌اى بنشين اين فسانه چيست

آدم ز سرنوشت برون آمد از بهشت * بسم اللّه اى فقيه بگو عيب دانه چيست

سلمان اگر نه مهر كسى هست در دلت * بر سينه‌ات ز داغ محبت نشانه چيست

فائدة : فى « خزائن » النّراقى :

قال ابن مسكويه فى كتاب « آداب الدّنيا و الدين » : الفرق بين السّرف و التبذير انّ السّرف هو الجهل بمقادير الحقوق و التبذير هو الجهل بمواقع الحقوق . « 4 »

فيه ايضا للشّدة و الفرج : من كرّر هذه الأبيات الأربعة حصل له الفرج بما هو فيه من الشّدة و هو من المجرّبات :

فكم للّه من لطف خفىّ * تدقّ خفاء عن فهم الزّكىّ

( 1 ) - « منتهى الآمال » 1 / 965 ، چاپ مؤمنين . ( 2 ) - « سفينة البحار » 3 / 281 . ( 3 ) خزائن نراقى ، 381 . ( 4 ) خزائن نراقى ، 159 .