گنجينه اخلاق ( جامع الدرر فاطمى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣١

حكايت عابد و سگ

كرد مغرب را ادا وانگه عشاء * دل پر از وسواس از بهر غذا

بس كه بود از بهر قُوتش اضطراب * نه عبادت كرد عابد شب نه خواب

صبح چون شد زان مقام و زان سرير * بهر قوتى آمد آن عابد به زير

بود يك قريه به قُرب آن جَبَل * اهل آن قريه همه گبر و دغل

عابد آمد بر در گَبرى ستاد * گبر او را يك دو نان جو بداد

عابد آن نان بستد و شكرش بگفت * و از وصول طعمه‌اش خاطر شكفت

كرد آهنگ مقام خود دلير * تا كند افطار بر خبز شعير

در سراى گبر بُد گرگين سگى * مانده از جوع استخوانى و رگى

پيش او گر خطّ پرگارى كشى * شكل نان بيند بميرد از خوشى

بر زبان گر بگذرد لفظ خَبَر * خُبْز پندارد رود هوشش ز سر

كَلْب بر دنبال عابد بو گرفت * از پى او رفت و رَخت او گرفت

زان دو نان عابد يكى پيشش فكند * پس روان شد تا نيايد ز او گزند

سگ بخورد آن نان و از پى آمدش * تا مگر بار دگر آزاردش

عابد آن نان دگر دادش روان * تا كه باشد از عذابش در امان

كَلب آن نان دگر را نيز خورد * پس روان گرديد از دنبال مرد

همچُو سايه از پى او مىدويد * عفّ و عف مىكرد و رختش مىدريد

گفت عابد چون بديد اين ماجرا * من سگى چون تو نديدم بىحيا

صاحبت غير از دو نان چيزى نداد * آن دو نان را بستدى اى كج نهاد

ديگرم از پى دويدن بهر چيست * و اين همه رَختمَ دريدن بهر چيست ؟

سگ به نُطق آمد كه اى صاحب كمال * بىحيا من نيستم چشمى بمال !

هست از روزى كه من بودم صغير * مسكنم ويرانهء اين گبر پير

گوسفندش را شبانى مىكنم * خانه‌اش را پاسبانى مىكنم

گه به من از لطف نانى مىدهد * گاه مشت استخوانى مىدهد

گاه غافل گردد از اطعام من * و از تغافل تلخ گردد كام من

روزگارى بگذرد اين ناتوان * نه ز نان يابد نشان نى ز استخوان

گاه هم باشد كه اين گبر كهن * نان نيابد بهر خود نى بهر من

چون كه بر درگاه او پرورده‌ام * رو به درگاه دگر ناورده‌ام