گنجينه اخلاق ( جامع الدرر فاطمى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٢

جواب شاه

سرّ اينكه حق الناس از حق اللّه سخت‌تر است از جواب شاه به نديمان درياب

جواب شاه

جواب شاه

گفت نىنى از اين نُواز و اين گداز * من نخواهم كرد هست اين از اياز

اين جنايت بر تن و عِرض وى است * زخم بر رگهاى آن نيكو پى است

كن ميان مجرمان حكم اى اياز * اى ايازِ پاك با صد احتراز

گر دو صد بارت بجوشم در عمل * در كف جوشت نيايد يك دَغَل

ز امتحان شرمنده خلقى بيشمار * امتحانها كرده ايشان شرمسار

جواب اياز شاه را در اينجا نكتهء : من عرف نفسه فقد عرف ربّه را درياب

گفت من دانم عطاى تست اين * ورنه من آن چارقم و آن پوستين

بهر اين پيغمبر آن را شرح ساخت * كانكه خود بشناخت يزدان شناخت

چارقت نطفه است خونت پوستين * باقى اى خواجه عطاى اوست اين

تعجيل فرمودن شاه اياز را كه زود اين حكم را به فيصل رسان در ضمن نكتهء : مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ را درياب .

* * *

اى اياز اين كار را زوتر گزار * ز آنكه نوعى انتقام است انتظار

مجرمانت مستحقّ كشتن‌اند * وز طمع بر عفو و حلمت مىتنند

گفت اى شه جملگى فرمان تو راست * با وجود آفتاب اختر فناست

زهره كِى بوَد يا عطارد يا شهاب * كه برون آيد به پيش آفتاب

گرز دلق و پوستين بگذشتمى * كى چنين تخم ملامت كشتمى

قفل كردن بر در حجره چه بود * در ميان بدگمانان حسود

بر من مسكين جفا دارند و ظن * كه وفا را شرم مىآيد ز من

گر نبودى زحمت نامحرمى * چند حرفى از وفا را گفتمى

چون جهان پر شبهت و اشكال جوست * حرف مىرانيم ما بيرون پوست

گر تو خود را بشكنى مغزى شوى * داستان مغز نغزى بشنوى

جوز را در پوستها آوازهاست * مغز روغن را خود آوازى كجاست

ژَعژَغِ آن را تحمّل مىكنى * تا كه خاموشانه بر مغزى زنى