گنجينه اخلاق ( جامع الدرر فاطمى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤١

نصيحت

حجره را با حرص و صد گونه هَوَس * باز كردند آن زمان آن چند كس

اندر افتادند در هم ز ازدحام * همچو اندر دوغ گنديده هوام

بنگريدند از يسار و از يمين * چارقى بدريده بود و پوستين

چارق كه كفشى است و نمد يا پوستين پارهء اياز در حجره آويخته بود و هر روز صبح و شام وارد حجره مىشد و نظرى بر آنها مىانداخت حكمت نظر كردن اياز به چارق و پوستين را درياب كه : فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ « 1 » . فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ « 2 » .

* * *

باز گردان قصهء عشق اياز * كان يكى گنجى است مالامال راز

مىرود هر روز در حجره برين * تا ببيند چارقى با پوستين

ز آنكه هستى سخت مستى آورد * عقل از سر شرم از دل مىبرد

صد هزاران قرنِ پيشين را همين * مستىِ هستى بزد ره زين كمين

شد عَزازيلى از اين مستى بليس * كه چرا آدم شود بر من رئيس

خواجه‌ام من نيز ، خواجه زاده‌ام * صد هنر را قابل و آماده‌ام

من ز آتش زاده‌ام او از وَحَل * پيش آتش مر وَحَل را چه مَحَل

او كجا بود اندر آن دَورى كه من * صدر عالم بودم و فخرِ زَمَن

الحاصل نديمان و سرهنگان هر چه كنجكاوى كردند و حفره‌ها كندند جز پشيمانى چيزى عايدشان نشد ، شرمنده و خجل ماندند .

* * *

جمله در حيرت كه چه عذر آوريم * تا از اين گرداب جان بيرون بريم

عاقبت نوميد و دست و لب گزان * دستها بر سر زنان همچون زنان

باز گرديدند سوى شهريار * پر ز گَرد و روى زرد و پر غبار

عذر آن گرمى و لاف و ما و من * پيش شه رفتند با تيغ و كفن

از خجالت جمله انگشتان‌گزان * هر يكى مىگفت كاى شاه جهان

كرده‌ايم آنها كه از ما مىسزيد * تا چه فرمائى تو اى شاه مجيد

گر ببخشى يافت نوميدى كساد * ورنه صد چون ما فداى شاه باد

( 1 ) - سورهء طارق ( 86 ) ، آيهء 5 . ( 2 ) - سورهء مؤمنون ( 23 ) ، آيهء 14 .