شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤

[ دفتر اول ]

با لب دمساز خود گر جفتمى * همچو نى من گفتنيها گفتمى

بمنزله‌ى دليلى است براى سكوت مولانا از بيان اسرار و كشف حقائق بنا بر آن كه او مانند نى كه در قبضه‌ى ناى زن است ، در تصرف عشق و يا معشوق است و بدون اتصال بدان سر چشمه‌ى معانى و تحريك باطن از سوى وى هيچ فيضى نتواند رسانيد و هيچ آوازى بر نتواند كشيد و آهنگى نتواند سرود و تا او مدد ندهد و به زبان مولانا سخن نگويد او لب بسخن نتواند گشود چنان كه مىفرمايد :

در عشق بىقرارش بنمودست كارش * از عرش مىستاند بر فرش مىفشاند

ديوان ، ب 8859

چو رسول آفتابم بطريق ترجمانى * پنهان ازو بپرسم بشما جواب گويم

ديوان ، ب 16967 و يا كتمان راز بسبب آنست كه راز با محرم بايد گفت و مولانا محرمى نيافته بود تا راز عشق را با وى در ميان نهد و صوفيان همواره سفارش مىكنند كه اسرار طريقت را از نااهلان پوشيده بايد داشت و اينكه نظير آن :

با عقل خود گر جفتى من گفتنيها گفتمى * خاموش كن تا نشنود اين قصه را باد هوا

ديوان ، ب 106

همه لب بر لب معشوق چو نى نالانند * دل ندارند و عجب اين كه همه دل شادند

ديوان ، ب 8184

گر سر تو ننهفتمى من گفتنيها گفتمى * تا از دلم واقف شدى امروز خاص و عام دل

ديوان ، ب 14110