شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤

[ دفتر اول ]

اين حكايت نيز لزوم صبر و بردبارى را در راه طلب مىرساند :

شيخ مهنه بود در قبضى عظيم * شد بصحرا ، ديده‌ى پر خون ، دل دو نيم

ديد پيرى روستايى را ز دور * گاو مىراند و ازو مىتافت نور

شيخ سوى او شد و كردش سلام * شرح دادش حال قبض خود تمام

پير چون بشنيد گفت اى بو سعيد * از فرود فرش تا عرش مجيد

گر كنند اين جمله پر ارزن تمام * نى بيك كرت به صد كرت مدام

ور بود مرغى كه چيند آشكار * دانه ارزن پس از سالى هزار

گر ز بعد آن كه تا چندين زمان * مرغ ، صد باره بپردازد جهان

از درش بويى نيابد جان هنوز * بو سعيدا زود باشد آن هنوز

طالبان را صبر مىبايد بسى * طالب صابر نيفتد هر كسى

همان مأخذ ، ص 220

درنيابد حال پخته هيچ خام * پس سخن كوتاه بايد و السلام

اشارتست بدان كه شرط معرفت جنسيت و مناسبت حال است زيرا معرفت حقيقى جز بوسيله‌ى شهود و حصول در مرتبه‌ى مدرك و مشهود حاصل نمىشود و شرح آن بتفصيل در موقع مناسب گفته خواهد شد و مناسب آن ، ابيات ذيل است :

حديث عشق نداند كسى كه در همه عمر * بسر نكوفته باشد در سرايى را

غزليات سعدى ، ص 12

حال شبهاى مرا همچو منى داند و بس * تو چه دانى كه شب سوختگان چون گذرد

رضى الدين نيشابورى