شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩

[ دفتر اول ]

مولانا بوجه تعجب فرموده است : همچو نى دمساز و مشتاقى كه ديد .

نى حديث راه پر خون مىكند * قصه‌هاى عشق مجنون مىكند

راه پر خون : راه عشق ، چنان كه گفته‌اند :

اسرار درون خانه از من مطلب * خون بر در و آستانه مىبين و مپرس

سندباد نامه ، استانبول ، ص 190 و نيز فراقى كه در آن اميد وصال نباشد ، مولانا مىفرمايد :

كجا رفتى كه پيدا نيست گردت * زهى پر خون رهى كاين بار رفتى

ديوان ، ب 28105 و ظاهرا به همين مناسبت در مصراع دوم نام مجنون را كه عاشقى ناكام بود آورده است . و اينك نظير آن :

بنواز سر ليلى و مجنون ز عشق خويش * دل را چه لذتى تو و جان را چه مفرشى

ديوان ، ب 31832

محرم اين هوش جز بىهوش نيست * مر زبان را مشترى جز گوش نيست

هوش : ادراك ، قوه‌ى مدركه ، ادراك سريع و تند ، عقل و فهم ، روح ، مقابل جسم :

شب نرفتى هوش بىفرمان من * زير دام من بدى مرغان من

مثنوى ، ج 6 ، ب 2325

سر مكش اندر گليم و رو مپوش * كاين جهان جسمى است سر گردان تو هوش

ج 4 ، ب 1454 بىهوش : كسى كه ادراك او بسبب بيمارى يا مستى گرفته شده باشد ، فاقد